Słownik języka polskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Słownik języka polskiego – wydawnictwo należące do słowników ogólnych jednojęzycznych. Jego podstawowym zadaniem jest dostarczenie wiedzy o znaczeniu ujętych w nim słów poprzez opisowe wyjaśnienie. W zależności od objętości zawiera elementy fleksji, ortografii, etymologii oraz przykłady użycia. Słowa (hasła) w słowniku są uszeregowane alfabetycznie, zgodnie z przyjętym porządkiem liter. Często słownik posiada jako oddzielne związane wydawnictwo indeks a tergo.

Strona tytułowa pierwszego tomu słownika "warszawskiego"

Historia słowników języka polskiego sięga początku XIX[potrzebne źródło] wieku i prac Samuela Bogumiła Lindego, który wydał pierwszy taki słownik w Warszawie w latach 1807–14 w sześciu tomach (drugie wydanie we Lwowie, 1854–60). Kolejnymi słownikami tego typu była dwutomowa publikacja Erazma Rykaczewskiego (1866, kolejne wydanie m.in. Chicago, 1905) oraz ośmiotomowa Jana Karłowicza, Adama Kryńskiego i Władysława Niedźwiedzkiego (Warszawa 1900–27, tzw. słownik warszawski).

Do końca XX wieku najpełniejszym słownikiem języka polskiego była wydana pod redakcją Witolda Doroszewskiego w latach 1958-69 publikacja składająca się z podstawowej części w 10 tomach oraz jedenastego tomu suplementu. Zawiera ona około 135 tysięcy wyrazów zebranych z korpusu liczącego około 5 milionów słów piśmiennictwa datowanego od połowy wieku XVIII do połowy wieku XX. Hasła w słowniku są obrazowane przykładami zastosowania wyrazów, co ma znaczenie nie tylko naukowe, ale i praktyczne. Słownik ten miał tylko jedno wydanie, natomiast w latach 1996–97 wydano jego reprint.

Z późniejszych opracowań można wymienić słowniki Stanisława Skorupki, Mieczysława Szymczaka, Elżbiety Sobol, Bogusława Dunaja, Mirosława Bańki.

Obecnie najobszerniejszym słownikiem języka polskiego jest publikacja pod redakcją Haliny Zgółkowej, licząca 50 tomów i wydana w latach 1994–2005 w Poznaniu.

Ze względu na aktualny stan techniki, w szczególności dostępności komputerów oraz Internetu, coraz bardziej popularne są słowniki języka polskiego w postaci elektronicznej, dostępne lokalnie lub zdalnie.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]