Rulon polski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fragment Rulonu polskiego – Sebastian Sobieski, chorąży wielki koronny
Rolka Sztokholmska 1605

Rulon polski, zwany także "rulonem" bądź "rolką sztokholmską" – gwasz anonimowego artysty, powstały w pierwszej dekadzie XVII wieku, przedstawiający tryumfalny wjazd polskiego króla Zygmunta III do Krakowa z okazji jego małżeństwa z austriacką arcyksiężniczką Konstancją, siostrą arcyksięcia i późniejszego cesarza Ferdynanda II. Konstancja była drugą żoną Zygmunta, rodzoną siostrą zmarłej siedem lat wcześniej Anny rakuskiej.

Dane techniczne i okoliczności powstania[edytuj | edytuj kod]

Kolorowy gwaszem namalowany jest na rolce papieru szerokości 27 cm, z której zachował się odcinek długości 16,09 m. Anonimowy artysta, utożsamiany przez niektórych historyków z nadwornym malarzem królewskim Baltazarem Gebhardem, uwiecznił tryumfalny wjazd królewskiego orszaku, który odbył się 4 grudnia 1605 r. w Krakowie. Oprócz postaci nowożeńców przedstawia także dwór królewski, szlachtę polską oraz polskie wojsko, w tym m.in. dość rzadkie wizerunki husarzy.

Rabunek dzieła[edytuj | edytuj kod]

Rulon stanowił część prywatnej kolekcji polskiego króla, zanim został zrabowany wraz z innymi łupami podczas najazdu Szwedów na Polskę. Po zajęciu Warszawy dnia 30 sierpnia 1655 roku specjalnie wyszkolone oddziały w armii szwedzkiej, zajmujące się rabunkiem, ukradły pośród innych polskich dzieł sztuki także zrolowany sztych. Następnie przez setki lat spoczywał on zapomniany w Livrustkammarenzbrojowni królewskiej w Sztokholmie.

W roku 1961 zainteresowali się nim polscy badacze, planując z początkiem roku 1966 wspólne polsko-szwedzkie wydanie historycznej pamiątki w formie książki. Pomimo tego, że w sprawę zaangażował się również kustosz zbrojowni królewskiej w Sztokholmie, dr Brynolf Hellner, do publikacji nie doszło.

Rulon polski powrócił do ojczyzny w roku 1974, kiedy szef rządu Szwecji Olof Palme przekazał go na ręce premiera Piotra Jaroszewicza. W Szwecji przechowywany był w sumie 319 lat. Jest to jeden z niewielu poloników wywiezionych przez Szwedów z Polski, który powrócił do kraju.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Żygulski jun.: Broń w dawnej Polsce. Warszawa: PWN, 1982. ISBN 83-01-02515-8.
  • M. Gutkowska-Rychlewska: Historia ubiorów. Wrocław: 1968.