S-II

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stopień S-II podczas montażu w VAB
S-II
Producent Stany Zjednoczone USA, North American Aviation
Człon rakiet Saturn V, Saturn INT-21
Materiały napędowe LH2, LOX
Rok pierwszego startu 1967
Rok ostatniego startu 1973
Osiągi
Siła ciągu przy starcie 5115 kN
Impuls właściwy w próżni 367 s
Wymiary
Długość 24,9 m
Średnica 10 m
Masa pustego 480900 kg
Masa maksymalna 481000 kg
Silniki
Silnik 1. 5x J-2

S-II (lub S-2, wym. Es two): stopień rakietowy wykorzystywany przez NASA dla rakiet Saturn V.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Stopień został zaprojektowany przez Centrum Lotów Kosmicznych imienia George'a C. Marshalla, zaś kontrakt na budowę otrzymała spółka North American Aviation (ta sama firma budowała również pojazdy orbitalne Apollo CSM).

S-II miał kształt walca o średnicy 10 m i długości 25 m. Posiadał wewnątrz specjalną przegrodę z 2 zbiornikami: górnym na ciekły tlen i dolnym na ciekły wodór. Przegrodę stanowiły 2 blachy z aluminium oddzielone od siebie fenolem ułożonym na kształt plastrów miodu. Zastosowanie takiej przegrody umożliwiło uzyskanie różnicy temperatur wewnątrz zbiorników równej 70°C, a także pozwoliło konstruktorom na zmniejszenie masy członu o 3,6 t. Zbiornik z tlenem miał kształt elipsoidalnego kontenera o średnicy 10 m i długości 6,7 m. Formowany był poprzez spawanie 12 trójkątnych klinów i 2 okrągłych kształtek. Kliny te były formowane wewnątrz zbiornika wodnego o poj. 2110 hl metodą podwodnych wybuchów. Zbiornik na wodór składał się z 6 cylindrów: 5 o długości 2,4 m i 1 o dł. 0,7 m. Największym wyzwaniem dla konstruktorów była izolacja zbiornika na wodór. Izolacja takiego zbiornika była ważna, gdyż ciekły wodór powinien być przechowywany w temperaturze 20 K (-253°C). Próbowano wielu metod izolacji (klejenie, pęcherzyki powietrza itp.), które nie dawały pożądanego skutku. Ostatecznie wybrano metodę wielokrotnego rozpylania warstwy izolacyjnej na powierzchni zbiornika. Napęd członu stanowił zestaw pięciu silników J-2 (używanych również w członach S-IVB) ustawionych w kształt krzyża. Cztery silniki umieszczone po bokach mogły być wychylane by móc kontrolować nachylenie rakiety, a silnik centralny był w połowie cyklu pracy stopnia wygaszany (tzw. Inboard Cutoff). Zestaw taki zapewniał siłę ciągu o wartości 5 meganiutonów.

Użycie[edytuj | edytuj kod]

S-II swój pierwszy lot odbył w listopadzie 1967 podczas lotu Apollo 4, który był pierwszym lotem rakiety Saturn V. Pierwszym załogowym lotem stopnia S-II była misja Apollo 8, rozpoczęta w grudniu 1968. Ogółem wyprodukowano 15 stopni S-II, z czego wystrzelono tylko 13. Jeden stopień S-II miał być użyty do lotu Apollo 18 (obecnie jest na wystawie w Centrum Kosmicznym imienia Johna F. Kennedy'ego na Florydzie), drugi miał wynieść zapasową stację orbitalną w razie fiaska lotu Skylab 1 (stopień ten znajduje się w Centrum Lotów Kosmicznych imienia Lyndona B. Johnsona w Teksasie).