Ryszard Riedel
| Ten artykuł zawiera jedynie listę źródeł lub linki zewnętrzne, więc jego weryfikowalność pozostaje częściowo niejasna, z powodu niewystarczającej liczby przypisów umieszczonych w tekście artykułu. |
| Ryszard Riedel | |
| Imię i nazwisko | Ryszard Henryk Riedel |
| Pseudonim | Rysiek, Rygiel, Richard |
| Data i miejsce urodzenia | 7 września 1956 Chorzów |
| Pochodzenie | |
| Data i miejsce śmierci | 30 lipca 1994 Chorzów |
| Instrument | harmonijka ustna, instrumenty perkusyjne, gitara |
| Gatunek | rock, blues, blues rock |
| Zawód | wokalista, autor tekstów |
| Aktywność | 1973–1994 |
| Zespół | |
| Dżem | |
| Strona internetowa | |
Ryszard Henryk Riedel (ur. 7 września 1956 w Chorzowie[1], zm. 30 lipca 1994 tamże) – wokalista i autor tekstów piosenek, wieloletni lider zespołu Dżem. Grał także na harmonijce ustnej.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Ryszard Henryk Riedel urodził się 7 września 1956 roku w Chorzowie, jako drugie dziecko (siostra Małgorzata – starsza o rok) Krystyny i Jana.
Swoją edukację zakończył na 7 klasie szkoły podstawowej. Nigdy nie pobierał lekcji śpiewu, był samoukiem. Do zespołu Dżem (ówczesna nazwa: Jam) dołączył w grudniu 1973 (miał wtedy 17 lat). W pierwszych latach Riedel nie dopuścił do rozpadu zespołu. Na początku kariery w Dżemie zespół Kombi złożył mu propozycję przejścia do nich, ale Riedel ją odrzucił[2]
Teksty jego piosenek miały bardzo często charakter autobiograficzny.
Ryszard Riedel także rysował, jego rysunki często były wykorzystywane na projekty okładek, zazwyczaj rozdawał je swoim fanom.
Przez wiele lat Riedel współpracował z wieloma artystami polskiej sceny muzycznej, m.in. z Ryszardem Skibińskim, Leszkiem Winderem, Józefem Skrzekiem, Nocną Zmianą Bluesa itp.
Ryszard Riedel określany był przez niektórych jako Ostatni hippis naszych czasów. Prowadzony przez niego tryb życia naznaczony był między innymi przez narkotyki (głównie heroinę), a ponieważ zdominowały one jego życie, dochodziło do wielu spięć między nim a zespołem. Pierwsze kontakty z narkotykami szacowane są na koniec lat 70. Prowadził życie outsidera, często opuszczał próby nagrań i nie przychodził na własne koncerty.
Pomimo narastających problemów zdrowotnych Riedla, jego współpraca z zespołem trwała do momentu, kiedy wyniszczony narkotykami został zmuszony do kolejnego leczenia detoksykacyjnego (w 1994), które jednak nie dało rezultatu. Riedel kilka razy wcześniej przechodził takie leczenia, jednak za każdym razem wracał do brania narkotyków. Mimo tego jawnie ostrzegał przed eksperymentowaniem z narkotykami i innymi używkami.
W maju 1994 został usunięty z Dżemu[potrzebne źródło]. Jako przyczynę członkowie zespołu w jednym z wywiadów radiowych podali niemożność dalszej współpracy i ciągłego dostosowywania występów do niedomagającego Riedla. Zespół zawiesił swojego lidera, gdy ten przebywał w szpitalu (od 13 lipca). Umarł nie będąc już członkiem zespołu Dżem[potrzebne źródło].
[edytuj] Rodzina
26 listopada 1977 w kościele św. Marii Magdaleny w Tychach, Ryszard Riedel wziął ślub z Małgorzatą Pol (zm. 3 maja 2007).
2 marca 1978 przyszedł na świat Sebastian Jerzy.
12 października 1980 urodziło się drugie dziecko Ryszarda i Małgorzaty – córka Karolina Małgorzata.
Syn Ryszarda Riedla Sebastian Riedel jest liderem zespołu Cree.
[edytuj] Śmierć
Zmarł 30 lipca 1994 w Chorzowie. Bezpośrednią przyczyną śmierci była niewydolność serca. Pogrzeb odbył się 3 sierpnia 1994 w Tychach na Wartogłowcu. Na nagrobku wykuto cytat (W życiu piękne są tylko chwile...) z utworu Naiwne pytania. Po śmierci żony wykuto dodatkowy napis – Tylko ty i ja..., który stanowi tytuł jednego z utworów Dżemu.
W latach 1999–2008 odbywał się na tyskich Paprocanach Tyski Festiwal Muzyczny im. Ryśka Riedla "Ku Przestrodze". W 2009 roku festiwal został przeniesiony na teren Pól Marsowych w WPKiW w Chorzowie.
[edytuj] Inspiracje i gusta muzyczne
Wzorował się na wokaliście zespołu Free, Paulu Rodgersie oraz Czesławie Niemenie. W jednym z wywiadów Niemen, uznawany niegdyś za najlepszego wokalistę bluesowego w Polsce wyznał, że cieszy go nadana mu przez fanów etykieta "króla" muzyki bluesowej, lecz dobrowolnie abdykuje z niej na rzecz Ryszarda Riedla, którego szanował za niezwykłe umiejętności wokalne[potrzebne źródło].
* Ulubieni wykonawcy zagraniczni: Free, Bad Company, The Allman Brothers Band, The Doors, The Rolling Stones, Cream, Eric Clapton
- Ulubieni wykonawcy polscy: Czesław Niemen, Breakout, Hey
- Ulubione utwory zagraniczne: "Stairway to Heaven" – Led Zeppelin, "The End" – The Doors
- Ulubione utwory polskie: "Autobiografia" i "Niewiele ci mogę dać" oba Perfectu
- Ulubione płyty zagraniczne: "The Dark Side Of The Moon" – Pink Floyd, "Absolutely Live" – The Doors
- Ulubiona płyta polska: "Mrowisko" – Klan[potrzebne źródło]
[edytuj] Filmy i książki
W 1994 nakręcono film dokumentalny opowiadający historię życia wokalisty pt. Sen o Victorii i Dżem
W 2004 nakręcony został film dokumentalny opowiadający historię życia wokalisty pt. Sie macie ludzie.
W 2005 nakręcono film fabularny opierający się na życiu Riedla pt. Skazany na bluesa. Główną postać zagrał Tomasz Kot, jego żonę – Jolanta Fraszyńska.
Riedel doczekał się książki biograficznej autorstwa Jana Skaradzińskiego pt. Rysiek oraz dotyczącej całego zespołu pt. Ballada o dziwnym zespole oraz Aldony Zymy pt. Dżem – Kilka niedopowiedzianych słów i Edyty Kaszycy pt. Biała i czarna legenda Ryszarda Riedla.
[edytuj] Dyskografia
- 1983 Krzak'i; LP zespołu Krzak, Tonpress SX-T 24
- 1985 Dżem; MC zespołu Dżem, Karolina PK-008 (edycje późniejsze jako Dzień, w którym pękło niebo)
- 1985 Cegła; LP zespołu Dżem, Polskie Nagrania Muza SX 2236
- 1985 Blues forever ; LP Leszka Windera, Polskie Nagrania Muza SX 2251
- 1986 Absolutely Live; LP zespołu Dżem, PolJazz K-PSJ 0005
- 1987 Zemsta nietoperzy; LP zespołu Dżem, Pronit PLP 0043
- 1988 Lunatycy - czyli tzw. przeboje całkiem Live; LP zespołu Dżem, Polskie Nagrania Muza SX 2561
- 1988 Ryszard Skibiński – Ostatni koncert; LP Ryszarda Skibińskiego, Polskie Nagrania Muza SX 2538
- 1988 Józef Skrzek - Live; LP Józefa Skrzeka, Polskie Nagrania Muza SX 2767
- 1989 Urodziny; MC zespołu Dżem, MC AIA
- 1989 Najemnik; LP zespołu Dżem, Veriton SXV-1008 (2 miesiące wcześniej ukazała się kaseta: MC Atomica A 004)
- 1990 Dżem Session 1 MC zespołu Dżem, MC Asta
- 1991 Detox; MC i LP zespołu Dżem, 1/Asta AS 0002, 2/Dżem S.C. 001/91
- 1991 Detox; CD zespołu Dżem, Asta CD 003; (dodany utwór Czarny chleb)
- 1992 The Singles; CD zespołu Dżem, Sonic SON-3
- 1992 Dzień, w którym pękło niebo; LP zespołu Dżem, Arston ALP-077 (w 1985 wydane na kasecie jako Dżem)
- 1992 Wehikuł czasu - Spodek '92; 2CD zespołu Dżem, Asta AS
- 1993 14 urodziny; MC zespołu Dżem, "Dum Dum Records" 003 (kompilacja)
- 1993 Autsajder; CD zespołu Dżem, Dżem S.C. DSCD 006
- 1994 Akustycznie; CD zespołu Dżem, Ania Box Music ABM CD 010
- 1994 Akustycznie - suplement; CD zespołu Dżem, Ania Box Music ABM CD 015
- 2004 Złoty Paw; CD zespołu Dżem, Dżem/Pomaton EMI 7243 5 77598 2 3; na CD wydanym w 2005 (EMI 0094633768123) dodany utwór Skazany na bluesa (kompilacja)
- 2006 Skibiński Winder Super Session; Metal Mind Records CD MMP 0377
- 2006 Pamięci Skiby Jarocin 1983; (Krzak) Metal Mind Records
- 2007 Gwiazdy polskiej muzyki lat 80.; CD zespołu Dżem (dodatek do gazety - kompilacja))
- 2007 Gwiazdy polskiej muzyki lat 80. – vol. 2; CD zespołu Dżem (dodatek do gazety – kompilacja)
- 2010 30 urodziny; Box zespołu Dżem
Albumy poświęcone Ryszardowi Riedlowi:
- Dżem – "Kilka zdartych płyt"
- Dżem – "List do R. na 12 głosów"
- Dżem – "The Singles"
- Cree – "Cree"
- Krzak – "Paczka+"
Albumy zawierające utwory poświęcone Ryszardowi Riedlowi:
- Dżem – "Kilka zdartych płyt", utwór: "Zapal świeczkę"
- Oddział Zamknięty – "...Wierzę, że moja bezsenność będzie twoja..", utwór: "...Wierzę, że moja BEZSENNOŚĆ będzie twoja.."
- Harlem – "Lustra", utwory: "Stąd do nieba", "Stąd do nieba II"
- Harlem – "Niebo nade mną", utwór: "Kropla"
- Nocna Zmiana Bluesa – "Co tylko chcesz", utwór: "Nieznajomy przyjaciel"
- Cree – "Cree", utwór: "Kiedy znowu..."
- Dżem – "2004", utwór: "W Drodze Do Nieba"
Albumy zawierające utwory zadedykowane Ryszardowi Riedlowi:
- Budka Suflera – "Budka w operze – live from sopot '94", utwór: "Czas ołowiu"
- TSA – "Live '98", utwór: "51"
- TSA – "TSA w Trójce akustycznie", utwór: "51"
- Gang Olsena – "Raycowny rythm&blues", utwór: "Ostatnie dni"
- SBB – "Nastroje", utwór: "Star of Hope (pamięci Ryśka Riedla)"
Przypisy
- ↑ Jan Skaradziński: Dżem – Ballada o dziwnym zespole. wydanie rozszerzone i uaktualnione. Poznań: In Rock Music Press, 1998, str. 186. ISBN 83-86365-02-1
- ↑ Jan Skaradziński, ''Rysiek, Wydawnictwo In Rock Music Press,2007
[edytuj] Bibliografia
- Bogdan Snoch: Górnośląski Leksykon Biograficzny. Suplement do wydania drugiego. Katowice: Muzeum Śląskie, 2006, s. 97. ISBN 83-60353-11-5.
- Jan Skaradziński, Rysiek, Poznań 1999. ISBN 83-86365-28-5
- Jan Skaradziński, Dżem. Ballada o dziwnym zespole, wydanie rozszerzone i uaktualnione, Poznań 1998. ISBN 83-86365-02-1
- Aldona Zyma, Dżem – Kilka niedopowiedzianych słów, WdaxrocK / Gdańsk 2007. ISBN 978-83-922791-1-2
- Edyta Kaszyca, Biała i czarna legenda Ryszarda Riedla, Wydawnictwo Naukowe ŚLĄSK. ISBN 978-83-7164-524-2