To jest dobry artykuł

Pesa Link

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z SA139)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pesa Link
SA139
SA139
Producent Polska Pesa Bydgoszcz
Lata budowy od 2012
Szerokość 2900 mm
Wysokość 4185 mm
Wysokość wejścia 600 mm
(od główki szyny)
Prędkość konstrukcyjna 140-160 km/h
Maksymalna prędkość
eksploatacyjna
120-160 km/h
[1][2][3][4][5]
Portal Portal Transport szynowy

Pesa Link – rodzina normalnotorowych spalinowych pojazdów pasażerskich oferowana przez Pesa Bydgoszcz. Dotychczas wyprodukowano pojazdy 1-, 2- i 3-członowe, ale producent przewiduje również wersję 4-członową. Linki eksploatowane są w Czechach i Polsce.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Rodzina Link to trzecia generacja spalinowych pojazdów pasażerskich w ofercie Pesy Bydgoszcz. Wcześniej (2001) powstał spalinowy wagon silnikowy Partner 214M[6], a w 2004 jego wersja dwuczłonowa 218M[7]. W 2008 Pesa wyprodukowała kolejny model, Atribo, w trójczłonowej wersji 219M[8]. Pierwszy link powstał w 2012.

SA106 Legnica Piekary.jpg
214M
Partner
SA131-001-Gdynia-1.jpg
218M
 
ATR220 025 Sofia Iseo 20090409.jpg
219M
Atribo
844 001 ČD Cerhenice1.jpg
223M
Link

Zamówienia[edytuj | edytuj kod]

Prezentacje promocyjne[edytuj | edytuj kod]

Linki na targach Trako

18 września 2012 na targach InnoTrans w Berlinie został zaprezentowany dwuczłonowy link (223M-001[21]/600-001[* 1]) w barwach Oberpfalzbahn (Kolej Górnego Palatynatu (niem.) – marka Regentalbahn). Pojazd nie był jednak przeznaczony dla tego przewoźnika. Po targach przeznaczono go do przebudowy i sprzedaży województwu zachodniopomorskiemu[22]. We wrześniu 2013 na targach Trako w Gdańsku zaprezentowano jednocześnie egzemplarze pojazdów dla obu wspomnianych powyżej zamwiających (600-003 oraz SA139-002)[23]. Natomiast na targach InnoTrans we wrześniu 2014 Pesa wspólnie z Deutsche Bahn zaprezentowali jednoczłonowego Linka - pierwszy pojazd w barwach DB[24].

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyka ogólna[edytuj | edytuj kod]

W ramach rodziny Link zaprojektowano wagon spalinowy Link I i dwu- oraz trójczłonowe spalinowe zespoły trakcyjne (odpowiednio Link II i Link III)[25]. Później w ofercie pojawiły się także zespoły czteroczłonowe.

Liczba
członów
Typ Układ osi Liczba i moc silników Długość całkowita Liczba miejsc siedzących Pojemność
1 B'2' 1×565 kW 28,65 m
(28,05 m)
70 – 80 150
2 223M B'2'B' 2×390 kW 43,73 m
(43,75 m)
100 – 150 250
3 B'2'2'B' 2×565 kW 57,13 m
(60,77 m)
150 – 190 350
4 B'2'2'2'B' 2×565 kW 70,53 m 450
źródło:[4][3], w nawiasach podano dane według drugiego źródła

Wejścia i przestrzeń pasażerska[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze

Pojazdy są częściowo niskopodłogowe i mają wejścia (szerokości 1300 mm) na wysokości 600 mm nad poziomem główki szyny (możliwa jest także wersja 760 mm[3]). Dodatkowy schodek umożliwia wsiadanie z peronów wysokości od 230 mm nad PGS. Dostęp z tej wysokości jest także możliwy dla osób na wózkach inwalidzkich poprzez przenośną rampę. W części niskopodłogowej znajduje się przestrzeń dla podróżujących na wózkach inwalidzkich i przystosowana dla nich toaleta oraz miejsce do przewożenia wózków dziecięcych oraz rowerów[26]. Poziom hałasu jest zgodny z Techniczną specyfikacją interoperacyjności (TSI) Hałas[3].

Napęd i zawieszenie[edytuj | edytuj kod]

Wózek napędowy

Dwuczłonowe Linki są napędzane przez dwa silniki spalinowe o mocy 390 kW każdy. Silniki są produkowane przez MTU i spełniają normę emisji spalin Euro III B[27][1]. Dla jednostek napędowych MTU przewidziana jest przekładnia ZF. Producent przewiduje także możliwość zamontowania silników firmy MAN z przekładnią firmy Voith[3].

Pojazdy w wersji podstawowej przeznaczone są do jazdy z prędkością do 120 km/h, ale istnieje możliwość przystosowania do prędkości 140 km/h[3] albo 160 km/h[5].

Linki mogą pracować w trybie trakcji ukrotnionej (do trzech pojazdów[3]), także ze starszymi modelami pojazdów spalinowych Pesy (np. 214Ma, 219M)[28].

Pojazdy poruszają się na klasycznych wózkach napędowych typu 32MNb i tocznych w systemie Jacobsa typu 42ANb. Pierwszym stopniem usprężynowania wózków są sprężyny śrubowe z tłumikami hydraulicznymi, a drugim sprężyny pneumatyczne[29].

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Kabina maszynisty

Konstrukcja linka spełnia wymagania normy wytrzymałościowej EN-12663 (kat. P II) i normy dla zderzeń EN-15227 (kat. C-1)[1], przewidującej cztery scenariusze zdarzeń[4]. Drugą z wymienionych norm Link spełnił jako pierwszy spalinowy zespół trakcyjny na świecie[2]. Dla założeń normy EN-15227 zastosowano (podobnie jak w Elfie) klatkę kabiny maszynisty, przed nią absorbery energii z systemem antywspinającym i blok aluminium komorowego, a pod spodem zgarniacz o wytrzymałości 300 kN. Materiały użyte do wyposażenia spełniają wymagania normy pożarowej EN-13501, a dodatkowo pojazd posiada sygnalizację pożarową[3].

Podzespoły[edytuj | edytuj kod]

Ładowarki do baterii typu SMARTcharger do linków dla Oberpfalzbahn i České dráhy dostarczy niemiecka firma SMA Railway Technology[30][31]. Systemy hamulcowe dla pojazdów tych przewoźników dostarcza Knorr-bremse[32].

Wersje[edytuj | edytuj kod]

Odbiorca Liczba
członów
Seria Liczba miejsc Wyposażenie
dodatkowe
Masa Wysokość
wejścia
(nad główką szyny)
Liczba
i moc silników
Typ silników Rodzaj
przekładni
Maksymalna
prędkość
eksploatacyjna
siedzących ogółem
1
klasa
2
klasa
České dráhy 2 844 9 96+15 240 Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg Wi-Fi Logo.svg  84,4 t
(własna)
600/760 mm
(różne źródła)
2 × 390 kW MTU 6H 1800 R85L hydromechaniczna 120 km/h [33][34]
[35][36]
Zachodnio-
pomorskie
2 SA139 103 240 Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg Ikona gniazdko elektryczne.png Wi-Fi Logo.svg  84,5 t
(własna)
600 mm 2 × 390 kW MTU 6H 1800 R84P 120 km/h [37][29][3][38][39]
Lubuskie 2 SA139 108+26 Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg  ≥ 120 km/h [40][41]
Regentalbahn 2 600 103+21 252
(4 os./m²)
Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg Ikona gniazdko elektryczne.png  600 mm 2 × 390 kW MTU 6H 1800 R85L 140 km/h [1][33][42][43][44]
Niederbarnimer Eisenbahn 2 140 Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg  MTU 140 km/h [18]
3 200 Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg  MTU 140 km/h [18]
Deutsche Bahn
Hessen
2 BR632 8 102 Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg  600 mm 2 × 390 kW 140 km/h [45]
3 BR633 12 148 Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg  600 mm 2 × 565 kW 140 km/h [45]
Snowflake.svg – klimatyzacja części pasażerskiej   BSicon BICYCLE.svg – stojaki na rowery   Ikona gniazdko elektryczne.png – gniazdka elektryczne   Wi-Fi Logo.svg – bezprzewodowy dostęp do internetu

seria 844 České dráhy[edytuj | edytuj kod]

Czeskie linki mają być wyposażone w klimatyzację, toalety w systemie zamkniętym, kamery monitoringu, system informacji pasażerskiej i posiadać wydzielone przestrzenie na większy bagaż, wózki i rowery[46]. W tej wersji zastosowano zestawy kołowe czeskiego producenta Bonatrans[47].

Zachodniopomorskie[edytuj | edytuj kod]

Dwa pojazdy zamówione przez województwo zachodniopomorskie będą dwuczłonowe i mają mieścić co najmniej 100 pasażerów na miejscach siedzących (w układzie 2+2) i 140 na stojących[48]. Do wyposażenia dodatkowego ma należeć m.in. punkt dostępu Wi-Fi do internetu[49]. Zespoły miały uzyskać do sierpnia 2014 roku dopuszczenie do jazdy po torach w Niemczech[48].

Deutsche Bahn[edytuj | edytuj kod]

Pojazdy dla tego przewoźnika mają mieć od jednego do trzech członów i rozwijać prędkości do 120 km/h (zadanie pierwsze umowy), bądź do 140 km/h (zadanie drugie umowy)[13]. Linki do obsługi połączeń w regionie Sauerland mają rozwijać prędkość 140 km/h i każdy z nich ma posiadać 2 miejsca dla niepełnosprawnych, 36 miejsc dla rowerów, biletomaty oraz gniazdka elektryczne dla pasażerów[14]. W Hesji jeździć będą 2 i 3-członowe pojazdy rozwijające prędkość 140 km/h[45].

Wersje dla tego niemieckiego przewoźnika mają być napędzane silnikami MTU. Na mocy umowy ramowej maksymalnie 940 jednostek napędowych tej marki będzie dostarczonych do bydgoskich fabryk do 2021. Dla jednostek jedno- i trójczłonowych mają być przeznaczone silniki 12V 1600 R70 mocy 565 kW, a dla zespołów dwuczłonowych wersji 6H 1800 R85L mocy 390 kW[50].

Niederbarnimer Eisenbahn[edytuj | edytuj kod]

Dla Niederbarnimer Eisenbahn Pesa przygotowała wersje dwu i trzyczłonową; w przestrzeni pasażerskiej, oprócz miejsc siedzących i dla niepełnosprawnych, mają być przystosowania do przewożenia odpowiednio 12 lub 24 rowerów[18].

Eksploatacja[edytuj | edytuj kod]

Kraj Przewoźnik Liczba
według liczby członów
Oznaczenie
według liczby członów
Lata dostaw Liczba sztuk
w danym kraju
1 2 3 1 2 3
Czechy
Czechy
České dráhy 31 844 2012-2013 31
Niemcy
Niemcy
Deutsche Bahn 0 0 z 22 0 z 49 631 632 633 do 2021 0 z 80
max 479
Regentalbahn 12 600 od 2014
anulowano
Niederbarnimer Eisenbahn 0 z 7 0 z 2 od 2016
Polska
Polska
Przewozy Regionalne Oddział Lubuski 4 SA139 2013 6 z 10
Przewozy Regionalne Oddział Zachodniopomorski 2 2012-2013
Koleje Wielkopolskie 0 z 4 2015
Łączna liczba sztuk: 37 z 109
max 530
Prezentacja Linka na Dworcu Głównym w Brnie

České dráhy[edytuj | edytuj kod]

17 marca 2011 podpisano umowę na dostarczenie 31 sztuk pojazdów szynowych Pesa Link dla przewoźnika České dráhy[9]. Dostawy mają nastąpić w latach 2012–2013. SZT Link będą przeznaczone do obsługi tras regionalnych w krajach: karlowarskim, pilzneńskim, usteckim i zlińskim[9]. Linki mają zastąpić stare pojazdy serii 810, 842 i 854 oraz część składów lokomotyw z wagonami[27].

Prototyp 844-001 przyjechał 10 maja 2012 na miesięczne testy na torze w czeskim Velimiu[51]. Po publikacji pierwszych zdjęć pojazd otrzymał wśród miłośników kolei przydomek rekin, co skłoniło zarząd ČD do nadania czeskim Linkom oficjalnej nazwy RegioShark[52]. Nazwa nawiązuje do przydomków czeskich elektrycznych zespołów trakcyjnych CityElefant i RegioPanter[53].

10 września 2012 pierwsze dwie jednostki (001 i 002) dotarły do lokomotywowni Česká Třebová. Jednostkę 844-003 dostarczono w to samo miejsce 14 września[54]. Uroczysta inauguracja jazd z pasażerami odbyła się 21 września 2012 na trasie PilznoDomažlice[55]. 16 stycznia 2014 dostarczono ostatnią jednostkę[56].

W dniach 18-20 czerwca 2013 na targach Czech Raildays w Ostrawie zaprezentowano Link 844-017[57].

Premiera Linka I dla DB
Trójczłonowy Link dla DB

Deutsche Bahn[edytuj | edytuj kod]

19 września 2012 zawarto ramową umowę na dostawy Linków dla Deutsche Bahn. Na jej mocy przewoźnik będzie mógł zamówić do 2018 roku do 470 pojazdów i zlecić producentowi ich utrzymanie przez maksymalnie 10 lat. Pesa będzie miała do trzech lat na dostarczenie pojazdu od momentu złożenia konkretnego zamówienia[58]. Do października 2015 mają zostać dostarczone dwie pierwsze sztuki (jedno- i trójczłonowy) wraz ze świadectwami dopuszczenia na niemiecką sieć kolejową[59]. W lipcu 2013 pojazdy te były już w trakcie produkcji, a do końca roku planowane było ich ukończenie[60].

22 listopada 2013 podpisano umowę na 36 Linków w związku z wygranym przez DB przetargiem na obsługę połączeń w regionie Sauerland. Niemiecki przewoźnik zamówił 20 dwuczłonowych i 16 trójczłonowych pojazdów o prędkości maksymalnej 120-140 km/h, których eksploatacja ma rozpocząć się pod koniec 2016 roku[14][61]. 12 marca 2014 podpisano umowę na dostawę kolejnych 9 Linków (2 dwuczłonowych i 7 trójczłonowych) do obsługi połączeń w Hesji[15]. Od 30 grudnia 2016 mają kursować na trasie Dreieichbahn(niem.) (nr 61) łącząc Frankfurt nad Menem z Dieburgiem[62]. 24 września 2014, w czasie targów InnoTrans w Berlinie podpisano umowę na dostawę 26 trójczłonowych Linków do obsługi połączeń w Bawarii[16]. Linki mają w tym landzie obsługiwać dokładnie region Allgäu od grudnia 2017[62].

W czasie Innotrans 2014 miał też premierę jednoczłonowy link w malowaniu DB[24] - czyli taki wariant, jakiego wtedy Deutsche Bahn jeszcze nie zamówił[62]. Trójczłon pojawił się na torach pod koniec tego samego roku - widziany był w październiku w Görlitz (po ukończeniu testów do certyfikacji TÜV Süd Rail)[62], a także w drodze do ośrodka testowego Rail Tec Arsenal w Wiedniu[63].

Link w malowaniu Oberpfalzbahn na InnoTrans 2012

Niederbarnimer Eisenbahn[edytuj | edytuj kod]

24 września 2013 zawarto umowę na dostawę 7 dwuczłonowych i 2 trójczłonowych linków dla Niederbarniemer Eisenbahn do obsługi połączeń na trasie z Berlin Ostkreuz/Lichtenberg w kierunku Templina i dalej Kostrzyna Wielkopolskego[18].

Regentalbahn[edytuj | edytuj kod]

20 grudnia 2011 niemiecki przewoźnik Regentalbahn zamówił 12 sztuk dwuczłonowych pojazdów Link. Dostawa pierwszego pojazdu miała nastąpić 9 czerwca 2014[10]. Od grudnia 2014 linki miały obsługiwać połączenie RatyzbonaMarktredwitzSchirnding[64].

W listopadzie 2012 rozpoczęły się jazdy próbne egzemplarza wyprodukowanego już dla niemieckiego przewoźnika. Pojazd przeznaczono do ponad rocznych testów, w szczególności homologacyjnych na terenie Niemiec[65]. 5 lutego 2013 pojazd 600-001 przyjechał na tor testowy w Żmigrodzie[66], a w kwietniu i przez część maja jeździł w Niemczech. Pod koniec maja wrócił do Żmigrodu. W czerwcu dołączyły do niego drugi oraz trzeci egzemplarz i testowano jazdę zespołu złożonego z trzech jednostek[67].

Producentowi nie udało się dostarczyć w terminie zamówionych pojazdów z powodu braku wymaganego dopuszczenia do ruchu kolejowego w Niemczech. 14 grudnia 2014 Oberpfalzbahn rozpoczął obsługę nowych w swojej ofercie połączeń (dla których zamówił Linki) taborem zastępczym Siemens Desiro i Stadler Regio-Shuttle[68]. Ostatecznie przewoźnik anulował zamówienie w Pesie[69] i 25 lutego 2015 ogłosił, że, aby uniknąć dalszych opóźnień we wprowadzaniu fabrycznie nowego taboru na tory, zamówił pojazdy Alstom Coradia Lint 41, które mają zostać dostarczone między marcem i czerwcem 2016[11].

SA139-003 podczas debiutanckiego kursu

Przewozy Regionalne Oddział Lubuski[edytuj | edytuj kod]

15 marca 2013 podpisano w Zielonej Górze umowę na dostawę czterech 2-członowych linków dla województwa lubskiego do 13 grudnia 2013[17].

Pierwszy pojazd dotarł 31 października[70], a 24 listopada miał miejsce inauguracyjny przejazd na trasie Zieloną GórąGorzowem Wielkopolskim, będący jednocześnie inauguracją bezpośredniego połączenia kolejowego obu stolic województwa[71]. 2 z zamówionych linków mają obsługiwać to połączenie, a 2 pozostałe dwa pojazdy będą obsługiwać relację KostrzynKrzyż (do czasu uzyskania homologacji na terenie Niemiec). Po tym okresie jeden z pojazdów trafi na trasę KrzyżGorzów Wielkopolski -KostrzynBerlin, drugi zaś na trasę Zielona GóraFrankfurt nad Odrą[70].


SA139-001 podczas prezentacji
6 grudnia 2012

Przewozy Regionalne Oddział Zachodniopomorski[edytuj | edytuj kod]

2 lipca 2012 podpisano umowę na dostawę 2 dwuczłonowych Linków dla województwa zachodniopomorskiego. Pierwszy pojazd miał zostać dostarczony do 5 grudnia 2012[12] i dokładnie w tym dniu przeprowadzono jego odbiór techniczny[72]. Dzień później najpierw oficjalnie go zaprezentowano na stacji Szczecin Główny[73], a potem rozpoczął obsługę liniową relacji Szczecin – Kołobrzeg[74]. Drugi z zamówionych Linków miał dotrzeć do zachodniopomorskiego do 5 grudnia 2013[48]. Dostarczono go jednak wcześniej i już 8 sierpnia odbyły się podobne uroczystości jak poprzednio, również zakończone przejazdem do Kołobrzegu, ale tym razem obu linków w trakcji podwójnej[75].

Koleje Wielkopolskie[edytuj | edytuj kod]

W grudniu 2014 Koleje Wielkopolskie ogłosiły przetarg na dostarczenie i dzierżawę 4 dwuczłonowych spalinowych zespołów trakcyjnych, przeznaczonych do obsługi trasy Poznań Główny - Gołańcz. W warunkach przetargu znalazł się zapis o konieczności dopuszczenia na sieci Deutsche Bahn. Przetarg wygrała spółka Pesa Rental z ofertą 4 dwuczłonowych linków[76]. Zgodnie z umową linki mają jeździć w barwach KW 18-24 miesiące, z możliwością późniejszego wykupienia składów przez Koleje Wielkopolskie. 9 lutego umowa na realizację tego zamówienia została podpisana[19][20].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Po przeciwnych stronach składu były inne oznaczenia.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Neufahrzeuge für die nördliche Oberpfalz (ang.). alex.info, 2011-12-20. [dostęp 2012-06-18].
  2. 2,0 2,1 mg: Link, czyli... Rekin (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-06-28. [dostęp 2012-06-28].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Pesa Bydgoszcz: Prezentacja Link PL Zachodniopomorskie II (pol.). wzp.pl. [dostęp 2012-08-03].
  4. 4,0 4,1 4,2 Spalinowe zespoły trakcyjne (pol.). pesa.pl. [dostęp 2012-10-16].
  5. 5,0 5,1 Link (pol.). pesa.pl. [dostęp 2015-02-22].
  6. Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw 2002. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2002, s. 78. ISBN 978-83-901902-6-6.
  7. Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw 2007. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007, s. 170-172. ISBN 978-83-920757-7-6.
  8. Ryszard Piech: Pesa na InnoTrans 2008 (pol.). InfoRail.pl, 2008-10-14. [dostęp 2013-06-24].
  9. 9,0 9,1 9,2 Link łączy – wizyta gości z Czech w PESA Bydgoszcz SA (pol.). pesa.pl, 2011-06-28. [dostęp 2013-05-06].
  10. 10,0 10,1 PESA podbiła Niemcy. 2011-12-21. [dostęp 2012-01-22].
  11. 11,0 11,1 Die Länderbahn bestellt neue Fahrzeuge für die oberpfalzbahn – Einsatz ab Frühjahr 2016 (niem.). laenderbahn.com, 2015-02-26. [dostęp 2015-03-01].
  12. 12,0 12,1 Supernowoczesne Linki przyjadą do nas (pol.). wzp.pl, 2012-07-02. [dostęp 2012-07-02].
  13. 13,0 13,1 DB kupią pół tysiąca Linków w ciągu 5 lat (pol.). KurierKolejowy.eu, 2012-09-19. [dostęp 2012-09-19].
  14. 14,0 14,1 14,2 Pierwsze Linki dla DB w 2016 roku! (pol.). InfoRail.pl, 2013-09-06. [dostęp 2013-09-07].
  15. 15,0 15,1 Spalinowe Linki zamówione przez DB dla Hesji (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2014-03-12. [dostęp 2014-03-12].
  16. 16,0 16,1 Deutsche Bahn und polnischer Hersteller PESA stellen ersten Dieseltriebzug LINK für DB vor (niem.). deutschebahn.com, 2014-09-24. [dostęp 2014-09-24].
  17. 17,0 17,1 jm: Umowa na Linki dla lubuskiego podpisana (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-03-15. [dostęp 2013-03-15].
  18. 18,0 18,1 18,2 18,3 18,4 Polska duma. Sukcesy Pesy w 2013 roku (pol.). biznes.onet.pl. [dostęp 2014-01-03].
  19. 19,0 19,1 Umowa na Linki podpisana (pol.). InfoRail.pl, 2015-02-13. [dostęp 2015-02-13].
  20. 20,0 20,1 Ogłoszenie o udzieleniu zamówienia – zamówienia sektorowe. „Suplement do Dziennika Urzędowego Unii Europejskie”. 2015/S 031-052955, 2015-02-11. ted.europa.eu (pol.). 
  21. TCB: Re: [DE Morgen: DB zeichnet 'letter of intent’ 490 Pesa ELF Triebzuege] (niem.). drehscheibe-foren.de, 2012-09-18. [dostęp 2013-02-09].
  22. jm, Rynek Kolejowy: Pesa pokazała Linka dla Oberpfaltzbahn (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-09-18. [dostęp 2012-09-18].
  23. Targi TRAKO już jutro. Zobacz wystawę taboru (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-09-23. [dostęp 2013-09-24].
  24. 24,0 24,1 InnoTrans: PESA prezentuje Linka i podpisuje kolejną umowę z DB (pol.). InfoRail.pl, 2014-09-24. [dostęp 2014-09-24].
  25. České dráhy, Pesa Bydgoszcz, Josef Petrák: Bude to LINK – PESA podepsala kontrakt na 31 jednotek pro ČD (cz.). zelpage.cz, 2011-03-17. [dostęp 2012-06-18].
  26. Spalinowe zespoły trakcyjne (pol.). pesa.pl. [dostęp 2013-06-26].
  27. 27,0 27,1 CD orders Pesa regional mutiple-units (ang.). Railway Gazette, 2011-04-11. [dostęp 2012-06-18].
  28. Marek Synowiecki: Zachodniopomorskie: A jednak Linki? (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-06-24. [dostęp 2012-06-28].
  29. 29,0 29,1 Dariusz Kalinowski, Ryszard Rusak. Targi InnoTrans 2012. „Świat Kolei”. 10/2012, s. 12-13. Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  30. SMARTcharger for Netinera Deutschland GmbH (ang.). sma-railway.com, 2014-09-24. [dostęp 2012-05-09].
  31. SMARTcharger for Czech Railways (ang.). sma-railway.com, 2011-12-21. [dostęp 2014-09-24].
  32. Orders from Germany for PESA. „Informer”. 32, s. 6, maj 2012. knorr-bremse.com (ang.). 
  33. 33,0 33,1 Power für polnische Triebwagen (niem.). news.mtu-online.com. [dostęp 2012-11-02].
  34. Filip Karosiński. PESA na czeskich torach. „Świat Kolei”. 08/2012, s. 3, 2012-06-28. Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  35. Michał Grobelny. Rekin na czeskie tory. „Rynek Kolejowy”. 8-9/2012, s. 62-63. Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958 (pol.). 
  36. Jerzy Gościński: Czechy: Internet pierwsza klasa (pol.). Rynek Kolejowy, 2013-01-17. [dostęp 2013-01-18].
  37. Spalinowy zespół trakcyjny Link dla województwa zachodniopomorskiego (pol.). wzp.pl. [dostęp 2014-09-02].
  38. Zdjęcie burty SA139-002
  39. Ewa Ostapowicz: „Super, ładny i elegancki”. Link jest już w Szczecinie (pol.). radioszczecin.pl, 2012-12-08. [dostęp 2012-12-08]. (napis z V max widoczny jest na zdjęciu kabiny).
  40. ZOPR krytykuje połączenia Gorzów – Zielona Góra (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-12-03. [dostęp 2013-12-03].
  41. Opis przedmiotu zamówienia – WYMAGANIA TECHNICZNE (pol.). bip.lubuskie.pl, 2012-11-14. [dostęp 2013-12-03].
  42. Ambasadorowie z 24 krajów na koniec wizyty zobaczyli Pesę (pol.). bydgoszcz.gazeta.pl, 2013-09-29. [dostęp 2013-10-01].
  43. Die Länderbahn. Die Länderbahn gewinnt Ausschreibung „Regionalzüge Ostbayern” – einsatz neuer Fahrzeuge vom typ „Link” des Polnischen Herstellers PESA in der Oberpfalz. , s. 1-3. mobil-mit-alex.de (niem.). 
  44. G0KU: [Bydgoszcz PESA #9486] (pol.). skyscrapercity.com, 2013-09-25. [dostęp 2013-12-19]. (kontakty widoczne na zdjęciach).
  45. 45,0 45,1 45,2 Neue Diesel-Triebwagen fur die Dreieichbahn: DB Regio beschaft 9 Link der Firma Pesa. . deutschebahn.com (niem.). 
  46. Pesa Link II diesel multiple-unit on test (ang.). Railway Gazette, 2012-05-14. [dostęp 2012-05-31].
  47. jm: Opóźnienia w dostawie Linków dla Czech. Będą kary dla Pesy (pol.). Rynek Kolejowy, 2013-02-20. [dostęp 2013-02-24].
  48. 48,0 48,1 48,2 Marek Jaszczyński: Nasze województwo kupi dwa nowoczesne szynobusy (pol.). gs24.pl, 2012-06-14. [dostęp 2012-07-14].
  49. Marek Jaszczyński: Jak powstają nowoczesne szynobusy budowane dla nas [film] (pol.). gs24.pl, 2012-07-03. [dostęp 2012-07-14].
  50. Rolls-Royce to supply PESA with up to 940 MTU PowerPacks for Link DMUs for Deutsche Bahn (ang.). think-railways.com, 2014-11-06. [dostęp 2014-11-08].
  51. jm: Link przyjechał do Czech. Teraz miesiąc testów (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-05-12. [dostęp 2012-05-12].
  52. Karol Wach: Czeski Rekin z polskiej fabryki PESY czyli RegioShark dla Ceskich Drahów (pol.). inforail.pl, 2012-07-02. [dostęp 2015-02-28].
  53. Panthers and Sharks Head Out into the Regions Hunting for Passengers (ang.). ceskedrahy.cz. [dostęp 2015-02-28].
  54. First Three Batch-Built LINK DMUs In Czech Republic (ang.). railvolution.net, 2012-09-14. [dostęp 2012-09-15].
  55. MW: Pierwszy Link trafił na czeskie tory (pol.). KurierKolejowy.eu, 2012-09-22. [dostęp 2012-09-23].
  56. Last RegioShark Delivered (ang.). railvolution.net, 2014-01-17. [dostęp 2014-01-27].
  57. Czech Raildays na zdjęciach i filmie. 2013-06-22. [dostęp 2013-06-25].
  58. jm, Rynek Kolejowy: Jakie pociągi zamawia w Pesie Deutsche Bahn? (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-09-19. [dostęp 2012-09-19].
  59. Die Deutsche Bahn hat beim polnischen Fahrzeughersteller Pesa nach Angaben von DB Aktuell zwei Fahrzeuge des Typs „Link” bestellt (niem.). eurailpress.de, 2013-03-12. [dostęp 2013-03-17].
  60. Dziennik Gazeta Prawna: Pesa ruszyła z produkcją pierwszych Linków dla Deutsche Bahn (pol.). Rynek Kolejowy, 2013-07-30. [dostęp 2013-09-07].
  61. Jest pierwsze zamówienie DB u Pesy. 120 mln euro za 36 Linków dla Dortmundu (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-11-22. [dostęp 2013-12-01].
  62. 62,0 62,1 62,2 62,3 Uwe Miethe. Die Messe der Superlative. „Bahn Extra”. 1-2/2015, s. 64-65. GeraMond Verlag GmbH. ISSN 0937-7174 (niem.). 
  63. The First Three-Car LINK DMU For DB (ang.). railvolution.net, 2014-12-12. [dostęp 2014-12-22].
  64. Pesa, KW: KfW IPEX-Bank finances Regentalbahn DMUs (ang.). railwaygazette, 2013-04-25. [dostęp 2013-06-09].
  65. jm: Prawdziwy Link dla Oberpfaltzbahn już w testach (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-11-29. [dostęp 2012-11-29].
  66. A German LINK At Żmigród (ang.). railvolution.net, 2013-02-07. [dostęp 2013-02-09].
  67. Oberpfalzbahn’s LINKs On Test (ang.). railvolution.net, 2013-06-28. [dostęp 2013-07-01].
  68. Jakub Mardjas, Artur Bogdanowicz: Linki dla Netinery czekają na niemieckie dopuszczenia (pol.). Rynek Kolejowy, 2014-12-23. [dostęp 2014-12-23].
  69. jm: Pesa nie dostarczy pociągów do Netinery (pol.). Rynek Kolejowy, 2015-02-27. [dostęp 2015-03-01].
  70. 70,0 70,1 Bonusowy pociąg spalinowy dotarł do woj. lubuskiego (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-11-06. [dostęp 2013-11-07].
  71. Premiera lubuskiego Linka (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-11-25. [dostęp 2013-11-26].
  72. Szczecin: Jest pierwszy Link (pol.). InfoRail.pl, 2012-12-06. [dostęp 2012-12-06].
  73. Aktualności (pol.). wzp.pl, 2012-12-06. [dostęp 2012-12-06].
  74. Pesa Bydgoszcz: Zachodniopomorskie: zadebiutował drugi Link (pol.). kurierkolejowy.eu, 2013-08-08. [dostęp 2013-08-08].
  75. Cztery Linki dla Kolei Wielkopolskich - Koleje Wielkopolskie, Pesa, Link - Technika - Kolej, PKP, Intercity