Sąd Konstytucyjny (Ukraina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ukraina
Godło Ukrainy
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Ukrainy
Portal Portal Ukraina

Sąd Konstytucyjny Ukrainy (ukr. Конституційний Суд України) – sąd konstytucyjny Ukrainy, organ sądownictwa rozstrzygający o zgodności aktów normatywnych z Konstytucją Ukrainy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Конституційний Суд України, siedziba Sądu Konstytucyjnego Ukrainy

Sąd Konstytucyjny Republiki Ukraińskiej został po raz pierwszy powołany do życia w 1990 roku. Jego utworzenie było jedną z części zmian ustrojowych, jakie powszechnie wprowadzano po osiągnięciu niepodległości. Lata 1990-1996 to okres stagnacji, w czasie której Sąd Konstytucyjny był instytucją martwą, ponieważ Rada Najwyższa Ukrainy nie uchwaliła odpowiednich ustaw i nie doszło w tym czasie do powołania sędziów.

Zasady działania[edytuj | edytuj kod]

Obecny Sąd Konstytucyjny Ukrainy funkcjonuje od 1 stycznia 1997 roku na mocy przepisów Konstytucji Ukrainy i ustawy z dnia 16 października 1996 roku o Sądzie Konstytucyjnym Ukrainy.

Według art. 147 konstytucji Ukrainy, Sąd Konstytucyjny jest jedynym organem sądownictwa konstytucyjnego rozstrzygającym o zgodności ustaw i innych aktów normatywnych z konstytucją. Kompetencje Sądu określone zostały przez art. 150-151 Konstytucji i ustawę o Sądzie Konstytucyjnym. Uprawnienia Sądu Konstytucyjnego nie dotyczą orzekania o prawomocności aktów wydanych przez organy władzy państwowej, organy władzy Republiki Autonomicznej Krymu i organów samorządu lokalnego. Orzeczenia Sądu Konstytucyjnego, które uznają ustawy i inne akty prawne za częściowo lub w pełni niezgodne z Konstytucją, są ostateczne i wchodzą w życie z dniem wydania orzeczenia[potrzebne źródło].

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Sąd Konstytucyjny Ukrainy składa się z 18 sędziów. Jego skład określają trzy podmioty: Prezydent Ukrainy, Rada Najwyższa Ukrainy oraz Zjazd Sędziów Ukrainy. Każdy z tych trzech podmiotów na zasadzie równości powołuje sześciu sędziów. Kadencja sędziów Sądu Konstytucyjnego trwa 10 lat bez możliwości powołania na następną kadencję. Warunkami przyjęcia w skład Sądu Konstytucyjnego są:

  • ukończone w dniu powołania 40 lat,
  • ukończone studia wyższe w kierunku prawniczym,
  • minimalnie 10-letni staż w zawodzie,
  • władanie językiem ukraińskim oraz
  • zamieszkiwanie na terytorium Ukrainy przez ostatnie 10 lat do moment powołania.

Pracami Sądu Konstytucyjnego kieruje Przewodniczący. Wybierany on jest na jedną trzy letnią kadencję spośród wszystkich sędziów Sądu Konstytucyjnego, na głosowaniu tajnym odbywającym się na specjalnym posiedzeniu Sądu Konstytucyjnego.

Skład Sądu[edytuj | edytuj kod]

  • Sędziowie wybrani przez parlament
    • Pawło Tkaczuk – od lipca 2002
    • Anatolij Hołowin – od 4 sierpnia 2006
    • Mychajło Kołos – od 4 sierpnia 2006
    • Marija Markusz – od 4 sierpnia 2006
    • Wiaczesław Owczarenko – od 4 sierpnia 2006
    • Petro Steciuk – od 4 sierpnia 2006
  • Sędziowie wybrani przez Zjazd Sędziów Ukrainy:
    • Wasyl Bryncew – od 4 sierpnia 2006
    • Wiaczesław Dżuń – od 4 sierpnia 2006
    • Anatolij Didkiwśkyj – od 4 sierpnia 2006
    • Iwan Dombrowśkyj – od 4 sierpnia 2006
    • Jarosława Mażurak – od 4 sierpnia 2006
    • Andrij Stryżak – od 4 sierpnia 2006
  • Sędziowie wybrani przez prezydenta
    • Wołodymyr Kampo – od 4 sierpnia 2006
    • Dmytro Lylak – od 4 sierpnia 2006
    • Wiktor Szyszkin – od 4 sierpnia 2006
    • Pozostają nadal trzy wolne miejsca, ponieważ decyzja prezydenta, co do obsadzenia stanowiska wymaga zgody parlamentu.

Kontakt z Sądem Konstytucyjnym[edytuj | edytuj kod]

Obywatele Ukrainy, przebywający na jej terytorium oraz osoby nieposiadające obywatelstwa ukraińskiego mogą jedynie zadawać pytania Sądowi Konstytucyjnemu co do konstytucyjności ustaw lub przepisów. Pisemny wniosek może zostać dostarczonu osobiście lub drogą pocztową na adres Sądu Konstytucyjnego: vyl. Zhylyanska 14, 01033 Kijów, Ukraina.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Chojecki A., Ukraina, Warszawa 1997
  • Konstytucja Ukrainy. Wstęp i tłumaczenie E. Toczek, Warszawa 1999.
  • R. Mojak, Republika Ukrainy, [w:] Ustroje państw współczesnych, E. Gdulewicz (red.), t. 2, Lublin 2005

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.