PESA 214M
| SA103, SA106, SA135 | |
 trzy SA106 na stacji Unisław Pomorski |
|
| Producent | PESA Bydgoszcz  ZNTK Mińsk Mazowiecki |
| Lata budowy | od 2001 |
| Układ osi | B'2' |
| Liczba miejsc siedzących | 60 + 8/10 uchylnych[1]/[2] |
| Liczba miejsc ogółem | 160[3] |
| Szerokość | 2890 mm[3][1] |
| Wysokość | 4135 mm[3] 4085 mm (wersja KM)[1] |
| Wysokość wejścia | 570 mm[1] (od główki szyny) |
| Średnica kół | 840 mm[3] |
| Prędkość konstrukcyjna | 140 km/h[3] |
| Maksymalna prędkość eksploatacyjna | 120 km/h[1] |
 Galeria mediów w Wikimedia Commons |
|
PESA 214M - rodzina normalnotorowych wagonów spalinowych produkowanych przez PESA Bydgoszcz od 2001 roku, przeznaczonych do do komunikacji regionalnej na liniach niezelektryfikowanych. Do rodziny należą: 214M (SA106), 214Ma (SA103), 214Mb (SA135). Pojazdy SA135-008÷014 są firmowane przez ZNTK Mińsk Mazowiecki. Pierwszy pojazd rodziny został wykonany w 2001 roku[4]. W trakcie prób osiągnął prędkość maksymalną 143 km/h. Wyprodukowano 48 egzemplarzy.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Przekształcające się ZNTK Bydgoszcz chciały się rozwinąć w kierunku budowy nowego taboru szynowego[5]. W styczniu 2001 roku rozpoczęto budowę pierwszego wagonu spalinowego[5]. Pojazd ten, oferowany pod nazwą handlową Partner, został zaprezentowany na targach TRAKO 2001 w Gdańsku-Oliwie[4] już przez PESA Bydgoszcz. Do tego czasu w Polsce było dwóch producentów tego typu pojazdów (ZNTK Poznań i Kolzam Racibórz), jednak przez kolejne 10 lat to PESA zebrała najwięcej zamówień i stała się liderem krajowego rynku wagonów spalinowych.
[edytuj] Pojazdy pokrewne
- Wiele części z wagonu typu 120A zastosowano w SA106-001, a w kolejnych nowe części wzorowane na tych pochodzących ze 120A[6].
- PESA 214M była bezpośrednim punktem wyjścia do produkcji pojazdów dwuczłonowych (218M) i szerokotorowych (610M i 620M).
 wagon 120A |
 214M
Partner |
 218M |
 610M |
 620M |
[edytuj] Konstrukcja
Nadwozie pojazdu stanowi szkielet stalowy, pokryty aluminium[3] oraz tworzywami kompozytowymi, łaczonymi techniką klejenia. Cały układ napędowy umieszczono w ramie pojazdu. Układ hamulcowy (z układem przeciwpoślizgowym) został importowany z Francji i umożliwia zatrzymanie pojazdu jadącego z prędkością konstrukcyjną na dystansie 700 m. Wytrzymałość konstrukcji: kat. P III wg normy PN-EN 12663[3][1]. Przednia szyba wytrzymuje uderzenie pociskiem wystrzelonym z działka pneumatycznego z prędkością 260 km/h. Możliwa jest trakcja wielokrotna do 3 pojazdów[3]. Pojazdy serii SA106 ze względu na dużą moc (500 kW) silnika mogą ciągnąć dodatkowy wagon, np. zaprojektowany do tego celu PESA 401M (SA123), lecz nie zapewnia mu ogrzewania wnętrza. Producent zapewnia, że jego pojazd jest ekonomiczny (silnik nowej generacji) i wygodny w prowadzeniu (ergonomiczna kabina maszynisty, tempomat)[3]. 214M wyposażony jest w system kontroli i diagnostyki pojazdu[3]. Zasięg pojazdu ustalony został na poziomie 1000 km, a długość gwarancji na układ napędowy ustalono na 1,2 mln km przebiegu. Założony okres eksploatacji pojazdu wynosi 30 lat.
Wnętrze jest jednoprzestrzenne z dużymi powierzchniami okien[3]. Przedział pasażerski i kabina maszynisty są klimatyzowane[3]. Część pasażerska jest w ok. 50% niskopodłogowa (600 mm nad poziom główki szyny (PGS))[3]. Wejście do pojazdu znajduje się na wysokości 570 mm[1] nad PGS. 214M jest dostępny dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich i podróżnych z dużym bagażem[3]. Toaleta w systemie zamkniętym również jest przystosowana dla niepełnosprawnych ruchowo[3]. Zainstalowano także monitoring wnętrza pojazdu[3].
| Seria | Numery | Typ | Typ silnika |
Moc pojedynczego silnika |
Przekładnia trakcyjna |
Masa służbowa |
Liczba par drzwi na stronę |
Lata produkcji | Liczba wyprodukowanych sztuk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| SA106 | 001 | 214M Partner[4] |
MAN 2842[4] | 500 kW[4] (680 KM) |
hydrauliczna Voith T212 bre[4] |
2 | 2001[4] | 1 | |
| SA106 | 002 ÷ 019[' 1] | 214M | Iveco[3] SVQE283 | 500 kW[3] (680 KM) |
hydromechaniczna Voith[3] |
52 t | 2 | 20xx-2007 | 18 |
| SA103 | 001 ÷ 013 | 214Ma | MTU[3] 6H1800R80 | 350 kW[3] (476 KM) |
hydromechaniczna ZF[3] |
49 t | 2 | 2005 - 2007 | 13 |
| SA135 | 001 ÷ 003 | 214Mb | MTU[3] | 390 kW[3] | ZF[3] | 2 | 2008 - 20xx | 3 | |
| SA135 | 004 ÷ 014 | 214Mb Mińsk 1 |
350 kW (?) | 2 | 2010 - 2011 | 11 | |||
| SA135 | 015 ÷ 016 | 214Mb | MTU[1] | 360 kW[1] (489 KM) |
ZF[1] | 46,5 t (±3%) |
1[1] | 2011 | 2 |
- ↑ Numery 011 – 019 mają inny wygląd czoła (taki jak w 214Ma).
SA106-003
SA103-007
SA135-002
SA135-012
[edytuj] Pierwotne założenia
W porównaniu do pierwotnych założeń projektowych pojazdy posiadają większą masę (pierwotnie planowana była na 42t, a następnie na 48t).
[edytuj] Eksploatacja
W województwie kujawsko-pomorskim eksploatowane są przez spółkę Arriva RP, w dolnośląskim przez Koleje Dolnośląskie, w mazowieckim przez Koleje Mazowieckie, a w pozostałych województwach przez Przewozy Regionalne na zasadzie użyczenia.
| seria | numery | liczba | własność | data przekazania | obsługiwane odcinki |
|---|---|---|---|---|---|
| SA106 | 001, 002, 004-006, 010, 012-014, 016-019 | 13 | województwo kujawsko-pomorskie | Bydgoszcz-Chojnice, Szlachta-Czersk, Grudziądz-Laskowice Pomorskie-Czersk-Bąk, Toruń-Grudziądz-Brodnica, Bydgoszcz-Chełmża | |
| 003, 007-009, 015 | 5 | województwo warmińsko-mazurskie | Olsztyn Główny-Braniewo, Olsztyn Główny-Mikołajki-Ełk-Olecko, Olsztyn Główny-Szczytno-Pisz | ||
| 011 | 1 | województwo dolnośląskie | Legnica-Wrocław Główny-Trzebnica, Legnica-Kamieniec Ząbkowicki, Legnica-Kłodzko-Wałbrzych Główny, Legnica-Zebrzydowa-Lwówek Śląski-Jelenia Góra, Jelenia Góra-Szklarska Poręba, Legnica-Węgliniec-Zgorzelec, Węgliniec-Żary, Legnica-Rokitki-Żary, | ||
| SA103 | 001, 002 | 2 | województwo podkarpackie | Rzeszów Główny-Jasło-Zagórz, Horyniec Zdrój-Jarosław, Rzeszów Główny-Stalowa Wola Rozwadów-Lublin Główny, Lublin Główny-Stalowa Wola Południe | |
| 003, 004, 013 | 3 | województwo opolskie | Kędzierzyn Koźle-Nysa-Kamieniec Ząbkowicki, Nysa-Opole Główne-Brzeg, Opole Główne-Kluczbork-Namysłów | ||
| 005, 007, 012 | 3 | województwo lubelskie | Lublin Główny-Szastarka,Lublin Główny-Stalowa Wola Południe, Lublin Główny-Rzeszów Główny, Rzeszów Główny-Tarnobrzeg, Lublin Główny-Dęblin, Lublin Główny-Chełm, Chełm-Dorohusk, Chełm - Zamość | ||
| 006, 011 | 2 | województwo pomorskie | Gdynia Główna-Kościerzyna-Wierzchucin | ||
| 008-010 | 3 | województwo zachodniopomorskie | Kołobrzeg-Goleniów, Darłowo-Sławno-Słupsk, Stargrad Szczeciński-Kalisz Pomorski, Koszalin-Mielno, Kołobrzeg-Szczecin Główny | ||
| SA135 | 001-009 | 9 | województwo dolnośląskie[7] | Legnica-Wrocław Główny-Trzebnica, Legnica-Kamieniec Ząbkowicki, Legnica-Kłodzko-Wałbrzych Główny, Legnica-Zebrzydowa-Lwówek Śląski-Jelenia Góra, Jelenia Góra-Zielona Góra, Jelenia Góra-Szklarska Poręba, Legnica-Węgliniec-Zgorzelec, Węgliniec-Żary, Legnica-Rokitki-Żary, | |
| 010-014 | 5 | województwo podkarpackie | 27.12.2010-29.06.2011 | Rzeszów Główny-Jasło-Zagórz, Jarosław-Horyniec Zdrój, Rzeszów Główny-Stalowa Wola Rozwadów, Rzeszów Główny-Lublin Główny, Lublin Główny-Stalowa Wola Południe | |
| 015-016 | 2 | województwo mazowieckie | grudzień 2011 | Nasielsk – Sierpc, Kutno – Sierpc |
[edytuj] Wypadki
- SA106-010 staranował ciężarówkę z piaskiem 10 lutego 2009 roku na przejeździe kolejowym w dzielnicy Torunia - Katarzynka. Wskutek zderzenia rannych zostało 5 osób, w tym kierownik pociągu, maszynista, kierowca cięzarówki, mechanik i jedna z pasażerek. Nie było ofiar śmiertelnych. Wagon został ściągnięty ze szlaku przez lokomotywę SM42-712. Po naprawie otrzymał nowe barwy.
[edytuj] Galeria
- Barwy poszczególnych województw
-
trzy SA106
województwa kujawsko-pomorskiego -
SA106-015
województwa warmińsko-mazurskiego -
SA135-002
województwa dolnośląskiego -
SA135-012
województwa podkarpackiego -
SA103-004
województwa opolskiego -
SA103-007
województwa lubelskiego -
SA103-011
województwa pomorskiego -
SA103-010
województwa zachodniopomorskiego
[edytuj] Nagrody i wyróżnienia
Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz S.A. otrzymały za wagon spalinowy typu 214M Grand Prix Targów Pomorskich Międzynarodowych Targach Kolejnictwa Interrail 2002[8].
[edytuj] Seria SA103
Przez pewien czas oznaczenie to było zarezerwowane dla pojazdu pokrewnego do 207M (SA101) i 207Ma/207Mb (SA102) produkcji ZNTK Poznań. Wersja ta nie została jednak wyprodukowana i po wyczerpaniu się zasobu oznaczeń PKP do serii SA103 został przydzielony typ 214Ma.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw 2007. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007, s. 168-169. ISBN 978-83-920757-7-6.
Przypisy
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 Specyfikacja SA135-015÷016 KM (jpg). Rynek Kolejowy, 2011-11-08. [dostęp 2012-02-24].
- ↑ W REGIONACH - PODKARPACKIE Aktualności (pol.). Przewozy Regionalne, 2011-01. [dostęp 2012-02-24].
- ↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 3,17 3,18 3,19 3,20 3,21 3,22 3,23 3,24 Prospekty na stronach producenta (pesa.pl): SA106 kuj-pom, SA106 dolnosl, SA106 war-maz, SA103 lub, SA103 op, SA135 dslaski [dostęp 2012-02-24].
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw 2002. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2002, s. 78. ISBN 978-83-901902-6-6.
- ↑ 5,0 5,1 Rys faktograficzny (pol.). pesa.pl. [dostęp 2012-02-26].
- ↑ WAGON OSOBOWY TYPU 120A (pol.). wagony.net; Czajka & J. Mrozowski 2005-2007. [dostęp 2012-02-25].
- ↑ "Nowy szynobus na dolnośląskich torach". Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego
- ↑ Targi Interrail i Kongres Kolejnictwa Europy Środkowo-Wschodniej. „Technika transportu szynowego”. 1-2/2003. S. 17 (pol.).
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
