Ryszard Riedel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ryszard Riedel
Pomnik Ryszarda Riedla w Tychach..jpg
Imię i nazwisko Ryszard Henryk Riedel
Pseudonim Rysiek, Rygiel, Richard
Data i miejsce urodzenia 7 września 1956
Chorzów
Data i miejsce śmierci 30 lipca 1994
Chorzów
Instrument harmonijka ustna
Gatunek rock, blues, blues rock
Zawód wokalista, autor tekstów
Aktywność 1973–1994
Zespół
Dżem
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Strona internetowa
Scena muzyczna V Festiwalu Muzycznego im. Ryśka Riedla w 2003 w Tychach-Paprocanach
Grób Ryszarda Riedla i jego żony Małgorzaty. Wartogłowiec, Tychy

Ryszard Henryk Riedel (ur. 7 września 1956 w Chorzowie[1], zm. 30 lipca 1994 tamże) – wokalista i autor tekstów piosenek, wieloletni frontman zespołu Dżem. Grał także na harmonijce ustnej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako drugie dziecko (siostra Małgorzata – starsza o rok) Krystyny i Jana Riedlów.

Swoją edukację zakończył na 7 klasie szkoły podstawowej. Nigdy nie pobierał lekcji śpiewu, był samoukiem. Do zespołu Dżem (ówczesna nazwa: Jam) dołączył w grudniu 1973 (miał wtedy 17 lat). W pierwszych latach Riedel nie dopuścił do rozpadu zespołu. Na początku kariery w Dżemie zespół Kombi złożył mu propozycję przejścia do nich, ale Riedel ją odrzucił[2].

Teksty jego piosenek zwykle miały charakter autobiograficzny.

Ryszard Riedel także rysował, jego rysunki często były wykorzystywane na projekty okładek, zazwyczaj rozdawał je swoim fanom.

Przez wiele lat Riedel współpracował z wieloma artystami polskiej sceny muzycznej, m.in. z Ryszardem Skibińskim, Leszkiem Winderem, Józefem Skrzekiem, Nocną Zmianą Bluesa itp.

Ryszard Riedel określany był przez niektórych jako Ostatni hippis naszych czasów. Prowadzony przez niego tryb życia naznaczony był między innymi przez narkotyki (głównie heroinę), a ponieważ zdominowały one jego życie, dochodziło do wielu spięć między nim a zespołem. Pierwsze kontakty z narkotykami szacowane są na koniec lat 70. Prowadził życie outsidera, często opuszczał próby nagrań i nie przychodził na własne koncerty.

Pomimo narastających problemów zdrowotnych Riedla, jego współpraca z zespołem trwała do momentu, kiedy wyniszczony narkotykami został zmuszony do kolejnego leczenia detoksykacyjnego (w 1994), które jednak nie dało rezultatu. Riedel kilka razy wcześniej przechodził takie leczenia, jednak za każdym razem wracał do brania narkotyków. Mimo tego jawnie ostrzegał przed eksperymentowaniem z narkotykami i innymi używkami.

Po ostatniej kuracji antynarkotykowej zespół postanowił umieścić Riedla z dala od znajomych i domu. W kwietniu i maju 1994 artysta przebywał w Wodzisławiu Śląskim gdzie jednak czuł się nieswojo zapadł m.in. na amnezję. Po jakimś czasie znowu wrócił do brania[3].

W maju 1994 został tymczasowo usunięty z grupy[4]. Jako przyczynę członkowie zespołu w jednym z wywiadów radiowych podali niemożność dalszej współpracy i ciągłego dostosowywania występów do niedomagającego Riedla. Zespół zawiesił swojego lidera, gdy ten przebywał w szpitalu (od 13 lipca). Zmarł nie będąc już członkiem zespołu Dżem[5].

Rzeźba Ryszarda Riedla

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

26 listopada 1977 w kościele św. Marii Magdaleny w Tychach, Ryszard Riedel wziął ślub z Małgorzatą Pol (zm. 3 maja 2007).

2 marca 1978 przyszedł na świat syn Sebastian Jerzy Riedel, aktualny lider zespołu Cree.

12 października 1980 urodziło się drugie dziecko Ryszarda i Małgorzaty – córka Karolina Małgorzata.

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Zmarł 30 lipca 1994 w Chorzowie. Bezpośrednią przyczyną śmierci była niewydolność serca. Pogrzeb odbył się 3 sierpnia 1994 w Tychach na Wartogłowcu. Na nagrobku wykuto cytat (W życiu piękne są tylko chwile...) z utworu Naiwne pytania. Po śmierci żony wykuto dodatkowy napis – Tylko ty i ja..., zaczerpnięty z tytułu innego utworu Dżemu.

W latach 1999–2008 odbywał się na tyskich Paprocanach Tyski Festiwal Muzyczny im. Ryśka Riedla „Ku Przestrodze”. W 2009 roku festiwal został przeniesiony na teren Pól Marsowych w WPKiW w Chorzowie.

Filmy i książki[edytuj | edytuj kod]

W 1994 TVP Łódź zrealizowała film dokumentalny „Sen o Victorii”, w którym osoby związane z Ryszardem Riedlem (żona, przyjaciele, muzycy z grupy Dżem i in.) opowiadały o nim i o tym jak żył; realizacja: Tomasz Nowak[6][7] i Anna Szymanek.

W 1994 nakręcono film dokumentalny opowiadający historię życia wokalisty i zespołu pt. Dżem[8].

W 2004 nakręcony został film dokumentalny opowiadający historię życia wokalisty pt. Sie macie ludzie.

W 2005 nakręcono film fabularny oparty na życiu Riedla pt. Skazany na bluesa. Główną postać zagrał Tomasz Kot, jego żonę – Jolanta Fraszyńska.

Powstały także książki biograficzne autorstwa Jana Skaradzińskiego pt. Rysiek oraz Ballada o dziwnym zespole. Wydano również pozycje Aldony Zymy pt. Dżem – Kilka niedopowiedzianych słów i Edyty Kaszycy pt. Biała i czarna legenda Ryszarda Riedla.

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Albumy poświęcone Ryszardowi Riedlowi:

Albumy zawierające utwory poświęcone Ryszardowi Riedlowi:

Albumy zawierające utwory zadedykowane Ryszardowi Riedlowi:

Utwory poświęcone Ryszardowi Riedlowi:

Przypisy

  1. Jan Skaradziński: Dżem – Ballada o dziwnym zespole wydanie rozszerzone i uaktualnione. Poznań: In Rock Music Press, 1998, s. 186. ISBN 83-86365-02-1.
  2. Jan Skaradziński, ''Rysiek, Wydawnictwo In Rock Music Press,2007.
  3. Ryszard Riedel (pol.). muzyka-historia.com. [dostęp 2013-07-31].
  4. Dżem. Bio (pol.). muzyka.wp.pl. [dostęp 2012-09-29].
  5. tvp.info: Fani pożegnają Ryszarda Riedla (pol.). 2012-08-03. [dostęp 2013-02-22].
  6. strona o Dżemie.
  7. strona TVP: „Tomasz Nowak – autor ...filmów dokumentalnych...wśród nich – „Sen o Victorii”...”.
  8. filmweb.pl: Dżem (1994) (pol.). [dostęp 2013-02-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bogdan Snoch: Górnośląski Leksykon Biograficzny. Suplement do wydania drugiego. Katowice: Muzeum Śląskie, 2006, s. 97. ISBN 83-60353-11-5.
  • Jan Skaradziński, Rysiek, Poznań 1999. ISBN 83-86365-28-5.
  • Jan Skaradziński, Dżem. Ballada o dziwnym zespole, wydanie rozszerzone i uaktualnione, Poznań 1998. ISBN 83-86365-02-1.
  • Aldona Zyma, Dżem – Kilka niedopowiedzianych słów, WdaxrocK / Gdańsk 2007. ISBN 978-83-922791-1-2.
  • Edyta Kaszyca, Biała i czarna legenda Ryszarda Riedla, Wydawnictwo Naukowe ŚLĄSK. ISBN 978-83-7164-524-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]