Rukiew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rukiew
Rukiew wodna
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd kapustowce
Rodzina kapustowate
Rodzaj rukiew
Nazwa systematyczna
Nasturtium R. Br.
Hortus Kew. ed. 2. 4: 109. Dec 1812
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Rukiew wodna

Rukiew (Nasturtium R. Br.) – rodzaj bylin należący do rodziny kapustowatych. Należy tu siedem gatunków, które dawniej włączano do rodzaju rzepicha (Rorippa). Badania molekularne dowiodły odrębności filogenetycznej tego rodzaju, który okazał się być bliżej spokrewniony z rodzajem rzeżucha (Cardamine) niż z Rorippa sensu stricto[2][3]. Gatunkiem typowym jest Nasturtium officinale W. T. Aiton[4]:

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Łodyga pokładająca się lub wzniesiona, liście nieparzysto pierzasto złożone. Kwiaty drobne, białe, typowe dla kapustowatych. Owoc obła łuszczyna. Występują w płytkich wodach i na brzegach wód.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[4]

Baeumerta P. G. Gaertner, Cardaminum Moench

Homonimy taksonomiczne[4]

Nasturtium A. W. Roth = Capsella Medik., Nasturtium Adanson = Lepidium L.

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny kapustowatych (Brassicaceae), rzędu kapustowców (Brassicales), kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta)[1][5].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Capparanae Reveal, rząd kaparowce (Capparales Hutch.), podrząd Capparineae Engl., rodzina kapustowate (Brassicaceae Burnett), plemię Nasturtieae Caruel in Parl., rodzaj rukiew Nasturtium[6][7].

Gatunki flory Polski[8]
Inne gatunki (wybór)
  • Nasturtium africanum Braun-Blanq.
  • Nasturtium floridanum (Al-Shehbaz & Rollins) Al-Shehbaz & Price
  • Nasturtium gambellii (S. Wats.) O.E. Schulz

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Oba gatunki występujące na naturalnych stanowiskach objęte są w Polsce ścisłą ochroną gatunkową.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Liście i młode rośliny rukwi wodnej i drobnolistnej są jadalne. Rośliny te są uprawiane jako warzywa, zwłaszcza w Normandii. Bardziej popularne w przeszłości. Rośliny zawierają wiele witamin, a wyciąg z nich (glikonasturcyna) podawany jest przy awitaminozach.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001- .... [dostęp 2010-05-13].
  2. Al-Shehbaz, I. A., R. A. Price: Delimitation of the genus Nasturtium (Brassicaceae) (ang.). Novon 8: 124-126, 1998. [dostęp 2008-04-04].
  3. Al-Shehbaz, I. A., M. A. Beilstein i E. A. Kellogg: Systematics and phylogeny of the Brassicaceae (Cruciferae): an overview (ang.). Plant Systematics and Evolution 259: 89–120, 2006. [dostęp 2008-04-04].
  4. 4,0 4,1 4,2 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-06].
  5. Brassicaceae Genera. [dostęp 2010-11-10].
  6. James L. Reveal System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Nasturtium według Reveala
  7. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Nasturtium (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-06].
  8. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.