Słoń leśny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy gatunku wymarłego. Zobacz też: słoń afrykański leśny.
Słoń leśny
Palaeoloxodon antiquus
(Falconer i Cautley, 1847)
Słoń leśny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd trąbowce
Rodzina słoniowate
Rodzaj Palaeoloxodon
Gatunek Palaeoloxodon antiquus
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Słoń leśny (Palaeoloxodon antiquus lub Elephas antiquus) – wymarły gatunek słonia. Przez okres niemal całego plejstocenu zasiedlał Europę.

Było to zwierzę nawet dwa razy większe od dzisiejszych słoni, o bardzo dużych i prostych ciosach. Samiec osiągał 4,1 metra wysokości, ważył około 10 ton[1], był jednym z największych słoni, jaki kiedykolwiek żył. Najdłużej przetrwał prawdopodobnie na Półwyspie Iberyjskim, gdzie wyginął 33-34 tys. lat temu, natomiast jego potomkowie na Tilos żyli jeszcze 4 tys. lat temu[2].

Zapis kopalny dowodzi, że słoń leśny zamieszkiwał całą Europę, łącznie z Wyspami Brytyjskimi, choć prawdopodobnie bez Irlandii i północnej Fennoskandii[2]. W okresach lodowcowych wycofywał się na południe kontynentu, podczas interglacjałów opanowywał tereny północne. Wyspy Morza Śródziemnego zasiedlała w plejstocenie cała gama podgatunków lub gatunków słonia leśnego o zredukowanych w wyniku skarłowacenia rozmiarach. Najmniejszy z nich, Palaeoloxodon falconeri (Elephas), osiągał w kłębie zaledwie metr wysokości. Ssaki te wymarły zapewne podczas kolonizacji wysp przez pierwszych ludzi w czasach historycznych.

Słoń leśny w muzeach polskich[edytuj | edytuj kod]

Największy okaz słonia kopalnego znaleziono w Europie na terenie odkrywkowej kopalni węgla brunatnego w Jóżwinie. Eksponat, zniszczony przez koparkę, jest obecnie prezentowany w Muzeum Okręgowym w Koninie[3]. Fragment innego szkieletu, wykopanego w Warszawie, wystawia także Muzeum Ziemi PAN w Warszawie[4].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. P. Davies, A. M. Lister: Palaeoloxodon cypriotes, the dwarf elephant of Cyprus: size and scalling comparisons with P. falconeri (Sicily-Malta) and mainland P. antiquus. Proceedings of the World of Elephants – International Congress, Rome, 2001, s. 479–480. ISBN 8880800256. (ang.)
  2. 2,0 2,1 Anthony J. Stuart. The extinction of woolly mammoth (Mammuthus primigenius) and straight-tusked (Palaeoloxodon antiquus) in Europe. „Quaternary International”. 126-128, s. 171–177, 2005. doi:10.1016/j.quaint.2004.04.021 (ang.). 
  3. Noc Muzeów w Muzeum Okręgowym w Koninie-Gosławicach - Konin - Naszemiasto.pl
  4. PAN Muzeum Ziemi w Warszawie - Kolekcje fauny kopalnej (zbiory paleozoologiczne).