Rumian rzymski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rumian szlachetny
Chamaemelum nobile - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-012.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj rumian
Gatunek rumian szlachetny
Nazwa systematyczna
Anthemis nobilis L.
Sp. Pl. 2: 894. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Pokrój
Kwiatostan

Rumian rzymski, r, szlachetny (Anthemis nobilis L.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Nazwę łacińską Anthemis nobilis podaje Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski[2]. Według nowszych ujęć taksonomicznych prawidłowa nazwa tego gatunku to Chamaemelum nobile (L.) All. Fl. pedem. 1:185. 1785[3], gatunek ten należy więc do innego rodzaju – Chamaemelum i nazwa Anthemis nobile jest obecnie tylko synonimem.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Pochodzi z obszarów: Azory, Algieria, Maroko,Portugalia, Francja, Hiszpania, Irlandia, Anglia, ale rozprzestrzenił się również na innych terenach poza tymi obszarami swojego rodzimego występowania[4]. Jest zwykle uprawiany, także w Polsce, często dziczejący[5] .

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Rozgałęziona, miękko owłosiona, z płonnymi pędami u nasady, w górnej części bezlistna. Osiąga wysokość 30 cm.
Liście
Dwu- lub trzykrotnie pierzastosieczne. Miękko owłosione do gładkich.
Kwiaty
Koszyczki kwiatowe o silnie wypukłym dnie z białymi kwiatami języczkowymi. Wszystkie kwiaty w koszyczku mają podługowate przysadki z tępymi plewinkami o owłosionych szczytach. Brzeżne kwiaty języczkowe są białe, wewnętrzne kwiaty rurkowe są żółte.
Owoce
Niełupki posiadające 3 cienkie żeberka.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie w czerwcu i lipcu. Zdziczały występuje czasami w siedliskach ruderalnych; na nasypach kolejowych, przydrożach. Liczba chromosomów 2n=18[5].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina lecznicza
    • Surowiec zielarski : koszyczek rumianu szlachetnego (Anthodium Anthemidis). Zawiera między innymi olejek eteryczny do 2,5% (chamazulen, farnezen), flawonoidy, fitosterole, kwas kawowy, cholinę, gorycze[6].
    • Działanie : przeciwskurczowe, moczopędne, przeciwzapalne, napotne, uspokajające[6]. Stosowany w stanach skurczowych narządów trawiennych, niestrawności, braku łaknienia, przy przeziębieniach, anginie, w chorobie wrzodowej żołądka[6]. Pomocniczo w nerwobólach.
    • Zbiór: zbiera się kwitnące koszyczki bez szypułek i suszy na sitach w suszarni, w temp. 35 °C. Przechowuje się w zamkniętych pojemnikach.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-27].
  5. 5,0 5,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  6. 6,0 6,1 6,2 Jan Macků, Jindrich Krejča, Apoloniusz Rymkiewicz: Atlas roślin leczniczych. Wrocław [etc.]: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, 1989. ISBN 83-04-03281-3.