Rzepień pospolity

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rzepień pospolity
Illustration Xanthium strumarium0.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj rzepień
Gatunek rzepień pospolity
Nazwa systematyczna
Xanthium strumarium L.
Sp. pl. 2:987. 1753
Synonimy

Xanthium pungens Wallr.,
Xanthium occidentale Bertol..
Xanthium vulgare Hill[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Rzepień pospolity (Xanthium strumarium L.) – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. Gatunek kosmopolityczny, występujący obecnie na całym niemal świecie[2]. Rodzimy obszar jego występowania obejmował wszystkie kontynenty półkuli północnej, ale został zawleczony i aklimatyzował się także na większości obszarów półkuli południowej[2]. W wielu miejscach świata stał się chwastem[2]. W Polsce jest kenofitem. Występuje niezbyt licznie, głównie w cieplejszych rejonach kraju.

Xanthium strumarium L..jpg

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga 
Wzniesiona, rozgałęziająca się, górą szorstko owłosiona, górą ogruczolona, bez cierni. Ma wysokość 20-120 cm.
Liście
W zarysie koliste, 3-klapowe o klapach nierówno ząbkowanych. Mają sercowatą nasadę, na spodzie są kutnerowate.
Kwiaty
Zebrane w koszyczki o jajowatej okrywie. Okrywa jest miękko owłosiona i pokryta nagimi i zagiętymi kolcami. Wszystkie kwiaty rurkowate. W niektórych koszyczkach występują tylko kwiaty pręcikowe, w innych tylko słupkowe. Zebrane w krótkie kłosy koszyczki z kwiatami pręcikowymi (męskimi) wyrastają wyżej, zawierają liczne kwiaty rurkowate i otoczone są wolną okrywą. Koszyczki żeńskie wyrastają niżej, w kątach liści, otoczone są grubą kolczastą okrywą, nie mają okwiatu i zawierają tylko dwa kwiaty słupkowe.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina jednoroczna. Siedliska ruderalne, przydroża, nieużytki, ogrody (chwast). Występuje tylko na słonecznych stanowiskach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Xanthietum strumarii[3]. Kwitnie od lipca do października, jest wiatropylny.

Roślina trująca: ziele zawiera alkaloidy, jod, garbniki i jest trujące w okresie tworzenia liści. Zwierzęta nie zjadają tej rośliny.

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Tworzy mieszańce z rzepieniem brzegowym[4].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Z korzenia otrzymywano żółty barwnik.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-06-15].
  3. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  4. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986. ISBN 83-02-00607-6.