Ryszard Kaczmarek

Ryszard Kaczmarek (ur. 1959 w Mysłowicach) – historyk, profesor w dziedzinie nauk humanistycznych (tytuł naukowy profesora nadany postanowieniem Prezydenta RP z 30 czerwca 2008) samodzielny pracownik nauki z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, badacz dziejów Górnego Śląska w XIX wieku i XX wieku, a w szczególności ziemi pszczyńskiej. Ukończył III Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Prusa w Sosnowcu. Studia magisterskie ukończył na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Stypendysta Fundacji Friedricha Eberta i Konferenz der Wissenschaftlichen Akademien. W 1991 odbył staż naukowy w Johann Gorfried Herder Institut w Marburgu, w latach 1996–1997 staż naukowy w Institut für Osteuropäische Geschichte Uniwersytetu w Tybindze; w 2004 Fundacja Lanckorońskich – badania naukowe w Archiv der Republik in Wien. Koordynator współpracy w ramach programu Socrates/Erasmus z uniwersytetami w: Bonn (RFN) i Graz (Austria). Pobyt na licznych kwerendach archiwalnych i bibliotecznych oraz konferencjach naukowych w: Niemczech, Francji, Austrii, Słowacji i CSR.

W latach 1999–2001 kierował uczelnianym programem badawczym finansowanym przez KBN, pt.: Alzacja/Lotaryngia a Górny Śląsk – dwa regiony pogranicza w latach 1648–2001. W 2004 mianowany polskim koordynatorem polsko-niemiecko-czeskiego projektu trójjęzycznej syntezy Historii Górnego Śląska.

Obecnie kieruje grantem KBN (2007–2009) pod tytułem: „I wojna światowa na Górnym Śląsku”. Wykładowca na swej Alma Mater, od roku akademickiego 2008/2009 Dyrektor Instytutu Historii. Kierownik Zakładu Historii Śląska UŚ w Katowicach. Mieszka w Tychach. Przewodniczący kapituły Nagrody im. ks. Augustina Weltzla „Górnośląski Tacyt”.

Publikacje

Prace zwarte przed habilitacją

• Greiner P., Kaczmarek R.: Leksykon organizacji niemieckich w województwie śląskim (1922-1939). Katowice 1993, ss.165, ISBN 83-900814-3-1.
• Kaczmarek R.: Józef Biniszkiewicz (1875-1940). Biografia polityczna. Katowice 1994, ss.135, ISBN 83-226-0538-2
• Kaczmarek R.: Z okupacyjnych dziejów gminy Lędziny (1939-1945). Lędziny 1994, ss.26.
• Kaczmarek R.: Pod rządami gauleiterów. Elity i instancje władzy w rejencji katowickiej w latach 1939-1945. Katowice 1998, ss.250, ISBN 83-226-0821-7

Prace zwarte po habilitacji

• Kaczmarek R., Kucharski M., Cybula A.: Alzacja/Lotaryngia a Górny Śląsk. Dwa regiony pogranicza 1648-2001. Katowice 2001, ss.365, ISBN 83-914309-2-8
• Greiner P., Kaczmarek R., Leksykon mniejszości w województwie śląskim w latach 1922-1939. Zarys dziejów, organizacje, działacze. Katowice 2002, ss.208, ISBN 83-7164-360-8.
• Lamprecht F., Rodziny Lamprechtów i Schönów w Sosnowcu. Wspomnienia 1857-1918, oprac. R. Kaczmarek [edycja źródła niemieckiego wraz z tłumaczeniem i komentarzami, rec. J. Walczak] , Sosnowiec 2002, ISBN 83-915173-7-3
• Kaczmarek R., Masnyk M. (red.), Konsulaty na pograniczu polsko-niemieckim i polsko-czechosłowackim w latach 1918-1939, Katowice 2004, ISBN 83-226-1334-2.
• Kaczmarek R. (red.), Tyskie Browary Książęce 1629-2004, Tychy 2004, ISBN 83-921633-1-1
• Kaczmarek R., Studencki Z., Lamprechtowie z Sosnowca, Sosnowiec 2005, ISBN 83-89199-19-X
• Kaczmarek R., Górny Śląsk podczas II wojny światowej. Między utopią „niemieckiej wspólnoty narodowej” a rzeczywistością okupacji na terenach wcielonych do Trzeciej Rzeszy. Katowice 2006, ISSN 0208-6336, ISBN 83-226-1573-6, ss. 501.
• Kaczmarek R., Polacy w Wehrmachcie, Kraków 2010, ISBN 978-83-08-04494-0, ss. 689
• Bahlcke J., Gawrecki D., Kaczmarek R. (red.), Historia Górnego Śląska. Gliwice 2011. ISBN 978-83-60470-41-1

Publikacje o zasięgu międzynarodowym przed habilitacją

• Kaczmarek R.: Johann Heinrich XV. Fuerst v. Pless. Aus der Geschichte der deutschen Minderheit in Polnisch-Oberschlesien in den Jahren 1918-1939. [W:] Adel und Junkertum im 19. Und 20. Jahrhundert. Biographische Studien zu ihrer politischen, oekonomischen und sozialen Entwicklung. Red. J. Laubner. Halle (Salle) 1990, s.41-53, ISBN 3-86010-225-7
• Kaczmarek R.: Das Ende des Zweiten Weltkrieges in Oberschlesien. „Deutsche Studien” 1995, nr 126/127, s.189-201, ISSN 00-12-0812
• Greiner P., Kaczmarek R.: Vereinsaktivitaeten der Deutschen in Polnisch-Oberschlesien 1922-1939. „Zeitschrift fuer Ostmitteleuropa-Forschung” 1996, H.2, s.221-235; ISSN 0948-8294
• Kaczmarek R.: Die Darstellung der letzten Kriegsmonate sowie Flucht und Vertreibung aus Oberschlesien in der polnischen und der deutschen Historiographie. [W:] 50 Jahre Flucht und Vertreibung. Gemeinsamkeiten und Unterschiede bei der Aufnahme und Integration der Vertriebenen in die gesellschaften der Westzonen/Bundesrepublik und der SBZ/DDR. Red. M. Wille. Magdeburg 1997, s.114-123, ISBN 3-910173-83-7
• Kaczmarek R.: Die deutsche wirtschaftliche Penetration in Polen (Oberschlesien). [W:] Die „Neuordnung” Europas: NS-Wirtschaftspolitik in den besetzten Gebieten. Red. R.J. Overy, G. Otto, J. H. Ten Cate. Berlin 1997, s.257-273, ISBN 3-926893-46-X

Publikacje o zasięgu międzynarodowym po habilitacji

• Kaczmarek R., Nowak K.: Plan „Burka” w hornom Sliezsku a v pol’sko-ceskoslovenskom pohranici. „Acta Historica Neosoliensia”, t.2. Red. V. Varinsky. Banska Bystrica 1999, s.60-79, ISBN 80-8055-344-0
• Kaczmarek R., Die polnischen Sozialisten im Ruhrgebiet von 1893 bis 1914, [In:] Schimanski, Kuzorra und andere. Polnische Einwanderer im Ruhrgebiet zwischen der Reichsgründung und dem Zweiten Weltkrieg, Hg. Dittmar Dahlmann, Albert S. Kotowski, Zbigniew Karpus, Essen 2005. s. 91-119, ISBN 3-89861-434-4. II wydanie: Schimanski, Kuzorra und andere. Polnische Einwanderer im Ruhrgebiet zwischen Reichsgründung und Zweitem Weltkrieg, hg. von D. Dahlmann, A. Kotowski, Z. Karpus, Essen 2006, s.101-135, ISBN 3-89861-689-4
• Kaczmarek R., „Bohaterowie“ ruchu nazistowskiego i komunistycznego w tradycji regionu [w:] Górny Śląsk wyobrażony: wokół mitów, symboli i bohaterów dyskursów narodowych/ Imaginiertes Oberschlesien: Mythen, Symbole und Helden in den nationalen Diskursen, Tagungen zur Ostmitteleuropa-Forschung 23, hg. J. Haubold-Stolle, B. Linek, Opole - Marburg 2005, s.248-267, ISBN 3-87969-333-1;
• Kaczmarek R.: Zwischen Regionalismus, Autonomismus und Separatismus. Das Elsass und Oberschlesien, 1871 bis 1945. In: Wiedergewonnene Geschichte. Zur Aneignung von Vergangenheit in den Zwischenräumen Mitteleuropas. Hrsg. v. Peter Oliver Loew, Christian Pletzing und Thomas Serrier. Wiesbaden: Harrassowitz 2006 [Veröffentlichungen des Deutschen Polen-Instituts, Bd. 22], S. 164-186.

Artykuły recenzowane przed habilitacją

• Kaczmarek R.: Bolesłąw Limanowski wobec problemu odrodzenia narodowego na Górnym Śląsku. [W:] Nestor polskiego socjalizmu czy tylko demokrata? Studia o Bolesławie Limanowskim. Red. S. Michalkiewicz, Z.A. Żechowski. Katowice 1987, s.84-100, ISBN 83-226-0175-1
• Kaczmarek R.: Stanisław Michalkiewicz (4 III 1925 – 7 XII 1985). Kwartalnik Historyczny” 1987, nr 4, s.239-240
• Kaczmarek R.: Pomiędzy pragmatyzmem a ideologią. Górny Śląsk w oczach administracji niemieckiej podczas II wojny światowej. „Przegląd Zachodni” 1992, nr 2, s.103-119, ISSN 0033-2437
• Greiner P., Kaczmarek R.: Leksykon organizacji niemieckich działających w województwie śląskim w latach 1922-1939 (projekt badawczy). „Inter Finitimos” 1992, nr 2, s.7-9.
• Kaczmarek R.: Śląska Partia Socjalistyczna (1928-1939). „Silesia Superior”. Śląskie Zeszyty Humanistyczne, t.1. Red. J. Drabina. Katowice 1994, s. 41-59, ISBN 83-86023-24-4
• Kaczmarek R.: Stefania Michejdowa. Nieznany epilog. „Zwrot” 1994, nr 3, s.65-70.
• Greiner P., Kaczmarek R.: Organizacje niemieckie w Bielsku i w powiecie bielskim w okresie międzywojennym. „Bielsko-Bialskie Studia Muzealne”, t.2. Red. J. Polak. Bielsko-Biała 1995, s.104-121, ISBN 83-900849-7-X
• P. Greiner, R. Kaczmarek, Niemcy na Górnym Śląsku w XIX i XX wieku, [w:] Górny Śląsk na moście Europy, red. M.M. Szczepański, Katowice 1994, s.45-53, ISBN 83-86023-22-8
• Kaczmarek R.: Separatyzm górnośląskiej organizacji PPS w latach 1922-1928 (Refleksje i uwagi polemiczne). [W:] Rola i miejsce Górnego Śląska w Drugiej Rzeczypospolitej. Red. M.W. Wanatowicz. Bytom-Katowice 1995, s.329-335, ISBN 83-85039-14-7
• Kaczmarek R.: Sytuacja Kościoła katolickiego na zachodnich terenach wcielonych do Rzeszy. „Saeculum Christianum” 1995, nr 1, s.67-76.
• Kaczmarek R.: Ostatnie akordy wojny na Górnym Śląsku (rejencja katowicka w latach 1944-1945). „Rocznik Koszaliński” 1995, nr 25, s.115-129.
• Kaczmarek R.: Powiat miejski Królewska Huta w latach II wojny światowej. [W:] Z dziejów tradycji, historii i kultury Wielkich Hajduk. Red. J. Kurek. Chorzów-Batory 1996, s.67-85, ISBN 83-86293-07-1
• Kaczmarek R., Eduard Pant – szkic biograficzny. „Watra” 1995, s.51-56.
• Kaczmarek R.: Tychy w okresie wojny i okupacji (1939-1945). [W:] Tychy 1939-1993. Monografia miasta. Red. M.S. Szczepański. Tychy 1996, s.59-61, ISBN 83-903316-0-8
• Kaczmarek R.: Stagnacja i poszukiwanie nowej wizji miasta (1956-1970). [W:] Tychy 1939-1993. Monografia miasta. Red. M.S. Szczepański. Tychy 1996, s.92-100, ISBN 83-903316-0-8
• Kaczmarek R.: Rządy „technokratów” (1970-1980).[W:] Tychy 1939-1993. Monografia miasta. Red. M.S. Szczepański. Tychy 1996, s.100-105, ISBN 83-903316-0-8
• Kaczmarek R.: Powiat Tarnowskie Góry w latach II wojny światowej. [W:] Polska a Europa. Wspólnota kulturowo-dziejowa. Red. D. Woźnicki. Tarnowskie Góry 1996, s.65-80, ISBN 83-906988-0-3
• Kaczmarek R.: Udział książąt pszczyńskich w życiu politycznym Prus i II Rzeszy Niemieckiej. [W:] Szlachta i ziemiaństwo polskie oraz niemieckie w Prusach i Niemczech w XVIII-XX w. Red. W. Stępiński. Szczecin 1996, s. 179-199, ISBN 83-86992-02-6
• Greiner P. Kaczmarek R.: Mniejszości narodowe. [W:] Województwo śląskie (1922-1939). Red. F. Serafin. Katowice 1996, s.178-196, ISBN 83-226-0660-5
• Kaczmarek R.: Albert Smagon. Materiały do biografii pierwszego cieszyńskiego kreisleitera. „Pamiętnik Cieszyński”, t.11. Red. K. Nowak, I. Panic. Cieszyn 1996, s.69-73, ISSN 0137-558-x
• Kaczmarek R., Górny Śląsk w strukturze terenów wcielonych do Trzeciej Rzeszy. „Studia i materiały z dziejów Śląska”, t.22. Red. A. Barciak. Katowice 1997, s.128-141, ISBN 83-86053-21-6
• Kaczmarek R.: Górnoślązacy w administracji niemieckiej rejencji katowickiej. [W:] Górny Śląsk i Górnoślązacy w II wojnie światowej. Red. W. Wrzesiński. Bytom 1997, s.51-65, ISBN 83-905071-9-6
• Kaczmarek R.: Wilhelm Schneider – przywódca ruchu narodowosocjalistycznego w Królewskiej Hucie. „Zeszyty Chorzowskie”, t.3. Red. Z. Kapała. Chorzów 1998, s.306-329, ISSN 1429-5911
• Kaczmarek R.: Pod rządami pruskimi i niemieckimi 1742-1918. [W:] Lędziny. Zarys dziejów. Red. F. Serafin. Lędziny 1998, s.77-149, ISBN 83-87878-00-6
• Kaczmarek R.: Pod okupacją niemiecką 1939-1945. [W:] Lędziny.. Zarys dziejów. Red. F. Serafin. Lędziny 1998, s.277-301, ISBN 83-87878-00-6
• Kaczmarek R.: Przełomy lat 1956 i 1970, ich wpływ na rozwój miasta oraz strukturę i warunki życia mieszkańców. [W:] Lędziny.. Zarys dziejów. Red. F. Serafin. Lędziny 1998, s.382-426, ISBN 83-87878-00-6
• Kaczmarek R.: W kwestii polaryzacji narodowościowej na Górnym Śląsku (głos w dyskusji). [W:] Od Wiosny Ludów do powstań śląskich. Red. W. Wrzesiński, Bytom 1998, s. 192-197, ISBN 83-908120-6-1

Artykuły recenzowane po habilitacji

• Kaczmarek R.: Górny Śląsk i Zagłębie Dąbrowskie w planach niemieckich podczas II wojny światowej. [W:] Śląsko-zagłębiowskie konfrontacje historyczne (XIX-XX wiek). Red. M.W. Wanatowicz. Katowice 1999, s.134-161.
• Kaczmarek R.: Nazistowskie elity władzy na Górnym Śląsku 1939-1945. „Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi”, t.23. Red. K. Jonca. Wrocław 2000, s.165-198.
• Kaczmarek R.: Wojewoda śląski Michał Grażyński w oczach polityków niemieckich. [W:] Michał Grażyński. Wojewoda na pograniczu. Red. K. Nowak. Cieszyn 2000, s.104-119, ISBN 83-88204-05-X
• Kaczmarek R.: Tarnowskie Góry podczas II wojny światowej. [W:] Historia Tarnowskich Gór. Red. J. Drabina. Tarnowskie Góry 2000, s. 477-510, ISBN 83-911508-3-6
• Kaczmarek R., Miroszewski K.: Obozy odosobnienia w przemysłowej części województwa śląskiego po II wojnie światowej. „Studia Śląskie” , t.59, Opole 2000.
• Kaczmarek R.: Tarnowskie Góry podczas II wojny światowej w oczach niemieckiego burmistrza. [W:] Historia Tarnowskich Gór oraz górnictwa tarnogórskiego. Tarnowskie Góry 2001, s.55-70.
• Kaczmarek R., Inteligencja niemiecka na Górnym Śląsku w latach 1939-1945 Losy inteligencji śląskiej w latach 1939-1945, red. Z. Kapała, Bytom 2001, s.44-61, ISBN 83-88880-25-X.
• Kaczmarek R., Niemiecka polityka narodowościowa na ziemiach wcielonych do Trzeciej Rzeszy [w:] Wieki Stare i Nowe, t. II, red. I. Panic, M.W. Wanatowicz, Katowice 2001
• Kaczmarek R., Ruch nazistowski w Gliwicach w latach 1933-1945, Rocznik Muzeum w Gliwicach, T. XVII (2002), ISSN 0860-09-37, s.215-250.
• Kaczmarek R., Katowice – stolica pruskiej prowincji w czasie II wojny światowej, [w:] Katowice w 136 rocznicę uzyskania praw miejskich, red. A. Barciak. Katowice 2002, s.105-125, ISBN 83-86053-46-1
• Kaczmarek R., Akcja „Meteor”. Penetracja śląskich elit politycznych przez aparat bezpieczeństwa w latach 1945-1955, „Studia Śląskie” 2002, ISSN 0039-3355
• Kaczmarek R., Władze niemieckie wobec podziemia niepodległościowego na Podbeskidziu w latach 1939-1945, [w:]Podziemie niepodległościowe na Podbeskidziu w latach 1939-1947, red. A. Namysło, T. Kurpierz, Bielsko-Biała 2002, s.15-40, ISBN 83-908913-7-9.
• Kaczmarek R., Kapała Z., Świętochłowice w latach 1939-1945, [w:] Obozowe dzieje Świętochłowic Eintrachthütte-Zgoda, red.A. Dziurok, Katowice-Świętochłowice 2002, s. 17-30, ISBN 83-89078-11-2.
• R. Kaczmarek, Górny Śląsk i Alzacja (1918-1945). Problemy narodowościowe w dwóch regionach pogranicza, [w:] Dwa pogranicza Galicja Wschodnia i Górny Śląsk. Historia – Problemy – Odniesienia, red. Z. Budzyński, J. Kamińska-Kwak, Rzeszów 2003, s.41-62, ISBN 83-7338-087-6
• R. Kaczmarek, Źródła archiwalne do dziejów medycyny na Górnym Śląsku 1918-1945, [w:] Górny Śląsk – dzieje medycyny i farmacji, problemy dokumentacji i metodologii badań, red. M. Dyrda, Katowice 2003.
• R. Kaczmarek, Józef Biniszkiewicz – niepodległościowy socjalista, [w:] Śląsk w myśli politycznej i działalności Polaków i Niemców w XX wieku (cz.2), red. D. Kisielewicz, L. Rubisz, Opole 2004, s.23-35, ISBN 83-7395-041-9
• R. Kaczmarek, Rudolf Wiesner – przywódca górnośląskich nazistów, [w:] Śląsk w myśli politycznej i działalności Polaków i Niemców w XX wieku (cz.2), red. D. Kisielewicz, L. Rubisz, Opole 2004, s.195-211, ISBN 83-7395-041-9
• R. Kaczmarek, Polscy i niemieccy działacze mniejszościowi na Górnym Śląsku i ich losy w okresie II wojny światowej, [w:] Doświadczenia polityki mniejszościowej okresu międzywojennego na górnośląskim obszarze plebiscytowym, red. Michał Lis, Opole 2004, s.154-177, ISBN 83-7126-187-X
• R. Kaczmarek, Górnoślązacy i górnośląscy gauleiterzy, „Biuletyn IPN“, nr 6-7, czerwiec-lipiec 2004, s.46-52.
• R. Kaczmarek, Od skupisk ludności do miast: urbanizacja w Zagłębiu Dąbrowskim od I wojny światowej, [w:] Zagłębie Dąbrowskie w czasach zaborów i walk o niepodległość (do 1918 roku), red. J. Walczak, Sosnowiec 2004, s. 39-65, ISBN 83-89199-13-0
• R. Kaczmarek, Niemiecki Konsulat Generalny w Katowicach, [w:] Konsulaty na pograniczu polsko-niemieckim i polsko-czechosłowackim w latach 1918-1939, red. R. Kaczmarek, M. Masnyk, Katowice 2004, s. 90-118, ISBN 83-226-1334-2
• Kaczmarek R., Browar Książęcy w czasach pruskich (1740-1918), [w:] Tyskie Browary Książęce 1629-2004, red. R. Kaczmarek, Tychy 2004, s.38-100, ISBN 83-921633-1-1
• Kaczmarek R., Browar Książęcy w niepodległej Polsce (1918-1939), , [w:] Tyskie Browary Książęce 1629-2004, red. R. Kaczmarek, Tychy 2004, s.100-130, ISBN 83-921633-1-1
• Browary Książęce podczas II wojny światowej (1939-1945), , [w:] Tyskie Browary Książęce 1629-2004, red. R. Kaczmarek, Tychy 2004, s.130-142 , ISBN 83-921633-1-1
• R. Kaczmarek, Niemiecka polityka narodowościowa na Górnym Śląsku (1939-1945), „Pamięć i Sprawiedliwość. Pismo Instytutu Pamięci Narodowej“ 2004, nr 2, s.115-138.
• R. Kaczmarek, Antyżydowska polityka władz niemieckich w rejencji katowickiej, [w:] Zagłada Żydów zagłębiowskich, red. A. Namysło, Będzin 2004, s.13-32, ISBN 83-55895-7-5 (błędnie nadany)
• R. Kaczmarek, Penetracja struktur śląskiego okręgu ZWZ-AK przez gestapo, [w:] Wkład polskiego wywiadu w zwycięstwo aliantów w II wojnie światowej. Akta Konferencji naukowej zorganizowanej w Krakowie w dniu 20-22.10.2002 przez Polską Akademię Umiejętności, Muzeum Armii Krajowej, Towarzystwo Obrony Zachodnich Kresów Polski i Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, red. Zdzisław J. Kapera, Marian Zgórniak, Kraków 2004, s.223-246, ISBN 83-88857-94-0
• R. Kaczmarek, Powstania śląskie i plebiscyt; W okresie międzywojennym (1922-1939); Gmina Chełm w latach 1945-1994, [w:] Monografia gminy i parafii Chełm Śląski, red. J. Myszor, Chełm Śląski 2004, s. 92-177, ISBN 83-86053-55-0
• Kaczmarek R., Przejęcie władzy przez Hitlera w 1933 roku – spór historiograficzny, [w:] Rozwój Śląska wczoraj-dziś-jutro. Publikacja pokonferencyjna, Wyd. Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, Opole 2004, s. 43-62, ISBN 83-917362-9-6
• R. Kaczmarek, Samorząd i władze miejskie Gliwic w okresie rządów nazistów (1933-1939), [w:] „Rocznik Muzeum w Gliwicach” T. XIX, Gliwice 2004, s.145-159, ISSN 0860-0937
• Kaczmarek R., Środowisko naukowe i artystyczne w prowincji górnośląskiej (1941-1945), [w:] Losy inteligencji śląskiej w latach 1939-1945, t.2, red. Zbigniew Kapała, Bytom 2005, s.7-40, ISBN 83-88880-30-6
• Kaczmarek R., Miejsce KL Auschwitz w planach zagłady Żydów europejskich, „Biuletyn Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem” 2005, nr 48, s.10-20.
• R. Kaczmarek, Życie codzienne na Górnym Śląsku podczas drugiej wojny światowej w świetle zarządzeń władz niemieckich, [w:] Śląska codzienność po drugiej wojnie światowej, red. Zygmunt Woźniczka, Katowice 2006, s.37-53, ISBN 83-226-1513-2
• R. Kaczmarek, Narastanie antysemityzmu w prasie gliwickiej 1933-1939, [w:] Żydzi gliwiccy, wyd. Muzeum w Gliwicach, Gliwice 2006, s. 203-217, ISBN 83-89856-08-5
• R. Kaczmarek, Koniec II wojny światowej na Górnym Śląsku w świetle meldunków Grupy Armii Środek, [w:] Zakończenie wojny na Górnym Śląsku, red. Zygmunt Woźniczka, Katowice 2006, s. 83-94, ISBN 83-87455-89-X

Recenzje

• Kaczmarek R. (rec.): Der Aufstieg der deutschen Arbeiterbewegung. Sozialdemokratie und Freie Gewerkschaften im Parteiensystem und Sozialmilieu des Kaiserreiches. „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka” 1992, nr 3-4, s.520-522
• Kaczmarek R. (rec.): Popularyzatorsko o Śląsku. M. Dyba, Śląskie drogi. „Wiadomości Historyczne” 1993, nr 2, s.105-106
• Kaczmarek R.(rec.): J. Myszor: Kościół-państwo okupacyjne w diecezji katowickiej 1939-1945. „Oberschlesisches Jahrbuch” , t.10. Berlin 1994, s.240-242
• Kaczmarek R. (rec.): W. Wrzesiński: „Nachbar oder Feind?” Aus den Studien ueber die Geschichte des Bildnisses eines Deutschen in Polen in den Jahren 1795-1939. Kulturpolitische Korrespondenz” 1994, nr 893, s.17
• Kaczmarek R. (rec.): F. Serafin, Stosunki polityczne, społeczne i ruch narodowy w Pszczyńskiem w latach 1918-1922. „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka” 1995, nr 1-2, s.143-144
• Kaczmarek R. (rec.): Auschwitz 1940-1945. Węzłowe zagadnienia z dziejów obozu. Red. W. Długoborski, F. Piper, t.I-V. „Dzieje Najnowsze” 1998, nr 4, s.218-222.
• Kaczmarek R. (rec.): Blick zurueck ohne Zorn. Polen und Deutsche in Geschichte und Gegenwart. Hg. D. Beyrau. „Dzieje Najnowsze” 2001, nr 3, s.205-207
• Kaczmarek R. (rec.): Kultura i obyczajowość mieszkańców Chorzowa w XIX i XX wieku. Materiały z sesji naukowej 7 października 2000 roku, red. J. Kurek, Chorzów Batory 2001, „Zeszyty Chorzowskie” 2002, T. VII, Red. Z. Kapała, Chorzów 2003, s.419-421.

Ważniejsze prace o charakterze popularnonaukowym

Zwarte

• Lipok-Bierwiaczonek M, Kaczmarek R.: Tychy. Obrazy z przeszłości. Tychy brw., ss.75
• Kaczmarek R.: Kiedy wojna była codziennością. Bieruń Stary 1939-1945. Bieruń 1995, ss.37
• Kaczmarek R.: Zamek w Tychach. Tychy 1999, ss.23, ISBN 83-912017-2-4
• Greiner P., Gronkowska E., Kaczmarek R. Miroszewski K.: Szkolny Słownik Historii Polski. Katowice 2000, ss.490, ISBN 83-7183-177-3
• Greiner P., Kaczmarek R., Miroszewski K., Paździora M.: Szkolny Słownik Historii Powszechnej. Katowice 2001, ss.717, ISBN 83-7183-198-6

Artykuły

• Kaczmarek R.: W rocznicę strajku 1889 roku. „Kalendarz Śląski 1989”. Bytom 1989, s. 87-93
• Kaczmarek R.: Czy zawsze przeciw Polsce? Górnośląscy przywódcy mniejszości niemieckiej – Otto Ulitz i Rudolf Wiesner. „Kalendarz na rok 1996 Nasza Ziemia”. Katowice 1996, s. 157-161
• 17 biogramów w Słowniku Biograficznym Ziemi Pszczyńskiej. Red. A. Lysko. Pszczyna 1995, ISBN 83-903008-0-X
• Cykl artykułów i kalendarium zamieszczone w Śląsku 2003/2004
• Artykuły zamieszczane w dziennikach i tygodnikach: „Dziennik Zachodni”, „Echo”, „Polityka”, „Śląsk”
• Być Ślązakiem, rozmowy Biuletynu IPN z A. Dziurokiem, ks. J. Myszorem, R. Kaczmarkiem, „Biuletyn IPN” nr 6-7, czerwiec-lipiec 2004, s.4-34
• Kaczmarek R.: Działania wojenne w Pszczynie i Katowicach we wrześniu 1939 roku/ Kriegsereignisse In pless uns Kattowitz im September 1939, [w:] „Pszczyńskie Pogaduszki/Plesser Plaudereien. Czasopismo Stowarzyszenia Przyjaciele Dialogu w Muzeum Zabytkowym w Pszczynie/Zeitschrift der Gesellschaft Frunde des Dialogs im Schlossmuseum von Pless”, 1 Rocznik/1. Jahrgang 2005, Pszczyna 2005, s.58-65, ISBN 83-920435-6-1
• Kaczmarek R., Katowice – geneza przemysłowego miasta, [w:] Wpływ katowickiego hutnictwa na rozwój miasta. Sesja Materiały posesyjne, Katowice 2005, s. 23-35. ISBN 83-905485-6-9

Linki zewnętrzne

• Informacja o profesorze na stronie SKNH uczelni
• Ryszard Kaczmarek w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI)