Słoń leśny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy gatunku wymarłego. Zobacz też: słoń afrykański leśny.
Słoń leśny
Palaeoloxodon antiquus
(Falconer i Cautley, 1847)
Słoń leśny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd trąbowce
Rodzina słoniowate
Rodzaj Palaeoloxodon
Gatunek Palaeoloxodon antiquus

Słoń leśny (Palaeoloxodon antiquus lub Elephas antiquus) – wymarły gatunek słonia. Przez okres niemal całego plejstocenu zasiedlał Europę.

Było to zwierzę nawet dwa razy większe od dzisiejszych słoni, o bardzo dużych i prostych ciosach. Samiec osiągał 4,1 metra wysokości, ważył około 10 ton[1], był jednym z największych słoni, jaki kiedykolwiek żył. Najdłużej przetrwał prawdopodobnie na Półwyspie Iberyjskim, gdzie wyginął 33-34 tys. lat temu, natomiast jego potomkowie na Tilos żyli jeszcze 4 tys. lat temu[2].

Zapis kopalny dowodzi, że słoń leśny zamieszkiwał całą Europę, łącznie z Wyspami Brytyjskimi, choć prawdopodobnie bez Irlandii i północnej Fennoskandii[2]. W okresach lodowcowych wycofywał się na południe kontynentu, podczas interglacjałów opanowywał tereny północne. Wyspy Morza Śródziemnego zasiedlała w plejstocenie cała gama podgatunków lub gatunków słonia leśnego o zredukowanych w wyniku skarłowacenia rozmiarach. Najmniejszy z nich, Palaeoloxodon falconeri (Elephas), osiągał w kłębie zaledwie metr wysokości. Ssaki te wymarły zapewne podczas kolonizacji wysp przez pierwszych ludzi w czasach historycznych.

Słoń leśny w muzeach polskich[edytuj | edytuj kod]

Największy okaz słonia kopalnego znaleziono w Europie na terenie odkrywkowej kopalni węgla brunatnego w Jóżwinie. Eksponat, zniszczony przez koparkę, jest obecnie prezentowany w Muzeum Okręgowym w Koninie[3]. Fragment innego szkieletu, wykopanego w Warszawie, wystawia także Muzeum Ziemi PAN w Warszawie[4].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. P. Davies, A. M. Lister: Palaeoloxodon cypriotes, the dwarf elephant of Cyprus: size and scalling comparisons with P. falconeri (Sicily-Malta) and mainland P. antiquus. Proceedings of the World of Elephants – International Congress, Rome, 2001, s. 479–480. ISBN 8880800256. (ang.)
  2. 2,0 2,1 Anthony J. Stuart. The extinction of woolly mammoth (Mammuthus primigenius) and straight-tusked (Palaeoloxodon antiquus) in Europe. „Quaternary International”. 126-128, s. 171–177, 2005. DOI: 10.1016/j.quaint.2004.04.021 (ang.). 
  3. Noc Muzeów w Muzeum Okręgowym w Koninie-Gosławicach - Konin - Naszemiasto.pl
  4. PAN Muzeum Ziemi w Warszawie - Kolekcje fauny kopalnej (zbiory paleozoologiczne).