Rudolf Heß

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy polityka. Zobacz też: Rudolf Höß i Walter Rudolf Hess.
Rudolf Walter Richard Heß
Bundesarchiv Bild 183-1987-0313-507, Rudolf Hess.jpg
Data i miejsce urodzenia 26 kwietnia 1894
Aleksandria,
Flag of Egypt (1882-1922).svg Wicekrólestwo Egiptu
Data i miejsce śmierci 17 sierpnia 1987
Berlin Berlin Zachodni
Flag of German Reich (1935–1945).svg
Zastępca Führera
Przynależność polityczna Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników
Okres urzędowania od 21 kwietnia 1933
do 12 maja 1941
Następca Martin Bormann (jako Szef Kancelarii NSDAP)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Rudolf Walter Richard Heß (pisownia alternatywna: Hess; wymowa niemiecka [hɛs]; ur. 26 kwietnia 1894 w Aleksandrii, zm. 17 sierpnia 1987 w Berlinie Zachodnim) – żołnierz, następnie działacz partyjny, jeden z przywódców hitlerowskiej III Rzeszy. Był jednym z najbliższych współpracowników Adolfa Hitlera i do zakończenia swej kariery politycznej w maju 1941 zastępcą Hitlera i formalnie trzecią (po Hermannie Göringu) osobą w państwie. Drugą połowę życia, ostatnich czterdzieści sześć lat spędził w niewoli i w zakładach karnych, co wśród sympatyków uczyniło go męczennikiem[1].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w 1894 roku w Egipcie, ówcześnie na terytorium Imperium Osmańskiego. Był najstarszym synem niemieckiego kupca Fritza Hessa i jego żony Klary[2]. Miał dwoje rodzeństwa, brata Alfreda (ur. w 1897 roku) i siostrę Margarete (ur. w 1908 roku)[3]. Mieszkał z rodziną w wygodnej, otoczonej bujnym ogrodem trzypiętrowej willi w Ibrahimijji, wschodnim przedmieściu Aleksandrii[2]. Ojciec chciał, by młody Hess w przyszłości przejął rodzinną firmę[4]. Wykształcenie zdobył w Egipcie, Niemczech i Szwajcarii[5]. Mały Rudolf uczęszczał w latach 1900-1906 do niemieckiej szkoły protestanckiej w Aleksandrii, następnie dla braci Hess został wynajęty prywatny egipski guwerner[6]. Od wieku czternastu lat chodził do ewangelickiej szkoły w niemieckim Bad Godesberg, gdzie uczył się matematyki i przedmiotów przyrodniczych[2]. Po uzyskaniu małej matury[7] uzupełniał swoje wykształcenie uczęszczając przez rok do École Supérieure de Commerce w szwajcarskim Neuchâtel[2]. Po ukończeniu szkoły w 1912 roku pracował jako kupiecki praktykant w Hamburgu[8].

W sierpniu 1914, jako ochotnik zgłosił się do armii niemieckiej[2]. I wojnę światową potraktował jako cudowną przygodę. Uczestniczył w bitwie pod Ypres jako szeregowiec 7. Bawarskiego Pułku Artylerii Polowej, gdzie za waleczność zdobył Krzyż Żelazny II klasy. 15 kwietnia 1915 został awansowany do stopnia starszego szeregowca, 21 maja 1915 do stopnia kaprala, 26 października 1915 do stopnia plutonowego[9]. Wziął udział w bitwie pod Verdun, gdzie 12 czerwca 1916 został ranny w ramię i dłoń[10], a 25 grudnia 1916 awansował na sierżanta. W Boże Narodzenie 1916 roku został przeniesiony do 18. Bawarskiego Rezerwowego Pułku Piechoty i mianowany dowódcą plutonu 10 kompanii. 23 lipca 1917 roku został trafiony odłamkiem pocisku artyleryjskiego, a 8 sierpnia otrzymał poważny postrzał w trakcie szturmowania wzgórza w rumuńskich Karpatach[11]. Następne miesiące spędził na leczeniu w szpitalach[12]. 8 października 1917 awansował na podporucznika[9]. W marcu 1918 po przejściu testów kwalifikacyjnych rozpoczął szkolenie na pilota, a w październiku oficjalnie wstąpił do Jagdstaffel 35B, bawarskiej eskadry myśliwców stacjonujących w Givry w Ardenach[11]. Swój udział w I wojnie światowej zakończył w stopniu porucznika[13]. 13 grudnia 1918 został zdemobilizowany[11].

Po I wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

Karl Haushofer i Rudolf Hess, ok. 1920

Po wojnie eskadra myśliwców Hessa, podobnie jak większość innych lotnictwa Niemiec, została rozwiązana[14] (w podobnej sytuacji znalazł się również Göring). Droga powrotna do Egiptu, administrowanego teraz przez Brytyjczyków, została zamknięta. Jego ojciec z trudem odbudowywał tam firmę[15]. Od 1919 roku Hess mieszkał w Monachium, gdzie w 1920 roku rozpoczął studia na wydziale nauk politycznych (byli zołnierze zostali po wojnie zwolnieni z egzaminów wstępnych na niemieckie uniwersytety[8]). Pracował jako przedstawiciel handlowy firmy meblarskiej, by zarobić na studia[4]. Niezadowolony z podpisania traktatu wersalskiego wstąpił w lutym 1919 do antysemickiego Towarzystwa Thule. Stał się wytrawnym bojówkarzem. W międzyczasie wstąpił do Freikorpsu i uczęszczał na wykłady z ekonomii i historii na Uniwersytecie Monachijskim[16]. Od 7 maja do 15 października 1919 figurował na liście żołdu 5. kompanii alarmowej Korpusu Ochotniczego Eppa. 30 kwietnia 1920 oficjalnie wystąpił z Reichswehry[17]. W czerwcu 1920 został członkiem NSDAP[18] (legitymacja nr 1600[19]). W listopadzie 1921 zaprosił Hitlera, żeby wygłosił przemówienie na uniwersytecie. Jako jeden z pierwszych wstąpił w 1922 roku do Sturmabteilung (SA), czyli Oddziałów Szturmowych, jak nazywano bojówki partii[18]. Z wielkim zaangażowaniem wziął udział w nieudanym puczu monachijskim 8 i 9 listopada 1923, kiedy uzbrojony wkroczył razem z Hitlerem do monachijskiej piwiarni Bürgerbräukeller. Zadaniem Hessa było uwięzienie obecnych tam premiera rządu bawarskiego oraz kilku jego ministrów[20] i wywiezienie ich samochodem do upatrzonego domu. Następnie w górach, w pobliżu Tegernsee, przetrzymywał i pilnował jako zakładników dwóch ministrów bawarskiego rządu, nieprzychylnych nazistom. Kiedy 9 listopada dotarła wiadomość o rozgromieniu przewrotu zwolnił ministrów, a sam przedostał się przez granicę austriacką i uniknął aresztowania[8]. Gdy 1 kwietnia 1924 zapadły bardzo niskie wyroki dla puczystów, wraz z dobrymi warunkami ich odbywania, Hess postanowił poddać się sprawiedliwości. W maju 1924[20] oddał się dobrowolnie w ręce władz i został aresztowany[21]. Otrzymał wyrok osiemnastu miesięcy pozbawienia wolności, z przewidywanym zawieszeniem pięciu szóstych okresu kary[20]. Wspólnie z Hitlerem przebywał w twierdzy Landsberg, a od końca lutego 1925 był jego osobistym sekretarzem[22] i z tą chwilą polityka stała się ostatecznie jego zawodem. Przeszli z Hitlerem na zwracanie się po imieniu (co było bardzo rzadkie w kontaktach Hitlera), jednak Hess ukrywał to przed opinią publiczną. W tym czasie wniósł znaczny wkład w powstanie książki Hitlera Mein Kampf[23]. Opuścił więzienie 1 stycznia 1925[24], dwanaście dni po Hitlerze. Wspólny pobyt z Hitlerem w więzieniu umocnił więzi ich łączące[25]. Gdy w lutym 1925 została reaktywowana NSDAP, Hess otrzymał legitymację członkowską nr 16[26].

Ze względu na swój charakter, Hess wolał nie występować publicznie i raczej działać na "zapleczu" partii[27]. Aż do 1928 roku, do powrotu na niemiecką scenę polityczną Göringa, Hitler polegał na Hessie w bezpośrednich kontaktach wymagających towarzyskiej ogłady lub wyrafinowania. W 1928 roku Hess, działając za pośrednictwem bankiera i przemysłowca Fritza Thyssena, zdobył fundusze na zakup pałacu w Monachium, który stał się siedzibą partii (Brunatny Dom)[8]. Hitler uważał Hessa za całkowicie lojalnego i dlatego powierzył mu kontrolę nad partią[25]. Hess stał się nieodłącznym towarzyszem Hitlera. W końcu Hitler namówił Hessa do zawarcia w 1927 roku związku małżeńskiego, aby położyć kres pogłoskom o jego homoseksualizmie. Hess organizował wystąpienia publiczne Hitlera i pracował z nim nad przemówieniami. Sensem życia Hessa stało się przebywanie u boku Hitlera i praca na rzecz ruchu hitlerowskiego[4]. Monachium zostało oficjalnie ogłoszone "stolicą ruchu" i pozostało głównym miejscem pracy Hessa[28].

W maju 1927 amerykański lotnik Charles Lindbergh dokonał pierwszego w dziejach samotnego przelotu przez Atlantyk, lecąc bez międzylądowania z USA do Paryża. Hess chciał dokonać podobnego wyczynu, jednak lecąc w trudniejszym, przeciwnym kierunku (przeciwne wiatry). Jego marzenie nie spełniło się z powodu braku finansowania takiego lotu. 4 kwietnia 1929 Hess uzyskał licencję pilota cywilnego. W lipcu 1930 stał się właścicielem lekkiego, dwumiejscowego jednopłatowca BFW M23b, który otrzymał w prezencie od partyjnej nazistowskiej gazety Völkischer Beobachter. M.in. używając samolotu zakłócał mityngi polityczne konkurencji, przelatując nisko nad ziemią[29].

W 1930 roku został przewodniczącym Centralnej Komisji Politycznej NSDAP. W 1932 roku oddał stanowisko sekretarza Hitlera, w grudniu 1932 został delegatem do Reichstagu, a od 21 kwietnia 1933 był zastępcą Führera w NSDAP:[22]

„Mianuję członka partii Rudolfa Hessa moim zastępcą, upoważniając go do podejmowania decyzji w moim imieniu we wszystkch sprawach dotyczących przewodzenia partii[30].

Hess i Adolf Hitler, 1936

1 grudnia 1933 Hess wszedł w skład rządu jako minister bez teki (→ rząd Adolfa Hitlera)[22]. Był także w tym okresie przewodniczącym Komitetu doradczego nazistowskiej organizacji Bund Deutscher Osten[31]. Po nocy długich noży z 29 na 30 czerwca 1934 SA zostały zastąpione przez Schutzstaffel (SS), a Hess został przez Hitlera mianowany Obergruppenführerem, czyli generałem tej nowej formacji[32]. We wrześniu 1935 wydał zarządzenie, w myśl którego wszystkie partyjne agencje informowały Gestapo o osobach, które krytykowały NSDAP. Jako minister w tym samym miesiącu podpisał antysemickie ustawy norymberskie[33]. W 1937 roku został patronem Dwunastego Międzynarodowego Kongresu Homeopatów w Berlinie i założył Akademię Nowoczesnej Medycyny Niemieckiej Rudolfa Hessa z siedzibą w Dreźnie[34]. Angażował się w politykę restrykcyjną wobec Żydów. W maju 1938 podpisał dekrety pozbawiające Żydów prawa do sprawowania urzędów państwowych i głosowania. W lipcu 1938, na podstawie wydanego przez Hessa zarządzenia, lekarzom żydowskim zostało zabrane prawo wykonywania zawodu[33]. 1 września 1939 Hitler ogłosił, że w razie jego śmierci jego następcą będzie Hermann Göring, a następcą Göringa zostanie Hess. Ponadto Hess był członkiem ministerialnej Rady Obrony Rzeszy[35]. Był w nieformalnej frakcji wśród najbliższych współpracowników Hitlera, która optowała za pokojem na Zachodzie[36]. Twierdził, że bolszewizm ma zamiar wtrącić Europę w chaos i wojnę, by móc ustanowić własne panowanie nad wszystkimi narodami kontynentu[37].

Jego ambitnym zastępcą i najbardziej zaufanym współpracownikiem był Martin Bormann, który zaczął zdobywać coraz większe wpływy i w końcu odsunął Hessa w cień[4][38]. Hess zaczął myśleć nad dokonaniem jakiegoś spektakularnego wyczynu, którym przypomniałby o sobie.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Geneza lotu do Wielkiej Brytanii[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec lipca 1940 Hitler wezwał Hessa, chcąc przedstawić mu swoje „życzenia”. Zakomunikował mu, że nie chce walczyć z Wielką Brytanią[35]. Hitler wyznaczył Hessowi zadanie zbadania sposobów pozbycia się Winstona Churchilla i powiedział do niego: „Co ja mam zrobić? Czy muszę osobiście tam pojechać, żeby z nim porozmawiać?[39]. 31 sierpnia Hess spotkał się z profesorem Karlem Haushoferem i rozmawiał z nim o tym, jak skontaktować się z „partią pokojową”[40]. 8 września spotkał się w swoim biurze z synem profesora Haushofera Albrechtem, który powiedział Hessowi, że nikt wpływowy w Wielkiej Brytanii nie będzie uważał traktatu z Hitlerem za coś innego, niż „bezwartościowy świstek”[41]. 4 maja 1941 Hitler po wygłoszonym przemówieniu w Reichstagu usiadł obok Hessa i wtedy widzieli się po raz ostatni. Hess przygotowywał się do swojego wyczynu lotniczego i negocjacji, które - jak wierzył - przywrócą mu należną pozycję ulubionego stronnika Führera[42]. Potem wróciłby do Niemiec, przywożąc na tacy pokój z Wielką Brytanią[43]. Wykazał się przy tym nieznajomością angielskiego systemu politycznego. Uważał, że brytyjski monarcha był samodzielny i niezależny w zatwierdzaniu decyzji dotyczących kraju[4].

Pierwszy lot w sprawie pokoju z Wielką Brytanią i niedopuszczenia do wojny na dwa fronty odbył 21 grudnia 1940, prawdopodobnie do Berna, gdzie mógł spotkać się z Samuelem Hoare - brytyjskim przeciwnikiem prowadzenia wojny. Drugi lot w tej samej sprawie odbył 18 stycznia 1941[44].

Lot do Wielkiej Brytanii[edytuj | edytuj kod]

W październiku 1940 zaczął się szkolić pod kierunkiem naczelnego pilota testowego fabryki, produkującej samoloty Williego Stoera. Po przeszkoleniu załatwił sobie własny samolot, model Bf 110E-1/N, o kodzie wywoławczym VJ+OQ i wyposażył go w dwa ogromne odrzucane zbiorniki, mieszczące po 900 litrów paliwa, oraz w kompas radiowy[45]. Polecił swojej sekretarce dzwonić codziennie do pracowników Centralnego Zespołu Meteorologicznego celem monitorowania pogody nad Morzem Północnym. Hess spakował banknoty, wizytówki doktora Albrechta Haushofera i profesora Karla Haushofera, aparat fotograficzny Leica, małą latarkę elektryczną, żyletkę i strzykawkę wysterylizowaną alkoholem. Zabrał również lekarstwa, które znajdowały się w małych blaszanych kasetkach, pudełkach, tubkach i butelkach[46]. Przed wejściem do samolotu wręczył swojemu asystentowi Karlheinzowi Pintschowi kopertę z czterema listami: do Hitlera, Ilse Hess, Williego Messerschmitta i Helmuta Kadena, którego przeprosił za zabranie kombinezonu, ponieważ jego był w naprawie[47]. 10 maja 1941 o 17.45 niemieckiego czasu letniego wystartował samotnie samolotem Messerschmitt 110 z Augsburga i poleciał do Wielkiej Brytanii[48][47]. Odległość do celu wynosiła około 1300 km w linii prostej.

Wrak samolotu Hessa, 1941

Jego celem było dotarcie do pilota RAF-u, księcia Hamiltona. Leciał nisko, by nie zostać namierzonym przez radary. Zorientował się, że nad terytorium brytyjskim został wykryty, jednak nie wiadomo dlaczego nie został zestrzelony[25]. Wylądował na spadochronie w pobliżu Floors Farm, szesnaście kilometrów od centrum Glasgow w Szkocji[49]. Został znaleziony przez rolnika Davida McLeana, który zaprowadził go do swojego gospodarstwa. Zabrali go stamtąd funkcjonariusze Gwardii Krajowej, a podczas przesłuchania przedstawił się jako kapitan Alfred Horn[50]. Domagał się spotkania z księciem Hamiltonem, którego postawił w niezręcznej sytuacji, ponieważ na księcia mogły paść podejrzenia o kontakty i sympatyzowanie z nazistami. Dodatkowo Hess żądał spotkania z królem i zdymisjonowania Churchilla dla pokoju. Istniała obawa, że uwięziony Hess zdradzi plan zbliżającego się niemieckiego ataku na ZSRR[51]. 16 maja pod zbrojną eskortą pojechał do Londynu, gdzie spędził 4 dni w londyńskiej Tower[52], a 20 maja został przewieziony ambulansem do posiadłości Mytchett Place[53]. 26 czerwca 1941 Hessa przewieziono z posiadłości Mytchett Place do Wojennego Szpitala Urazowego (Maindiff Court) dla rannego personelu wojskowego[54]. Został potraktowany jako jeniec wojenny[55] i zakwaterowany w willi, w której zostały specjalnie zainstalowane podsłuchy. 16 czerwca 1941 Hess w akcie desperacji rzucił się z pierwszego piętra klatki schodowej willi. Jedynie jednak złamał nogę, ponieważ skoczył na nogi[56]. Został poddany badaniom lekarzy psychiatrów i umieszczony do końca wojny w szpitalu psychiatrycznym[51]. Wiedział już, że cały jego wysiłek był daremny, a lot zakończył jego karierę polityczną[4]. Dokumenty dotyczące pobytu Hessa na terenie Wielkiej Brytanii, w tym rozmów z Brytyjczykami, zostały utajnione przez Brytyjczyków na 75 lat, do 2016[57]. Możliwe, że Hess celowo udawał niezrównoważonego psychicznie, ponieważ na mocy ustaleń konwencji genewskiej jako psychicznie chory musiałby zostać odesłany do Niemiec[58]. Długo po zakończeniu wojny resztki wraku samolotu Hessa zostały umieszczone w muzeum[51].

Niemcy podali w oficjalnym komunikacie, że Hess poleciał w odruchu szaleństwa, że od jakiegoś czasu stan jego zdrowia był zły i cierpiał na zaburzenia halucynacyjne[59]. Naziści podejrzewali, że do dziwnego lotu skłonił Hessa astrolog, dlatego wielu z nich zostało następnie zamkniętych w obozach koncentracyjnych[60]. 12 maja 1941 Hitler formalnie przemianował urząd zastępcy Führera na Kancelarię Partii, na czele której stanął Martin Bormann[61]. Nazwisko Hessa, jego fotografie i cytaty jego przemówień znajdowały się w wielu niemieckich czasopismach, drukach i książkach. Zostały wydane zarządzenia usuwania ich[62]. Pojawienie się Hessa na ziemi brytyjskiej było ówcześnie dużym wydarzeniem; w trakcie wojny polityk bez uprzedzenia udał się do kraju przeciwnika[63].

Proces norymberski[edytuj | edytuj kod]

Hess na ławie oskarżonych, 1946

Hess łudził się, że będzie potrzebny i zostanie zwolniony. Planował życie w nowych Niemczech[51]. Wieczorem 10 października 1945 został przywieziony do Norymbergi, gdzie wraz z innymi nazistowskimi funkcjonariuszami wysokiej rangi miał zostać osądzony za zbrodnie wojenne przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy[64]. 16 listopada Hessa skonfrontowano z jego dwiema byłymi sekretarkami: Ingeborg Speer i Hildegard Fath, ale nie przyznał się, że je zna. Kiedy przedstawiono mu dawnych towarzyszy, takich jak Göring, również ich nie rozpoznał[65]. Podczas procesu wielokrotnie odpowiadał na pytania słowami: „Nie wiem. Nie mogę sobie przypomnieć”. Wielu psychiatrów próbowało dojść do tego, co się dzieje w jego umyśle. Wśród testów psychiatrycznych, którym poddano Hessa, znalazł się test plam atramentowych Rorschacha[66]. Pokazywano oskarżonemu kroniki filmowe przedstawiające go wraz z innymi przywódcami nazistowskimi, a przy niektórych scenach jego ręce napinały się w widoczny sposób[67]. W celu zbadania Hessa postanowiono skompletować trzyosobowe zespoły z czterech zwycięskich państw: Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Związku Radzieckiego i Francji, w skład których miał wchodzić psycholog, lekarz i neurolog. 14 listopada połączona grupa ekspertów przeprowadziła wspólną rozmowę z Hessem[68]. 30 listopada 1945 Trybunał Norymberski rozważał, czy Rudolf Hess jest zdolny stanąć przed sądem[69]. Oskarżenie raportami medycznymi utrzymywało, że tak. W czasie procesu wstał i powiedział, że nie jest niepoczytalny i że wszystko pamięta[70]. Ostatecznie został skazany na karę dożywocia[71] za uczestniczenie we wspólnym spisku (spiskowanie z innymi nazistowskimi przywódcami w celu popełnienia przestępstw) oraz zbrodnie przeciwko pokojowi (planowanie i przygotowywanie wojny agresywnej, uczestnictwo w niemieckiej agresji przeciwko Austrii, Czechosłowacji i Polsce)[72].

Tymczasem Hess przygotowywał się do swojego uwolnienia i opuszczenia więzienia. Oderwany od rzeczywistości, zajmował się układaniem swojej kariery politycznej. Formułował rozporządzenia i dyrektywy, tworzył przemównienia i proklamacje. Kształtował plany nowego porządku i prawa w powojennych Niemczech, ze sobą w roli nowego führera. Czuł się prawowoitym następcą Hitlera. Żądał miejsca w więzieniu, w którym mógłby odbierać listy i dalekopisy oraz bez ograniczeń prowadzić rozmowy telefoniczne. Żądał również sali konferencyjnej i nadajnika radiowego[73].

Odbywanie kary w Spandau, śmierć[edytuj | edytuj kod]

Więzienie Spandau w czasie pobytu w nim Hessa

Od 18 lipca 1947[51] Hess odbywał karę w więzieniu Spandau w Berlinie, gdzie spędził czterdzieści lat, z których przez ostatnich dwadzieścia jeden (po 1 października 1966) był tam jedynym więźniem[74], a więzienie mogło pomieścić 600 więźniów. Więźniom zostały nadane numery, ponieważ nie miały być używane ich nazwiska. Hess do końca życia został numerem siedem[75]. Zakład karny był strzeżony kolejno przez cztery zwycięskie mocarstwa (Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię, ZSRR i Francję)[76]. Hess cały czas obawiał się, że zostanie otruty[77]. Dopiero w 1969 roku zgodził się zobaczyć z rodziną. Wielokrotnie usiłował odebrać sobie życie[57]. ZSRR sprzeciwiał się możliwości wypuszczenia go na wolność[78]. Z drugiej strony sam Hess nie był zainteresowany uwolnieniem z pobudek humanitarnych. Z uporem trwał przy swoich dotychczasowych pojęciach i przekonaniach, w tym wypełnianiu swych zobowiązań wobec nieżyjącego Hitlera. Niezłomnie uważał, że sprawą jego honoru jest uwolnienie, ale bez uznania winy. Nie dopuszczał do siebie myśli, że Hitler był zbrodniarzem[79].

Hess w wieku 93 lat powiesił się na przedłużaczu elektrycznym w altance ogrodu więziennego[74]. Na miejscu, a następnie w szpitalu była prowadzona bezskuteczna reanimacja[80]. Hess zmarł, gdy więzieniem administrowali Brytyjczycy, co wywołało powstanie kolejnych spekulacji dotyczących zastępcy Führera[76]. Na własne życzenie został pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu ewangelickim w Wunsiedel, w Bawarii. W nocy z 19 na 20 lipca 2011 władze Wunsiedel zlikwidowały grób Hessa; szczątki zostały ekshumowane, skremowane, a prochy rozsypano w nieznanym miejscu[81][82].

Życie prywatne i kult[edytuj | edytuj kod]

Grób Hessa w Wunsiedel, 2006
Kult Hessa

W Niemczech powszechnie mówiło się o homoseksualizmie Hessa, a w otoczeniu Hitlera był znany jako Panna Hess (Fräulein Hess)[83]. Żoną Hessa została Ilse Pröhl, córka naczelnego lekarza wojskowego z Berlina[18]. Ślub odbył się 20 grudnia 1927, a świadkami na ślubie byli: Hitler i Karl Haushofer[22]. Para miała syna Wolfa Rudigera, nazywanego „Buzem”[84], którego ojcem chrzestnym został Hitler[25].

Hess interesował się tajnymi sztukami. Chętnie kierował się radami jasnowidzów, astrologów i okultystów[85]. Był chorowity i praktykował alternatywne metody leczenia, medycynę niekonwencjonalną[4]. Brytyjscy lekarze badający Hessa w czasie wojny określili go jako neurotyka na punkcie swego zdrowia[86] oraz człowieka o osobowości paranoidalnej typu psychopatycznego o silnych skłonnościach do hipochondrii i histerii[87]. Mierzył 177 cm wzrostu[88]. Był mówcą mało porywającym i niezdecydowanym[89]. Był nieśmiały, jednak szczerze oddany Hitlerowi[90].

Sympatycy Hessa wielokrotnie przedstawiali go jako godną współczucia ofiarę mściwego, niemoralnego, bezprawnego sądu zwycięzców wojny. Pomijali jego winy i współpracę z Hitlerem w służbie idei uznanej za zbrodniczą. Niemieckie siły skrajne obrały go sobie jako idola i postać legendarną, jako męczennika "sprawy pokoju", skrzywdzonego przez aliantów[91] po tym, jak zwrócił się do nich z propozycjami pokojowymi. Postać tragiczną, potraktowaną niesprawiedliwie. Po śmierci Hessa całe więzienie Spandau zostało zburzone, by zapobiec pielgrzymowaniu tam jego zwolenników[92].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 7
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 37.
  3. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 14
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Film dokumentalny Zastępca Hitlera, cz. 1. Rudolf Hess Droga na szczyty (tytuł oryginalny Hitler's deputy. The Ascent of Rudolf Hess)
  5. John Lattimer: Śmiertelna Choroba Hitlera. Amber, 1999, s. 131. ISBN 83-241-1998-1.
  6. Ray Conyers Nesbit i Georges Van Acker Tajemniczy lot Rudolfa Hessa, mity i fakty, wyd. polskie 2000, s. 18
  7. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 16
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Paul R. Maracin Noc długich noży, wydanie polskie 2009, s. 67-71
  9. 9,0 9,1 Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 20
  10. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 21
  11. 11,0 11,1 11,2 Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 38.
  12. Ray Conyers Nesbit i Georges Van Acker Tajemniczy lot Rudolfa Hessa, mity i fakty, wyd. polskie 2000, s. 23-27
  13. John Lattimer: Śmiertelna Choroba Hitlera. Amber, 1999, s. 131. ISBN 83-241-1998-1.
  14. Ray Conyers Nesbit i Georges Van Acker Tajemniczy lot Rudolfa Hessa, mity i fakty, wyd. polskie 2000, s. 33
  15. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 24
  16. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 39.
  17. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 28
  18. 18,0 18,1 18,2 Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 41.
  19. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 30
  20. 20,0 20,1 20,2 Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 39-42
  21. John Lattimer: Śmiertelna Choroba Hitlera. Amber, 1999, s. 131. ISBN 83-241-1998-1.
  22. 22,0 22,1 22,2 22,3 Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 43.
  23. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 43-46
  24. Bogusław Wołoszański Tajna wojna Hitlera, wyd. 1997 r., s. 56.
  25. 25,0 25,1 25,2 25,3 Film dokumentalny Rudolf Hess Człowiek, który zmarł dwa razy (tytuł oryginalny Rudolf Hess The man who died twice), 2001 r.
  26. Bogusław Wołoszański Tajna wojna Hitlera, wyd. 1997 r., s. 55.
  27. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 48
  28. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 70
  29. Ray Conyers Nesbit i Georges Van Acker Tajemniczy lot Rudolfa Hessa, mity i fakty, wyd. polskie 2000, s. 42-44
  30. Ray Conyers Nesbit i Georges Van Acker Tajemniczy lot Rudolfa Hessa, mity i fakty, wyd. polskie 2000, s. 45
  31. Karol Fiedor: Bund Deutscher Osten w systemie antypolskiej propagandy. Warszawa-Wrocław: Instytut Śląski w Opolu, 1977.
  32. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 44.
  33. 33,0 33,1 Bogusław Wołoszański Tajna wojna Churchilla, wyd. 2002, s. 245
  34. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 46.
  35. 35,0 35,1 Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 47.
  36. Bogusław Wołoszański Największy wróg Hitlera, wydanie 2012, s. 241-242
  37. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 125
  38. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 62
  39. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 48.
  40. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 49.
  41. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 50.
  42. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 60.
  43. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 61.
  44. Bogusław Wołoszański Największy wróg Hitlera, wydanie 2012, s. 251-253
  45. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 62.
  46. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 63.
  47. 47,0 47,1 Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 64.
  48. John Lattimer: Śmiertelna Choroba Hitlera. Amber, 1999, s. 134. ISBN 83-241-1998-1.
  49. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 69.
  50. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 70.
  51. 51,0 51,1 51,2 51,3 51,4 Film dokumentalny Zastępca Hitlera, cz. 2. Upadek Rudolfa Hessa
  52. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 80.
  53. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 17.
  54. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 378.
  55. Bożena Bankowicz, Marek Bankowicz, Antoni Dudek Słownik historii XX wieku, wyd. 1992, s. 113
  56. Ray Conyers Nesbit i Georges Van Acker Tajemniczy lot Rudolfa Hessa, mity i fakty, wyd. polskie 2000, s. 161
  57. 57,0 57,1 TVP, Bogusław Wołoszański Sensacje XX wieku, odc. Hess, 1995 r.
  58. Ray Conyers Nesbit i Georges Van Acker Tajemniczy lot Rudolfa Hessa, mity i fakty, wyd. polskie 2000, s. 164
  59. Otto Skorzeny Nieznana wojna, wydanie polskie 1999, s. 70
  60. Greg Annussek Jak Hitler uratował Mussoliniego, wydanie polskie 2007, s. 64-65
  61. Ian M. Baxter Kwatery wojenne Hitlera, wydanie polskie 2001, s. 83-84
  62. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 222-223
  63. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 206
  64. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 379.
  65. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 382.
  66. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 383.
  67. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 384.
  68. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 385.
  69. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 387.
  70. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 388.
  71. Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 395.
  72. Judgement : Hess. avalon.law.yale.edu.
  73. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 251-252
  74. 74,0 74,1 Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. s. 396.
  75. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 256
  76. 76,0 76,1 Evan Mawdsley II wojna światowa. Nowe ujęcie, wyd. polskie 2011, s. 144
  77. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 258
  78. Otto Skorzeny Nieznana wojna, wydanie polskie 1999, s. 71
  79. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 268-269
  80. Ray Conyers Nesbit i Georges Van Acker Tajemniczy lot Rudolfa Hessa, mity i fakty, wyd. polskie 2000, s. 173
  81. matsza. Ekshumowano szczątki zastępcy Hitlera. „Gazeta Wyborcza”, s. 4, 21 lipca 2011. Warszawa: Agora SA. ISSN 0860-908X. 
  82. Zlikwidowali grób zastępcy Hitlera.
  83. Martin Kitchen Trzecia Rzesza. Charyzma i wspólnota, wyd. polskie 2012, s. 117
  84. Joe Heydecker, Johannes Leeb, Trzecia Rzesza w świetle Norymbergi. Bilans tysiąca lat, Warszawa 1979. s. 94.
  85. Bogusław Wołoszański Największy wróg Hitlera, wydanie 2012, s. 279
  86. Ray Conyers Nesbit i Georges Van Acker Tajemniczy lot Rudolfa Hessa, mity i fakty, wyd. polskie 2000, s. 125
  87. Ray Conyers Nesbit i Georges Van Acker Tajemniczy lot Rudolfa Hessa, mity i fakty, wyd. polskie 2000, s. 165
  88. Ray Conyers Nesbit i Georges Van Acker Tajemniczy lot Rudolfa Hessa, mity i fakty, wyd. polskie 2000, s. 37
  89. Ray Conyers Nesbit i Georges Van Acker Tajemniczy lot Rudolfa Hessa, mity i fakty, wyd. polskie 2000, s. 39
  90. Joanna Wieliczka-Szarek III Rzesza Narodziny i zmierzch szaleństwa, wyd. 2006 r., s. 87
  91. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 253
  92. Kurt Pätzold, Manfred Weissbecker Rudolf Hess. Ciekawa historia, wyd. polskie 2001, s. 272-273

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • John Lattimer: Śmiertelna Choroba Hitlera. Amber, 1999. ISBN 83-241-1998-1.
  • Stephen McGinty: Sekretne życie Rudolfa Hessa. Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Kraków 2012. ISBN 978-83-240-2269-4.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]