Rzepik pospolity
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Rzepik pospolity | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | różowce |
| Rodzina | różowate |
| Rodzaj | rzepik |
| Gatunek | rzepik pospolity |
| Nazwa systematyczna | |
| Agrimonia eupatoria L. Sp. pl. 1:448. 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Rzepik pospolity (Agrimonia eupatoria) – gatunek rośliny z rodziny różowatych (Rosaceae). Zasięg naturalny obejmuje kraje basenu Morza Śródziemnego, całą Europę i zachodnią Azję po region autonomiczny Sinciang w zachodnich Chinach[2]. W całej Polsce gatunek pospolity[3].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Łodyga
- Prosta, wzniesiona, rozgałęziająca się. Wysokość 30-100 (150) cm.
- Liście
- Liście ma siedzące nieparzystopierzaste, składające się z listków najszerszych w połowie długości, o nasadach zaokrąglonych lub krótko zwężonych.
- Kwiaty
- Pęd uwieńczone są dość okazałymi kłosowatymi kwiatostanami złożonymi z drobnych żółtych kwiatuszków o słabej, lecz bardzo przyjemnej woni. Dojrzałe hypancjum ma łącznie z haczykowatymi szczecinkami 6-12 mm długości i dojrzałe jest bruzdowane na całej długości. Ma na szczycie wzniesione, ukośne lub proste kolce.
- Owoce
- Typu niełupki.
Biologia i ekologia [edytuj]
Bylina, hemikryptofit. Występuje na przydrożach, zboczach, świeżych łąkach, pastwiskach i miedzach, od nizin po pogórze. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla zespołu zbiorowisk (All.) Trifolion medii i słabo dla zespołu roślinności (Ass.) Trifolio-Agrimonietum[4]. Kwitnie od czerwca do sierpnia, a czasami do października.
Zmienność [edytuj]
Tworzy mieszańce z rzepikiem wonnym (A. x wirtgenii A. et Gr.) oraz z rzepikiem szczeciniastym[5].
Zastosowanie [edytuj]
- Roślina lecznicza:
- Surowiec zielarski: ziele (Herba Agrimoniae). Inne gatunki o działaniu i zastosowaniu podobnym do rzepiku pospolitego; A. gryposepala, A. striata.
- Zawartość: m.in. garbniki, gorycze, olejek eteryczny, flawonoidy i kwas salicylowy.
- Zbieranie i suszenie: Od czerwca do sierpnia zbiera się kwitnące ziele przed zawiązaniem owoców. Ścina się je kilka centymetrów nad powierzchnią ziemi i suszy rozpostarte cienką warstwą w miejscu przewiewnym i zacienionym lub w suszarni w temperaturze do 40 °C.
- Działanie i zastosowanie: Napar z ziela (1 łyżeczkę do herbaty rozdrobnionego suszu zalać 1 szklanką wrzącej wody i parzyć pod przykryciem przez 15 – 20 minut, następnie przecedzić i w razie potrzeby pić 2-3 razy dziennie po 1/2 szklanki) to dość skuteczny środek korzystnie wpływający na procesy trawienia, pobudzający wydzielanie soków żołądkowych, ogólnie wzmacniający, przeciwkrwotoczny i hamujący krwawienia, zalecany i pomocny w kamicy nerkowej, żółciowej, w zaparciach, nietrzymaniu moczu, biegunce, marskości wątroby, zapaleniu pęcherza moczowego i reumatyzmie. Wywar z kłączy był stosowany przez medycynę ludową do leczenia gośćca i gruźlicy płuc, z miernym skutkiem[potrzebne źródło].
- Roślina kosmetyczna. Napar, po rozcieńczeniu etanolem stosowany jest do oczyszczania skóry tłustej, skłonnej do trądziku, o rozszerzonych porach. Napar połączony z torfem używany jest do maseczek kosmetycznych[6].
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-29].
- ↑ Agrimonia eupatoria (ang.). USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network – (GRIN). [dostęp 1 listopada 2008].
- ↑ Adam Zając, Maria (red.) Zając: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Bohumír. Hlava: Rośliny kosmetyczne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1984, s. 30. ISBN 83-09-00765-5.
Bibliografia [edytuj]
- Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8. (Charakterystyka i Zmienność)
