Russell Means

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Russell Means
Russell Means, 1987
Russell Means, 1987
Data i miejsce urodzenia 10 grudnia 1939
Stany Zjednoczone Pine Ridge, Dakota Południowa
Imię i nazwisko przy narodzeniu Oyate Wacinyapin
Data i miejsce śmierci 22 października 2012
Porcupine, Dakota Południowa
Zawód indiański polityk, aktor
Strona internetowa

Russell Means (w języku lakota Oyate Wacinyapin, czyli „(Ten, który) pracuje dla ludzi” (ur. 10 grudnia 1939 w Pine Ridge, zm. 22 października 2012 w Porcupine) – amerykański działacz na rzecz praw Indian, polityk i aktor.

Russell Means jest północnoamerykańskim Indianinem z plemienia Siuksów Oglala. Urodził się w rezerwacie Pine Ridge w Dakocie Pd. W 1942 jego rodzina przeprowadziła się do San Francisco, gdzie jako młody człowiek miewał konflikty z prawem i uzależnienia.

Po porzuceniu nauki, w 1964 roku wziął wraz z ojcem udział w indiańskiej okupacji wyspy Alcatraz, a następnie na przełomie lat 60. i 70. XX w. zaangażował się w działalność broniącego praw tubylczych Amerykanów ruchu Red Power. Wkrótce został jednym z liderów głośnego w latach 70. Ruchu Indian Amerykańskich (AIM), organizatorem głośnych indiańskich protestów (w tym – obok Dennisa Banksa – przywódcą okupacji Wounded Knee w 1973 roku) i jednym z najbardziej znanych – obok Dennisa Banksa, Johna Trudella i Leonarda Peltiera współczesnych działaczy indiańskich w USA.

Jego kontrowersyjna sława, ambicje i zdolności zaprowadziły go z czasem do polityki i Hollywood. Występował m.in. w filmach Ostatni Mohikanin (jako Chingachgook), Urodzeni mordercy, Into the West i – ostatnio (2007) – Tropiciel (Pathfinder). Udzielił swojego głosu wodzowi Powhatanowi w disneyowskiej kreskówce Pocahontas, napisał też obszerną autobiografię Where White Men Fear to Tread (1997).

Jako skrajnie liberalny polityk, startował – bez powodzenia – m.in. w wyborach na prezydenta USA (z ramienia Partii Libertariańskiej) i kilka razy – również bez powodzenia (ostatnio w 2008[1]) – w wyborach na przewodniczącego Rady Plemiennej Siuksów Oglala w rodzinnym rezerwacie Pine Ridge[2].

W lipcu 2011 zdiagnozowano u niego raka przełyku. Means odrzucił możliwość leczenia operacyjnego na rzecz innych metod intensywnej terapii, łączących możliwości medycyny współczesnej i tradycyjnej. We wrześniu 2011 poinformował, że guz „znacząco zmalał”, a on sam odzyskał głos i możliwość przełykania[3].

22 października 2012 przegrał walkę z rakiem, który objął ostatecznie język, węzły chłonne i płuca. Zmarł w swoim ranczo w Porcupine.

Przypisy

  1. Two Bulls wins Oglala Lakota Tribal Election (ang.). 2008-11-05. [dostęp 22 października 2012].
  2. Russell Means szefem Rady Plemiennej Oglalów? (pol.). 2002-11-19. [dostęp 22 października 2012].
  3. Russell Means Updates His Condition: Tumor Diminished Significantly (ang.). 2011-09-23. [dostęp 22 października 2012].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]