Ryszard Kaczorowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ryszard Kaczorowski
Ryszard Kaczorowski 2008 v2.JPG
Data i miejsce urodzenia 26 listopada 1919
Białystok
Data i miejsce śmierci 10 kwietnia 2010
Smoleńsk
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Okres urzędowania od 19 lipca 1989
do 22 grudnia 1990
(prezydent RP na uchodźstwie; równolegle w kraju Wojciech Jaruzelski)
Pierwsza dama Karolina Kaczorowska
Poprzednik Kazimierz Sabbat
Następca Lech Wałęsa (w kraju)
Odznaczenia
Order Orła Białego (ex officio) Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (ex officio) Krzyż Monte Cassino Krzyż Armii Krajowej Medal Pro Memoria Odznaka Honorowa „Bene Merito” Krzyż Więźnia Politycznego Order Błogosławionego Piusa IX II Klasy (Watykan) Order św. Michała i św. Jerzego I Klasy (Wielka Brytania) Krzyż Kawalera Towarzystwa Zasługi Zakonu Świętego Łazarza z Jerozolimy
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Ryszard Kaczorowski herbu Jelita (ur. 26 listopada 1919 w Białymstoku, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polski polityk, działacz społeczny i harcerz, komendant chorągwi Szarych Szeregów w Białymstoku w 1940, od 2009 roku harcmistrz Rzeczypospolitej, po 1945 na emigracji, członek Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej, w latach 1989–1990 Prezydent RP na Uchodźstwie; zginął w katastrofie polskiego Tu-154 w Smoleńsku.

Ryszard Kaczorowski był ostatnim prezydentem RP na Uchodźstwie. 22 grudnia 1990 złożył urząd na ręce nowo zaprzysiężonego prezydenta RP Lecha Wałęsy i na Zamku Królewskim w Warszawie uroczyście przekazał mu insygnia władzy państwowej.

Spis treści

[edytuj] Przed II wojną światową

Pochodził z rodziny szlacheckiej pieczętującej się herbem Jelita. Był młodszym synem Wacława i Jadwigi z Sawickich Kaczorowskich. Wychował się w domu przy ul. Mazowieckiej 7 w Białymstoku[1], przed wojną instruktor harcerski.

Od najmłodszych lat należał do harcerstwa. Po zajęciu miasta przez Armię Czerwoną tworzył Szare Szeregi, gdzie pełnił funkcję komendanta okręgu białostockiego. Był łącznikiem między Szarymi Szeregami a Komendantem Związku Walki Zbrojnej. 17 lipca 1940 aresztowany przez NKWD i był więziony w Białymstoku oraz w Mińsku, gdzie po dwudniowym procesie 1 lutego 1941 skazany na karę śmierci przez Najwyższy Sąd Białoruskiej Republiki Radzieckiej. Po stu dniach pobytu w celi śmierci 10 maja sąd ZSRR zamienił wyrok na dziesięć lat łagrów. Wywieziony na Kołymę, odzyskał wolność po podpisaniu układu Sikorski-Majski. W marcu 1942 wstąpił do Armii Polskiej w ZSRR formowanej przez generała Andersa. Przeszedł szlak bojowy 2 Korpusu, walcząc m.in. pod Monte Cassino.

[edytuj] Na emigracji

Po wojnie pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii, gdzie ukończył Szkołę Handlu Zagranicznego. Przez 35 lat pracował jako księgowy.

Ryszard Kaczorowski aktywnie działał w ZHP na emigracji. Był naczelnikiem harcerzy w latach 1955–1967, a następnie przewodniczącym Związku Harcerstwa Polskiego na uchodźstwie w latach 1967–1988. Pełnił też funkcję komendanta reprezentacji polskiej na Międzynarodowym Jubileuszowym Jamboree 1957 oraz komendanta Światowego Zlotu Harcerstwa na Monte Cassino w 1969 i w Belgii w 1982. Działał na forum Rady Narodowej (parlament emigracyjny). W 1986 roku w rządzie na emigracji Edwarda Szczepanika został ministrem do spraw krajowych.

25 stycznia 1988 Prezydent RP, Kazimierz Sabbat, na podstawie artykułu 24 Konstytucji RP z 23 kwietnia 1935, wyznaczył go na „następcę Prezydenta Rzeczypospolitej na wypadek opróżnienia się urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości”[2].

19 lipca 1989, po nagłej śmierci Kazimierza Sabbata, objął urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie. Prezydent Kaczorowski powierzył dalsze pełnienie urzędu premiera polskiego rządu emigracyjnego Edwardowi Szczepanikowi, sprawującemu tę funkcję od 1986.

22 grudnia 1990 przekazał insygnia prezydenckie II Rzeczypospolitej, wśród nich insygnia Orderu Orła Białego i Orderu Odrodzenia Polski wybranemu w wyborach powszechnych prezydentowi Lechowi Wałęsie.

[edytuj] Były prezydent

Ryszardowi Kaczorowskiemu, zgodnie z uchwalonym w 1996 prawem o byłych prezydentach RP przysługiwała dożywotnio pensja, środki finansowe na prowadzenie biura (mieściło się w dawnej siedzibie Rządu na Uchodźstwie w Londynie) oraz ochrona osobista BOR-u na terenie Polski. Nadal mieszkał w Londynie, jednak często przebywał w Polsce, gdzie uczestniczył i patronował wielu wydarzeniom.

Ryszard Kaczorowski był m.in. sekretarzem honorowym Funduszu Pomocy Krajowej, przewodniczącym Rady Dziedzictwa Archiwalnego w Warszawie, członkiem Głównej Kwatery Harcerzy Związku Harcerstwa Polskiego poza granicami Kraju w Londynie, członkiem Rady Programowej Towarzystwa Naukowego im. Stanisława ze Skarbimierza, patronem Fundacji Ochrony Zabytków Militarnych w Londynie oraz honorowym członkiem Polish American Youth w Chicago. Otrzymał honorowe obywatelstwo Białegostoku, Chodzieży, Częstochowy[3], Drzewicy, Gdańska, Gdyni, Gorzowa Wielkopolskiego, Jeleniej Góry, Kielc, Krakowa[4], Krosna, Legnicy, Lublina, Łukowa, Mińska Mazowieckiego, Nowego Sącza[5], Opoczna, Opalenicy, Opola[6], Ostrołęki, Pabianic, Piastowa, Polic, Raciąża, Rogoźnicy, Rzeszowa, Siedlec, Sierpca, Sochaczewa, Supraśla, Świątnik Górnych, Tomaszowa Lubelskiego, Warszawy, Zakopanego, Zielonej Góry i Ziemi Podlaskiej.

Nadano mu tytuł honorowego prezydenta Wyższej Szkoły Menedżerskiej w Legnicy oraz wielkiego protektora Akademii Polonijnej w Częstochowie. Był Honorowym Protektorem Marszu Szlakiem I Kompanii Kadrowej.

W 2004 został mianowany przez królową Elżbietę II honorowym kawalerem I klasy (Rycerzem Krzyża Wielkiego) brytyjskiego Orderu św. Michała i św. Jerzego. Wyróżnienie to otrzymał za wybitne zasługi dla Polonii brytyjskiej. Przez Jana Pawła II odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Piusa IX. Odznaczony także Krzyżem Pamiątkowym Monte Cassino, Krzyżem Więźnia Politycznego, Krzyżem Franciszkańskim oraz Krzyżem Armii Krajowej i Medalem Polonia Mater Nostra Est. Uhonorowany Medalem Konfederacji Jasnogórskiej. W maju 2009 otrzymał tytuł „Zasłużony dla Powiatu Bełchatowskiego”. Odznaczono go również Medalem Wdzięczności Muzeum Lotnictwa Polskiego „Summa Cum Laude”. W lutym 2010 z rąk ministra Radosława Sikorskiego otrzymał Odznakę Honorową „Bene Merito”[7].

Był doktorem honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego (1991), Akademii Medycznej w Białymstoku (1992), Uniwersytetu w Białymstoku (1998), Uniwersytetu Opolskiego (1998)[8] oraz Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego (2008).

Zginął 10 kwietnia 2010 w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku, udając się na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej[9]. Po sprowadzeniu do Polski, trumna z jego ciałem została wystawiona na widok publiczny w warszawskim Belwederze, a następnie spoczęła w Krypcie Wielkich Polaków na terenie budowanej jeszcze Świątyni Opatrzności Bożej. Decyzję taką podjęła rodzina prezydenta Kaczorowskiego w porozumieniu z wykonującym obowiązki prezydenta RP marszałkiem Sejmu Bronisławem Komorowskim[10].

[edytuj] Upamiętnienie

[edytuj] 2010

16 kwietnia 2010 Sejmik Województwa Dolnośląskiego nadał mu tytuł Honorowego Obywatela Dolnego Śląska, a 22 kwietnia Rada Miejska Wadowic przyznała mu tytuł Honorowego Obywatela Miasta Wadowice[11].

28 kwietnia Rada Miejska Gdyni nazwała imieniem Ryszarda Kaczorowskiego promenadę położoną na terenie miasta między ul. Bema a ul. Tetmajera[12]; 29 kwietnia Rada Miejska Stalowej Woli zdecydowała o nazwaniu jego imieniem ronda położonego w mieście[13].

2 maja odsłonięto poświęconą mu tablicę pamiątkową w Krośnie[14]; 18 września tablicę pamiątkową umieszczoną na budynku przy al. Niepodległości 163 w Warszawie, gdzie Ryszard Kaczorowski mieszkał w latach 1998–2010[15], a 10 listopada tablicę pamiątkową w gmachu Urzędu Miasta przy ul. Śląskiej w Częstochowie[16].

29 maja uchwałą Rady Miasta Legionowo otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Legionowo[17].

29 sierpnia w Piastowie jego imieniem nazwano nowo powstałe rondo[18].

10 września odsłonięto upamiętniającą go tablicę pamiątkową pod Pomnikiem Nieznanego Sybiraka w Białymstoku[19].

Postanowieniem z 10 grudnia został odznaczony Krzyżem Kawalera Towarzystwa Zasługi Rycerskiego i Szpitalniczego Orderu św. Łazarza[20].

[edytuj] 2011

W marcu 2011 został mu nadany tytuł Honorowego Obywatela Miasta Skierniewice. Skierniewice były ostatnim miastem, jakie oficjalnie odwiedził Ryszard Kaczorowski[21].

25 marca podczas uroczystości w Świątyni Opatrzności Bożej Ryszardowi Kaczorowskiemu został nadany honorowy tytuł Seniora Kombatanta ZHP[22].

7 kwietnia podjęto uchwałę o nazwaniu imieniem Ryszarda Kaczorowskiego skweru przy ul. Kościeliskiej w Zakopanem[23].

10 kwietnia odsłonięto poświęconą mu tablicę pamiątkową w budynku Stacji Naukowej Polskiej Akademii Nauk w Wiedniu w Austrii[24].

8 maja odsłonięto wspólny pomnik Ryszarda Kaczorowskiego oraz Lecha Kaczyńskiego na terenie Sanktuarium Matki Bożej Trzykroć Przedziwnej w Koszalinie[25].

30 czerwca w Białymstoku odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą Ryszardowi Kaczorowskiemu na budynku dawnej szkoły nr 11 przy ul. Mazowieckiej 35, do której uczęszczał, oraz oficjalnie otwarto ulicę jego imienia (nowa ulica łącząca ul. Legionową z ul. Wiejską)[26].

18 listopada odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą Ryszardowi Kaczorowskiemu w Zespole Szkół nr 8 w Lublinie[27].

[edytuj] Życie prywatne

Od 1952 był żonaty z Karoliną Kaczorowską, mieli dwie córki oraz pięcioro wnuków.

[edytuj] Galeria

Przypisy

  1. ↑ „Tacy byli” – bezpłatny dodatek do „Newsweek Polska” nr 17/2010.
  2. ↑ Dziennik Ustaw RP Nr 1 z 25 stycznia 1988 r.
  3. ↑ Honorowi Obywatele Częstochowy. czestochowa.pl. [dostęp 17 lutego 2011].
  4. ↑ Honorowe Obywatelstwo Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa. bip.krakow.pl. [dostęp 18 lutego 2011].
  5. ↑ Honorowi Obywatele Nowego Sącza. nowysacz.pl. [dostęp 17 lutego 2011].
  6. ↑ Honorowi Obywatele Miasta Opola. opole.pl. [dostęp 16 lutego 2011].
  7. ↑ Wizyta Ministra Spraw Zagranicznych RP w Londynie. msz.gov.pl, 27 lutego 2010. [dostęp 18 lutego 2011].
  8. ↑ Doktorzy Honoris Causa Uniwersytetu Opolskiego. uni.opole.pl. [dostęp 16 lutego 2011].
  9. ↑ Komunikat Nr 152/VI kad.. Biuro Prasowe Kancelarii Sejmu, 10 kwietnia 2010. [dostęp 17 kwietnia 2010].
  10. ↑ Dla prezydenta Kaczorowskiego wybrano Świątynię Opatrzności. tvn24.pl, 13 kwietnia 2010. [dostęp 17 kwietnia 2010].
  11. ↑ Lech Kaczyński honorowym obywatelem Wadowic. prezydent.pl, 22 kwietnia 2010. [dostęp 9 listopada 2010].
  12. ↑ Gdynia: park Kaczyńskich i promenada Kaczorowskiego. trojmiasto.pl, 28 kwietnia 2010. [dostęp 15 listopada 2010].
  13. ↑ Stalowa Wola: Ronda im. Kaczyńskiego i Kaczorowskiego. trojmiasto.pl, 29 kwietnia 2010. [dostęp 24 listopada 2010].
  14. ↑ Tablica ku czci Ryszarda Kaczorowskiego odsłonięta. radiozet.pl, 2 maja 2010. [dostęp 23 listopada 2010].
  15. ↑ Odsłonięto tablicę poświęconą prezydentowi Kaczorowskiemu. rmf24.pl, 18 września 2010. [dostęp 24 listopada 2010].
  16. ↑ Tablica pamiątkowa Ryszarda Kaczorowskiego w Częstochowie. dziennikzachodni.pl, 10 listopada 2010. [dostęp 4 stycznia 2011].
  17. ↑ Uchwała Nr XLIV/560/2010 Rady Miasta Legionowo z dnia 29 maja 2010 r. w sprawie nadania tytułu Honorowego Obywatela Miasta Legionowa Panu Ryszardowi Kaczorowskiemu. legionowo.pl, 29 maja 2010. [dostęp 14 kwietnia 2011].
  18. ↑ Rondo imienia prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego w Piastowie. piastow.pl, 1 września 2010. [dostęp 10 kwietnia 2011].
  19. ↑ Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru w Białymstoku. radio.bialystok.pl, 10 września 2010. [dostęp 29 kwietnia 2011].
  20. ↑ Dekret Baliwa Polski OSLJ nr 28/2010 z dnia 10 grudnia 2010 o nadaniu Companionate of Merit Order of Saint Lazarus of Jerusalem.
  21. ↑ Honorowi Obywatele Miasta Skierniewice. 25 marca 2011. [dostęp 10 kwietnia 2011].
  22. ↑ Akt nadania tytułu Seniora Kombatanta śp. Ryszardowi Kaczorowskiemu. 28 marca 2011. [dostęp 25 kwietnia 2011].
  23. ↑ Park Lecha Kaczyńskiego i skwer Ryszarda Kaczorowskiego. zakopane.eu, 8 kwietnia 2011. [dostęp 18 czerwca 2011].
  24. ↑ Odsłonięcie tablicy pamiątkowej. polonika.at. [dostęp 29 kwietnia 2011].
  25. ↑ Odsłonięto pomnik Lecha Kaczyńskiego i Ryszarda Kaczorowskiego. pomorska.pl, 8 maja 2011. [dostęp 12 maja 2011].
  26. ↑ Prezydent RP odsłonił tablicę poświęconą Ryszardowi Kaczorowskiemu. bialystokonline.pl, 30 czerwca 2011. [dostęp 1 lipca 2011].
  27. ↑ Odsłonięcie tablicy poświęconej Ryszardowi Kaczorowskiemu ostatniemu Prezydentowi II RP na Uchodźstwie. www.zs8.lublin.pl. [dostęp 6 lutego 2012].

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Czwarty rząd Kazimierza Sabbata
W dniu zaprzysiężenia Sabbat.jpg
Późniejsi członkowie rządu
Jerzy Morawicz • Ryszard Kaczorowski
p • d • e
Pierwszy rząd Edwarda Szczepanika
W dniu zaprzysiężenia
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ryszard_Kaczorowski&oldid=29956198”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach