Ryjowniczka karłowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ryjowniczka karłowata
Planigale maculata[1]
(Gould, 1851)
Ryjowniczka karłowata
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada ssaki niższe
Nadrząd torbacze
Rząd niełazokształtne
Rodzina niełazowate
Rodzaj Planigale
Gatunek ryjowniczka karłowata
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Ryjowniczka karłowata, płaskogłówka malutka[3] (Planigale maculata) – gatunek małego torbacza z rodziny niełazowatych.

Występowanie i biotop[edytuj | edytuj kod]

Ryjowniczka karłowata występuje w północnej części Terytorium Północnego, w Groote Eylandt, na wschodnim wybrzeżu Australii od końca półwyspu Jork do okolic Sydney. Zamieszkuje różne środowiska, takie jak lasy deszczowe, zbiorowiska trawiaste oraz okolice miast.

Charakterystyka ogólna[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe dane (samce większe od samic)
Długość ciała 7-10 cm
Długość ogona 6-8 cm
Masa ciała 7-12 g
Dojrzałość płciowa po ukończeniu roku
Ciąża 19-20 dni
Liczba młodych
w miocie
4-11

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Wierzch ciała jest barwy od szarej do cynamonowej (czasami występują jasne plamki), spód ciała jest jaśniejszy. Silnie spłaszczona głowa o wysokości 3 mm i białym podbródku. Duże uszy i oczy. Długi ogon pokryty jest rzadszym futrem w stosunku do reszty ciała. U samicy występuje dobrze rozwinięta torba, zwrócona otworem do tyłu[4].

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Ryjowniczka karłowata jest aktywna o zmierzchu i nocą. Jeśli brakuje pokarmu, można ją spotkać również w dzień. Gniazda budowane na ziemi są zamieszkiwane przez grupę zwierząt. W obrębie grupy społecznej tworzy się hierarchia. Potrafią wydawać różnorodne odgłosy. Płaska główka pozwala na przeciskanie się przez ciasne otwory, szczeliny podczas ucieczki lub polowania. Jeśli pożywienia jest mało lub warunki pogodowe są niekorzystne zapadają w odrętwienie (torpor)[4]. Ryjowniczka karłowata poluje głównie na owady, jaszczurki, drobne ssaki i ptaki[5].

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Ciąża u samic trwa 19-20 dni. Po tym okresie na świat przychodzi 4-11 (najczęściej 4-8) młodych. Rodzą się we wczesnym stadium rozwoju, wędrują do torby i żywią się mlekiem matki[6]. W miarę wzrostu rozciągają torbę i stają się widoczne na zewnątrz. Młode opuszczają torbę matki po 28 dniach, rozpoczynają jedzenie stałego pokarmu po 55 dniach. Od matki uzależniają się po około 70 dniach. Dojrzałość płciową uzyskują po ukończeniu roku.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się dwa podgatunki:

  • Planigale maculata maculata Gould, 1851
  • Planigale maculata sinualis Thomas, 1926

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Na ryjowniczki polują większe niełazy, koty i sowy

Zagrożenie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii niskiego ryzyka LC[2].

Przypisy

  1. Planigale maculata w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Planigale maculata. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. E. Keller, prof. dr. J. H. Reichholf, G. Steinbach i inni: Leksykon zwierząt: Ssaki. Cz. 1. Warszawa: Horyzont, 2001, s. 22. ISBN 83-7227-610-2.
  4. 4,0 4,1 J. Painter, C. Krajewski i M. Westerman. Molecular phylogeny of the Marsupial genus Planigale (Dasyuridae). „Journal of Mammalogy”. 76(2), s. 406, 1995. doi:10.2307/1382351. 
  5. H. M. Van Deusen. Feeding habits of Planigale (Marsupalia, Dasyuridae). „Journal of Mammology”. 3, s. 616, 1969. doi:10.2307/1378792. 
  6. H. J. Aslin. Reproduction in Antechinus maculatus Gould (Dasyuridae). „Australian Wildlife Research”. 2(1), 1975. doi:10.1071/WR9750077. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. E. Keller, prof. dr. J. H. Reichholf, G. Steinbach i inni: Leksykon zwierząt: Ssaki. Cz. 1. Warszawa: Horyzont, 2001, s. 22-23. ISBN 83-7227-610-2.
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Planigale maculata. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 23 grudnia 2008]
  3. Common Planigale - Profile (ang.). Threatened Species. [dostęp 23 grudnia 2008].