Rumian polny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rumian polny
Anthemis arvensis - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-159.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj rumian
Gatunek rumian polny
Nazwa systematyczna
Anthemis arvensis L.
Sp. pl. 2:894. 1753
Synonimy

Anthe-matricaria gruetteriana Asch.
Chamaemelum arvense (L.) Hoffmanns. & Link
Matricaria inodora L.

"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Pokrój

Rumian polny (Anthemis arvensis L.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Rodzimy obszar jego zasięgu obejmuje niemal całą Europę, Afrykę Północną (Algieria, Tunezja), wyspy Kanaryjskie, Azję Zachodnią, Kaukaz i Arabię Saudyjską[2]. Rozprzestrzenił się jako gatunek zawleczony lub uciekinier z upraw również na Azorach, w Australii, Nowej Zelandii i Ameryce Północnej[2]. W Polsce jest pospolitym na całym obszarze archeofitem[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga 
Wzniesiona, rozgałęziająca się od samej nasady; naga lub rzadko przylegająco owłosiona. Zwykle o wysokości 15-50 cm.
Liście 
Podwójnie pierzastodzielne o równowąskich, oddalonych od siebie odcinkach, 1-3-ząbkowych i delikatnie owłosionych.
Kwiaty 
Zebrane w drobne koszyczki o średnicy 20-35 mm rosnące na długich szypułkach. Listki okrywy koszyczków z błoniastym obrzeżeniem. Wąskolancetowate plewinki zwężające się w ość – zagięte, jednonerwowe i występujące na całym dnie koszyczka. Dno koszyczka jest silnie wypukłe, a podczas dojrzewania owoców staje się stożkowe lub walcowate. Brzeżne kwiaty języczkowe (słupkowe) są białe, wewnętrzne – rurkowate (obupłciowe) są żółte. Kwitnienie od maja do października.
Owoce 
Tępokanciaste, żółtawoszare, podłużnie żeberkowane niełupki bez guzków, osiągające 2-2,5 mm długości i 1,5 mm szerokości.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina jednoroczna (zarówno ozima, jak i jara). Siedlisko: miejsca ruderalne, przydroża. W uprawach rolnych jest chwastem, licznie występuje na ścierniskach, preferuje uprawy ozimego żyta. Preferuje gleby lekkie, kwaśne i bogate w azot, jest rośliną wskaźnikową gleb ubogich w wapń. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla rzędu Centauretalia cyanii[4]. Liczba chromosomów 2n = 18[5].

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Tworzy mieszańce z rumianem psim i rumianem żółtym[3]. Gatunek zróżnicowany na cztery podgatunki[6]:

  • Anthemis arvensis subsp. arvensis
  • Anthemis arvensis subsp. cyllenea (Halácsy) R.Fern.
  • Anthemis arvensis subsp. incrassata (Loisel.) Nyman
  • Anthemis arvensis subsp. sphacelata (C.Presl) R.Fern.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Dawniej wykorzystywany był w medycynie ludowej jako roślina lecznicza.
  • Pozbawiony jest charakterystycznego zapachu rumianku.
  • Ma właściwości insektycydu (ogranicza ilość owadów w uprawach rolnych).

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-27].
  3. 3,0 3,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  4. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  5. Anthemis arvensis na Flora of North America [dostęp 2014-01-17].
  6. The Plant List [dostęp 2014-01-17].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986, s. 98-99. ISBN 83-02-00607-6.
  2. Jakub Mowszowicz: Krajowe chwasty polne i ogrodowe. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1986. ISBN 83-09-00771-X.