Rynek w Sztokholmie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 59°19′30″N 18°04′14″E/59,325000 18,070556

Rynek w Sztokholmie
Studnia na rynku (Stortorgsbrunnen)

Rynek (szw. Stortorget) w Sztokholmie – centralny punk sztokholmskiej dzielnicy Gamla stan (pol. Stare miasto).

We wczesnym średniowieczu znajdowało się na nim targowisko i studnia oraz odbywały się na nim zebrania rajców miejskich i wiece mieszkańców. Na rynku były ustawione także dyby i pręgierz zwany kåken po raz pierwszy wspomniany w związku z tzw. morderstwem Käpplinge (Käpplingemorden) w pierwszej połowie XV wieku. Pierwotnie pręgierz znajdował się na szczycie muru więzienia, a następnie podczas prac budowlanych związanych z budynkiem Giełdy Szwedzkiej został przeniesiony na plac Norrmalmstorg w 1771 roku[1].

Swój dawny wygląd rynek zachował na zachodniej pierzei, gdzie stoją m.in. czerwona kamienica Schantza i wąska kamienica Sefridta (obie z ok. 1650). Reprezentacyjny charakter zyskał dopiero po wybudowaniu giełdy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 1520 roku na rynku miała miejsce krwawa łaźnia sztokholmska, podczas której zginęło, z rozkazu króla Danii Christiana II, osiemdziesięciu dwóch[2][3] szlachciców.

Ratusz wg Erika Palmstedta z 1768 roku

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Budynek Akademii Szwedzkiej[edytuj | edytuj kod]

Na placu znajduje się XVIII-wieczny budynek będący siedzibą Akademii Szwedzkiej, która co roku ogłasza nazwiska laureatów nagrody Nobla. W budynku znajduje się również Sztokholmska Giełda Papierów Wartościowych (Börshuset), a na parterze Muzeum Nobla i biblioteka Nobla.

Budynek został zaprojektowany przez Erika Palmstedta i zbudowany w latach 1773–1776.

Kościół św. Mikołaja w Sztokholmie[edytuj | edytuj kod]

Na Rynku znajduje się najstarsza świątynia Sztokholmu – kościół św. Mikołaja (szw. Storkyrkan), pochodzący z XII wieku, pierwotnie budowany w kształcie bazyliki. W nim koronowano królów Szwecji. W świątyni znajduje się rzeźba Bernta Notkego przedstawiająca św. Jerzego w walce ze smokiem.

Grillska Huset[edytuj | edytuj kod]

Grillska Huset

Jest to budynek, którego obecna fasada pochodzi z XVIII wieku, a pozostała część z okresu średniowiecza. Kształt nadano mu w 1649 roku, a ostatecznie podczas remontów w 1750 i 1914 roku. W kamienicy znajdują się barokowe dekoracje, a na parterze kawiarnia z tarasem Grillska Caféet. Nazwa budynku pochodzi z XVII wieku.

Przypisy

  1. (2002) Gamla stan under 750 år, 1st ed. (in Swedish), Stockholm: B. Wahlströms. ISBN 91-85100-64-1.
  2. S. Grzybowski, Wielka Historia Świata, t. 6, Narodziny świata nowożytnego 1453-1605, Warszawa 2005, s. 559.
  3. Lars Ericson Wolke, Stockholms blodbad, Sztokholm 2006, s. 141.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Grzybowski S., Wielka Historia Świata, t. 6, Narodziny świata nowożytnego 1453-1605, Warszawa 2005, s. 558–559.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons