Rząd Jana Olszewskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Rząd Jana Olszewskiego
 Polska
Premier Jan Olszewski
Partie Porozumienie Centrum
Kadencja od 23 grudnia 1991
do 5 czerwca 1992
Poprzedni rząd Jana Krzysztofa Bieleckiego
Następny pierwszy rząd Waldemara Pawlaka
(wag)
 Treść tego hasła może nie być zgodna z zasadami neutralnego punktu widzenia.
Zajrzyj na stronę dyskusji i pomóż go poprawić.
Question book-4.svg
 Ten artykuł od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Rząd Jana Olszewskiego – gabinet pod kierownictwem premiera Jana Olszewskiego powołany 23 grudnia 1991 przez pierwszy w III Rzeczypospolitej wybrany w pełni wolnych wyborach Sejm I kadencji.

Spis treści

[edytuj] Historia

[edytuj] Powołanie gabinetu

Prezydent Lech Wałęsa desygnował Jana Olszewskiego na premiera już 5 grudnia 1991, gdy nie powiodła się misja kandydata prezydenckiego Bronisława Geremka, ani próba pozostawienia na stanowisku urzędującego premiera Jana Krzysztofa Bieleckiego. Sejm wybrał Jana Olszewskiego na premiera w dniu 6 grudnia 1991. Niemożność zbudowania trwałej koalicji programowej zniechęciła także Olszewskiego, który w połowie grudnia złożył rezygnację z utworzenia rządu, której Sejm jednak nie przyjął. W końcu 23 grudnia 1991, po drugiej turze długich negocjacji, udało się stworzyć gabinet koalicyjny sił prawicowych.

[edytuj] Prace

Rząd Jana Olszewskiego działał już w nowym otoczeniu międzynarodowym. 8 grudnia 1991 przestał istnieć ZSRR. To skłoniło ekipę Olszewskiego do podjęcia działań mających na celu integrację Polski z NATO i Wspólnotami Europejskimi. Po raz pierwszy w oficjalnych dokumentach MON-u pojawiło się stwierdzenie, że członkostwo w NATO jest strategicznym celem polityki obronnej RP. Rozpoczęto negocjacje mające na celu wycofanie armii rosyjskiej z Polski. 16 grudnia 1991, w nocy przed odejściem, Leszek Balcerowicz podpisał układ stowarzyszeniowy ze Wspólnotami Europejskimi (EWG, EWWiS i Euroatom).

Rząd Jana Olszewskiego rozpoczął proces dekomunizacji w Wojsku Polskim i ministerstwie spraw wewnętrznych. Zmienił także koncepcję prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Całkowite zahamowanie prywatyzacji spowodowało otwarty konflikt rządu z ugrupowaniami liberalnymi w parlamencie. W marcu 1992 r. konsternację wywołało wysunięcie przez Lecha Wałęsę niekonsultowanych z rządem koncepcji NATO-bis i EWG-bis, które podważały dotychczasowy euroatlantycki kurs rządu Olszewskiego.

22 maja 1992 premier Jan Olszewski sprzeciwił się podpisaniu klauzuli polsko-rosyjskiego traktatu o przyjaźni i dobrosąsiedzkiej współpracy, która przekazywała bazy, opuszczane przez wojska rosyjskie wycofujące się z Polski, w ręce międzynarodowych spółek polsko-rosyjskich (był to zapis wprowadzony do tej umowy na osobistą prośbę Lecha Wałęsy). Gdy pomimo zdecydowanego sprzeciwu premiera odpowiednie porozumienie polsko-rosyjskie zostało przez MSZ podpisane, doszło do otwartego konfliktu rządu z prezydentem Lechem Wałęsą i ministrem spraw zagranicznych Krzysztofem Skubiszewskim. By nie dopuścić do podpisania porozumienia, premier przekazał sprzeciw rządu wysyłając depeszę szyfrową do Moskwy, na ręce Lecha Wałęsy. Nazajutrz po powrocie z Moskwy prezydent zgłosił wniosek o odwołanie tego gabinetu.

[edytuj] Okoliczności odwołania

Rząd Jana Olszewskiego nie dysponował trwałą większością parlamentarną. Nie powiodły się próby rozszerzenia jego zaplecza najpierw o Unię Demokratyczną, Kongres Liberalno-Demokratyczny i Polski Program Gospodarczy, a potem o Konfederację Polski Niepodległej. W końcu maja 1992 Unia Demokratyczna złożyła wniosek o wotum nieufności dla rządu Olszewskiego, co zbiegło się z uchwałą sejmową o udostępnieniu posłom nazwisk parlamentarzystów i wysokich urzędników państwowych, figurujących jako tajni współpracownicy Służby Bezpieczeństwa. Gabinet został odwołany przez Sejm w nocnym głosowaniu z 4 na 5 czerwca 1992, kilkanaście godzin po wykonaniu przez ministra spraw wewnętrznych Antoniego Macierewicza uchwały Sejmu o ujawnieniu tajnych współpracowników Służby Bezpieczeństwa (tzw. lista Macierewicza). Premier, popierając decyzję Macierewicza, zaproponował w porozumieniu z I Prezesem Sądu Najwyższego Adamem Strzemboszem powołanie niezależnego organu dla oceny prawdziwości przedstawionych materiałów. Sejm nie zdążył jednak rozpatrzyć tego wniosku. Na przyspieszenie rozpatrywania wniosku o dymisję rządu wpłynął prezydent Lech Wałęsa, który złożył 4 czerwca 1992 własny wniosek o odwołanie premiera.

Dzień po odwołaniu rządu Olszewskiego prezydent Lech Wałęsa desygnował na szefa rządu prezesa PSL Waldemara Pawlaka, którego Sejm wybrał na nowego premiera.

[edytuj] Skład rządu

[edytuj] Zmiany w rządzie

Information icon.svg Osobny artykuł: Kalendarium rządu Jana Olszewskiego.
  • 28 lutego 1992
  • Dymisja:
    • ministra finansów Karola Lutkowskiego.
  • Powołanie:
  • 9 maja 1992
  • Dymisja:
    • ministra-członka Rady Ministrów Artura Balazsa.
  • 23 maja 1992
  • Dymisja:
    • ministra obrony narodowej Jana Parysa. Tymczasowym kierownikiem ministerstwa został wiceminister Romuald Szeremietiew.
  • 5 czerwca 1992
    • Pół godziny przed wnioskiem o dymisję całego rządu Sejm odwołał ministra finansów Andrzeja Olechowskiego.
    • Sejm odwołał rząd z jednoczesnym powierzeniem dalszego pełnienia obowiązków pod kierunkiem Waldemara Pawlaka do czasu powołania nowego gabinetu. Wobec niepowodzenia misji Pawlaka ministrowie kierowali dotychczasowymi resortami do 10 lipca 1992 (powołanie rządu Hanny Suchockiej) z trzema wyjątkami:
      • 20 czerwca 1992 odwołano p.o. ministra spraw wewnętrznych Antoniego Macierewicza. W jego miejsce został powołany Andrzej Milczanowski (w funkcji kierownika).
      • 20 czerwca 1992 odwołano kierownika Ministerstwa Obrony Narodowej Romualda Szeremietiewa. W jego miejsce został powołany Janusz Onyszkiewicz (również w funkcji kierownika).
      • 20 czerwca 1992 odwołano p.o. ministra-szefa Urzędu Rady Ministrów Wojciecha Włodarczyka. W jego miejsce został powołany Aleksander Łuczak (w funkcji kierownika).

Skład rządu w dniu odwołania;

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Filmografia

[edytuj] Linki zewnętrzne

Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Rządzie Jana Olszewskiego
p • d • e
Składy rządów polskich
Coat of arms of Poland-official.png
p • d • e
Rząd Jana Olszewskiego
W dniu zaprzysiężenia
Jan Olszewski (PC) • Artur Balazs (PC) • Andrzej Diakonow (PC) • Zbigniew Dyka (ZChN) • Jerzy Eysymontt (PC) • Adam Glapiński (PC) • Tomasz Gruszecki (bezp.) • Gabriel Janowski (PL) • Stefan Kozłowski (bezp.) • Jerzy Kropiwnicki (ZChN) • Andrzej Lipko (bezp.) • Karol Lutkowski (bezp.) • Antoni Macierewicz (ZChN) • Marian Miśkiewicz (bezp.) • Jan Parys (bezp.) • Marek Rusin (bezp.) • Andrzej Siciński (bezp.) • Krzysztof Skubiszewski (bezp.) • Andrzej Stelmachowski (bezp.) • Ewaryst Waligórski (bezp.) • Wojciech Włodarczyk (PC) • Witold Karczewski (bezp.)
 Jan Olszewski by Foksal.jpg
Późniejsi członkowie rządu
Poprzednik
rząd Jana Krzysztofa Bieleckiego		 Coat of arms of Poland-official.png rządy w III Rzeczypospolitej
1991-1992		 Coat of arms of Poland-official.png Następca
pierwszy rząd Waldemara Pawlaka
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Rz%C4%85d_Jana_Olszewskiego&oldid=29139757”
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia