Rzeżączka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rzeżączka
Gonorrhoea
ICD-10 A54
A54.0 Zakażenie rzeżączkowe dolnego odcinka układu moczowo-płciowego bez ropnia gruczołów przycewkowych lub dodatkowych
A54.1 Zakażenie rzeżączkowe dolnego odcinka układu moczowo-płciowego z ropniem gruczołów przycewkowych i dodatkowych
A54.2 Rzeżączkowe zapalenie otrzewnej miednicy oraz inne rzeżączkowe zakażenia układu moczowo-płciowego
A54.3 Rzeżączkowe zakażenie narządu wzroku
A54.4 Rzeżączkowe zakażenie układu kostno-mięśniowego
A54.5 Rzeżączkowe zapalenie gardła
A54.6 Rzeżączkowe zakażenie odbytu i odbytnicy
A54.8 Inne zakażenia rzeżączkowe
A54.9 Zakażenie rzeżączkowe, nie określone
Rzeżączkowe zapalenie okolicy oczu u noworodka

Rzeżączka (łac. Gonorrhoea) – choroba zakaźna, przenoszona drogą płciową, której czynnikiem etiologicznym jest Gram-ujemna bakteria – dwoinka rzeżączki (Neisseria gonorrhoeae).

Źródłem zakażenia jest chory człowiek lub zakażone przedmioty codziennej higieny, których używał. Najczęstszą drogą transmisji jest kontakt seksualny z osobą zakażoną. Do zakażenia może także dojść u noworodków w trakcie porodu od chorej matki. Prowadzi to do gonokokowego zapalenia spojówek i może być przyczyną trwałego uszkodzenia wzroku.

Transmisja[edytuj | edytuj kod]

Praktycznie jedyną możliwą drogą zakażenia się N. gonorrhoeae zarówno u dzieci jak i dorosłych są kontakty płciowe z osobami chorymi (dotyczy obu płci). Rzeżączka jest typową chorobą przenoszoną drogą płciową (ang. Sexually Transmitted Disease, STD); wykrycie jej u osoby niepełnoletniej jest uznane za dowód wykorzystywania seksualnego (np. w Nowej Zelandii wystarczy do orzeczenia winy). W piśmiennictwie naukowym istnieje jednak szereg opisów (udowodnionych lub domniemanych) infekcji poprzez używanie publicznych urządzeń sanitarnych, wspólnych ręczników, termometrów doodbytniczych oraz przez brudne ręce pomocy pielęgniarskiej. Chociaż bakteria jest wrażliwa na wysychanie i nieprzystosowana do przebywania poza organizmem człowieka, w materiale ropnym może przeżyć do kilkunastu godzin. Dobrze udokumentowane są tylko przypadki przekazywania gonokokowego zapalenia spojówek[1].

Objawy[edytuj | edytuj kod]

  • u mężczyzn: ropny wyciek z cewki moczowej, pieczenie i ból przy oddawaniu moczu,
  • u kobiet: upławy, zaburzenie cyklu miesiączkowego, obfita menstruacja.


Później zakażenie rozszerza się na cały układ moczowo-płciowy (lub odbyt, gardło), czasem drogą naczyń krwionośnych. Nieleczona prowadzi do stanów zapalnych, powstawania ropni, zapalenia jajowodów i w konsekwencji do bezpłodności, a także zmiany odległych narządów, np.: stawów, serca.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Farmakoterapia: tradycyjnie za pomocą uderzeniowych dawek penicyliny podawanej domięśniowo (1–2 dni), a także leku powstrzymującego wydalanie przez nerki i zwiększającego stężenie penicyliny we krwi; obecnie (ze względu na uodpornienie się bakterii na penicylinę) często też za pomocą jednorazowej dawki cefalosporyn trzeciej generacji (cefiksym, ceftriakson) oraz chinolonów (ciprofloksacyna, ofloksacyna, lewofloksacyna). Odradza się picie alkoholu, który sprzyja rozwojowi choroby.

Istotną rolę ma profilaktyka: oświata zdrowotna oraz skuteczne leczenie osób chorych i mających kontakty seksualne z osobami chorymi na rzeżączkę, zabieg Credégo u noworodków.

Najnowsze badania dowodzą, że dwoinka rzeżączki uodparnia się na antybiotyki.[2]

Różnicowanie[edytuj | edytuj kod]

Rzeżączkę należy różnicować z nierzeżączkowymi zapaleniami cewki moczowej (NGU) spowodowanymi najczęściej przez chlamydie i Ureaplasma urealyticum.

Przypisy

  1. Goodyear-Smith F. What is the evidence for non-sexual transmission of gonorrhoea in children after the neonatal period? A systematic review. „J Forensic Leg Med”. 14 (8), s. 489-502, 2007. doi:doi:10.1016/j.jflm.2007.04.001 (ang.). 
  2. Gonorrhea Could Join Growing List of Untreatable Diseases | Observations, Scientific American Blog Network

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło rzeżączka w Wikisłowniku

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.