Rynchozaury

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rynchozaury
Mesosuchus
Mesosuchus
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Infragromada archozauromorfy
Rząd Rhynchosauria
Osborn, 1903
Rodzina Rhynchosauridae
Huxley, 1859
Podrodziny
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Rynchozaury (Rhynchosauria) – rząd niewielkich archozauromorfów, obejmujący jedną rodzinęrynchozaury (Rhynchosauridae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rynchozaury żyły w późnym triasie (karnik); ich skamieniałości znane są ze wszystkich kontynentów z wyjątkiem Australii i Antarktydy. Stanowiły prawdopodobnie 40–60% zwierząt żyjących w tamtych ekosystemach[1].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Wczesne, prymitywne rynchozaury przypominały jaszczurki i miały czaszki podobne do wczesnych diapsydów. Późne i bardziej zaawansowane miały czaszkę krótką i szeroką, w kształcie trójkąta.

Gady te miały dziób i dużą ilość małych zębów. Tylne kończyny były wyposażone w szpony, które prawdopodobnie służyły do wykopywania z ziemi bulw i korzeni. Wszystkie rynchozaury były roślinożerne.

Wymarcie[edytuj | edytuj kod]

Data wymarcia rynchozaurów jest niepewna. Większość znanych skamieniałości przedstawicieli grupy odkryto w osadach starszych niż przełom karniku i noryku; na tej podstawie sugerowano, że rynchozaury wymarły właśnie na przełomie karniku i noryku, a przyczyną ich wyginięcia mogło być wymarcie Dicroidium – roślin które były prawdopodobnie głównym pokarmem rynchozaurów[1][2][3]. Spielmann, Lucas i Hunt (2013) opisali jednak trzy końce dalsze kości ramiennych odkryte w osadach formacji Bull Canyon w Nowym Meksyku z wczesnego lub środkowego noryku, które uznali za kości rynchozaurów z gatunku Otischalkia elderae; jeśli taką klasyfikację potwierdzą przyszłe badania, skamieniałości te dowodzić będą przetrwania rynchozaurów do noryku[4].

Rodzaje[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Michael J. Benton: Vertebrate Palaeontology. Wyd. trzecie. Blackwell Publishing, 2005, s. 138. ISBN 0-632-05637-1.
  2. Triassic: Late Triassic: Carnian – 2 (ang.). Palaeos. [dostęp 7 marca 2009].
  3. M. Alan Kazlev: The Kannemeyeriid-Rhynchosaur-Traversodontid Empire (ang.). Kheper. [dostęp 7 marca 2009].
  4. Justin A. Spielmann, Spencer G. Lucas i Adrian P. Hunt. The first Norian (Revueltian) rhynchosaur: Bull Canyon Formation, New Mexico, U.S.A.. „New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin”. 61, s. 562–566, 2013 (ang.).