Ryś kanadyjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy zwierzęcia. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Ryś kanadyjski
Lynx canadensis[1]
Kerr, 1792
Ryś kanadyjski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina kotowate
Rodzaj Lynx
Gatunek ryś kanadyjski
Podgatunki
  • L. c. canadiensis Kerr, 1792
  • L. c. mollipilosus Stone, 1900
  • L. c. subsolanus Bangs, 1897[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Ryś kanadyjski (Lynx canadensis) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych. Zamieszkuje Kanadę i północ USA: Alaskę, Góry Skaliste i Krainę Wielkich Jezior.

Charakterystyka ogólna[edytuj | edytuj kod]

Dwa razy mniejszy od rysia euroazjatyckiego. Futro letnie rudobrązowe, zimą szare lub szarobrązowe. Cętki na brzuchu i wewnętrznej stronie łap. Ogon krótki, tylne nogi wyraźnie dłuższe, co jest prawdopodobnie przystosowaniem do poruszania się w wysokim śniegu. Kończyny silnie owłosione, mają dużą powierzchnię w stosunku do niewielkiej masy ciała. Uszy zakończone charakterystycznym pędzelkiem, koniec ogona ciemny.

Pokarm[edytuj | edytuj kod]

Żywią się przede wszystkim zającami amerykańskimi (Lepus americanus), a stopień uzależnienia tych drapieżników od tych właśnie ofiar jest na tyle duży, że 10-letni cykl liczebności zająca amerykańskiego decyduje o wielu aspektach życia rysia.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Ciąża trwa 60-70 dni, w miocie od 1 do 8 kociąt (w zależności od liczebności zajęcy); niektóre samice dojrzewają płciowo w wieku 10 miesięcy, ale zazwyczaj okres dojrzewania samic trwa 22-23 miesiące, podobnie jak samców.

Długość życia[edytuj | edytuj kod]

Na wolności dożywają 15 lat.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Prawdopodobnie prowadzą samotniczy, czasem obserwuje się wędrujące razem dwie samice z młodymi; w okresie niedostatku zajęcy rysie strzegą ściśle swych rewirów; gdy zajęcy jest bardzo dużo, rewiry osobników tej samej płci mogą na siebie zachodzić.

Siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Rysie kanadyjskie zamieszkują tajgę, sporadycznie są spotykane w tundrze.

Status[edytuj | edytuj kod]

W Kanadzie ryś kanadyjski jest nadal liczebny, choć jak wspomniano jego populacja zależy ściśle od liczebności zajęcy amerykańskich. W okresie wyżu liczebnościowego zajęcy i zaraz po tym okresie zagęszczenie rysi może wynosić nawet 40 osobników na 100 km 2. Po załamaniu się liczebności zajęcy zagęszczenie rysi może spaść do 2 na 100 km 2. Gdy zajęcy jest bardzo mało, rysie kanadyjskie wędrują na obszary odległe nawet o kilkaset kilometrów, mogą też zacząć polować na drobne gryzonie, ptaki, a nawet jelenie wirginijskie i karibu. Ścisła zależność rysia kanadyjskiego od zajęcy amerykańskich jest jednak typowa jedynie dla populacji północnych. W południowej części zasięgu ma ten drapieżnik wiele innych możliwości pokarmowych (zające wielkouche i króliki błotne). W USA południowy zasięg rysia kanadyjskiego znacznie się zmniejszył w ostatnim półwieczu; w 1999 roku w stanie Kolorado podjęto próbę reintrodukcji rysia kanadyjskiego, która po pierwszych niepowodzeniach ma szansę zakończyć się sukcesem.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Lynx canadensis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Lynx canadiensis. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 29 sierpnia 2009]
  3. Lynx canadensis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)