Sójka syberyjska
| Sójka syberyjska | |
| Perisoreus infaustus[1] | |
| (Linnaeus, 1758) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | wróblowe |
| Podrząd | śpiewające |
| Rodzina | krukowate |
| Rodzaj | Perisoreus |
| Gatunek | sójka syberyjska |
| Synonimy | |
|
|
| Podgatunki | |
|
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Sójka syberyjska, sójka złowroga (Perisoreus infaustus) – gatunek średniego ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae).
Spis treści |
Występowanie [edytuj]
Zamieszkuje pas w północnej Eurazji od Władywostoku i Sachalina po północną część Półwyspu Skandynawskiego. Ptak osiadły.
Podgatunki [edytuj]
Obecnie rozróżnia się 8 podgatunków[5][2]:
- Perisoreus infaustus infaustus – Półwysep Skandynawski i północno-zachodnia Rosja.
- Perisoreus infaustus ostjakorum – północno-wschodnia europejska cześć Rosji do północno-środkowej Syberii.
- Perisoreus infaustus yakutensis – północno-wschodnia Syberia
- Perisoreus infaustus ruthenus – zachodnia Rosja
- Perisoreus infaustus opicus – wschodni Kazachstan, północno-zachodnie Chiny i południowo-zachodnia Syberia.
- Perisoreus infaustus sibericus – środkowa Syberia i północna Mongolia.
- Perisoreus infaustus tkatchenkoi – południowo-środkowa Syberia.
- Perisoreus infaustus maritimus – południowo-wschodnia Syberia i północno-wschodnie Chiny.
Charakterystyka [edytuj]
Cechy gatunku [edytuj]
To mała, ciemna sójka północnych lasów. Brak dymorfizmu płciowego. Upierzenie beżowoszare, na skrzydłach i kuprze jaskrawordzawe plamy. Na głowie brązowa czapeczka, nogi i dziób ciemne. Ma szary wierzch ciała, szyja i pierś. Ogon dłuższy niż u sójki, dziób krótszy i ostrzej zakończony. Pokrywy skrzydłowe duże, rdzawe skraje ogona i brzuch. Tryb życia przypomina trochę zachowania większej sójki zwyczajnej. Można ją od niej odróżnić po dłuższym schodkowatym ogonie, delikatniejszej budowie, prostym dziobie i braku niebieskiej barwy w upierzeniu. Jest nieco większa od kosa. W porównaniu ze sroką ma inne ubarwienie – dominuje czarnobrązowa tonacja z dodatkiem rdzawej barwy. W leśnym gąszczu wyróżnia się rdzawobrązowymi plamami po obu stronach skrzydeł, kupra i ogona. W trakcie obserwacji w terenie można określić wiek ptaka. Stare sójki złowrogie mają bardziej zaokrąglone i mniej wytarte sterówki niż młode.
Ptak towarzyski i ciekawski, toteż często zbliża się blisko do ludzi. Czasem spotyka się ją w pobliżu leśnych obozowisk. W czasie lęgów staje się ruchliwa. W locie rozchyla wachlarzowato ogon. Zwinnie i żwawo porusza się pomiędzy drzewami. Gdy siedzi zachowuje wyprostowaną postawę i nastrojone pióra ma tułowiu.
Głos [edytuj]
Sójka syberyjska jest ptakiem dość milczącym w odniesieniu do sójki zwyczajnej, która wydaje całą gamę własnych i zasłyszanych dźwięków. Gdy się jednak odzywa to znacznie ciszej niż jej bliska kuzynka. Typowe skrzeczenie słychać przeważnie w stadach. W trakcie godów odgłosy przypominają "kuk kuk".
Wymiary średnie [edytuj]
- dł. ciała
- ok. 30 cm
- rozpiętość skrzydeł
- ok. 50 cm
Masa ciała [edytuj]
ok. 180 g
Biotop [edytuj]
To ptak typowo północny – zamieszkuje tajgę. Typowy ptak starych i gęstych lasów i borów sosnowych, świerkowych i modrzewiowych. Życie spędza w głębi drzewostanów i rzadko je opuszcza. Swoim terenom lęgowym jest wierna cały rok, nawet w niesprzyjających warunkach. Jednak czasem zdarza się jej zapuszczać bardziej na południe lub na niżej położone tereny. Niektóre osobniki z północno-wschodniej Europy lub Skandynawii kierują się na północny zachód lub południe Starego Kontynentu. W nowym środowisku często giną nim uda im się spotkać z przedstawicielami swojego rodzaju. Duże trudności sprawia im znalezienie drogi powrotnej, choć nie znany jest tego powód. Najczęściej swoją wędrówkę kończą w wyniku postrzelenia. Jest to efekt dużego zaufania wobec ludzi i sporej atrakcji dla myśliwych.
Okres lęgowy [edytuj]
Rozpoczyna się już wczesną wiosną gdy leży jeszcze śnieg.
Gniazdo [edytuj]
Na drzewach iglastych i budynkach. Przypomina gniazdo sójki. To mocno zbudowana platforma umieszczona przy pniu zbudowana z gałązek z wyścieleniem złożonym z mchu.
Jaja [edytuj]
Jeden lęg w roku na przełomie marca i kwietnia. Składa 3 do 5 niebieskawych lub szarozielonych jaj z szarym nakrapianiem. Okres w którym to robi zależy od szerokości geograficznej. Później gnieżdżą się północne populacje.
Wysiadywanie [edytuj]
Wysiadywanie trwa od 19 do 20 dni i tylko samica zajmuje się wygrzewaniem jaj. Pisklęta opuszczają gniazdo po około 40 dniach. Tak długi okres przebywania młodych w lęgowisku spowodowany jest warunkami klimatycznymi.
Pożywienie [edytuj]
Jest wszystkożerna. Owady, drobne ptaki i drobne gryzonie leśne, uzupełnione pokarmem roślinnym – głównie nasiona roślin iglastych, różne części roślin i jagody. Najchętniej zjada nasiona sosny syberyjskiej, które w akrobatycznych pozach z gracją wybiera bezpośrednio z szyszek wiszących na końcach gałązek. Zdarza się, że opróżnia ptasie gniazda.
Ochrona [edytuj]
Jest objęta ochroną gatunkową ścisłą.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Perisoreus infaustus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 Siberian Jay (Perisoreus infaustus) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 6 lipca 2012].
- ↑ Perisoreus infaustus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ Tomiałojć L., Stawarczyk T., 2003, Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany, PTPP "pro Natura", Wrocław, s. 715
- ↑ Frank Gill, Minturn Wright, David Donsker: Family Corvidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.1. [dostęp 6 lipca 2012].
Bibliografia [edytuj]
- Pavel Vasak: Ptaki leśne. Warszawa: Delta, 1993. ISBN 83-85817-28-X.
- Klaus Richarz: Ptaki – Przewodnik. Warszawa: MUZA, 2009. ISBN 978-83-7495-018-3.
