To jest dobry artykuł

Pesa Link

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z SA139)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pesa Link
SA139
SA139
Producent Polska Pesa Bydgoszcz
Lata budowy od 2012
Szerokość 2900 mm
Wysokość 4185 mm
Wysokość wejścia 600 mm
(od główki szyny)
Prędkość konstrukcyjna 140 km/h
Maksymalna prędkość
eksploatacyjna
120-140 km/h
[1][2][3][4]
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Transport szynowy

Pesa Link – rodzina normalnotorowych spalinowych pojazdów pasażerskich oferowana przez Pesa Bydgoszcz. Dotychczas wyprodukowano pojazdy 1-, 2- i 3-członowe, ale producent przewiduje również wersję 4-członową. Linki eksploatowane są w Czechach i Polsce.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Rodzina Link to trzecia generacja spalinowych pojazdów pasażerskich w ofercie Pesy Bydgoszcz. Wcześniej (2001) powstał spalinowy wagon silnikowy Partner 214M[5], a w 2004 jego wersja dwuczłonowa 218M[6]. W 2008 Pesa wyprodukowała kolejny model, Atribo, w trójczłonowej wersji 219M[7]. Pierwszy link powstał w 2012.

SA106 Legnica Piekary.jpg
214M
Partner
SA131-001-Gdynia-1.jpg
218M
 
ATR220 025 Sofia Iseo 20090409.jpg
219M
Atribo
844 001 ČD Cerhenice1.jpg
223M
Link

Zamówienia[edytuj | edytuj kod]

  • 17 marca 2011 – podpisanie umowy na dostawę 31 pojazdów dla České dráhy
  • 20 grudnia 2011 – podpisanie umowy na dostawę 12 pojazdów dla Regentalbahn
  • 2 lipca 2012 – podpisanie umowy na dostawę 2 pojazdów dla UM województwa zachodniopomorskiego
  • 19 września 2012 – podpisanie umowy ramowej na dostawę do 470 pojazdów dla Deutsche Bahn
    • 22 listopada 2013 – podpisanie umowy na dostawę 36 pojazdów
    • 12 marca 2014 – podpisanie umowy na dostawę 9 pojazdów[8]
    • 24 września 2014 – podpisanie umowy na dostawę 26 pojazdów[9]
  • 15 marca 2013 – podpisanie umowy na dostawę 4 pojazdów dla UM województwa lubuskiego
  • 24 września 2013 – podpisanie umowy na dostawę 9 pojazdów dla Niederbarniemer Eisenbahn

Prezentacje promocyjne[edytuj | edytuj kod]

Linki na targach Trako

18 września 2012 na targach InnoTrans w Berlinie został zaprezentowany dwuczłonowy link (223M-001[10]/600-001[* 1]) w barwach Oberpfalzbahn (Kolej Górnego Palatynatu (niem.) – marka Regentalbahn). Pojazd nie był jednak przeznaczony dla tego przewoźnika. Po targach przeznaczono go do przebudowy i sprzedaży województwu zachodniopomorskiemu[11]. Na targach Innotrans we wrześniu 2014 Pesa wspólnie z Deutsche Bahn zaprezentowali jednoczłonowego Linka - pierwszy pojazd w barwach DB[12].

We wrześniu 2013 na targach Trako w Gdańsku zaprezentowano SA139-002 oraz 600-003[13].

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyka ogólna[edytuj | edytuj kod]

W ramach rodziny Link zaprojektowano wagon spalinowy Link I i dwu- oraz trójczłonowe spalinowe zespoły trakcyjne (odpowiednio Link II i Link III)[14]. Później w ofercie pojawiły się także zespoły czteroczłonowe.

Liczba
członów
Typ Układ osi Liczba i moc silników Długość całkowita Liczba miejsc siedzących Pojemność
1 B'2' 1×565 kW 28,65 m
(28,05 m)
70 – 80 150
2 223M B'2'B' 2×390 kW 43,73 m
(43,75 m)
100 – 150 250
3 B'2'2'B' 2×565 kW 57,13 m
(60,77 m)
150 – 190 350
4 B'2'2'2'B' 2×565 kW 70,53 m 450
źródło:[4][3], w nawiasach podano dane według drugiego źródła

Wejścia i przestrzeń pasażerska[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze

Pojazdy są częściowo niskopodłogowe i mają wejścia (szerokości 1300 mm) na wysokości 600 mm nad poziomem główki szyny (możliwa jest także wersja 760 mm[3]). Dodatkowy schodek umożliwia wsiadanie z peronów wysokości od 230 mm nad PGS. Dostęp z tej wysokości jest także możliwy dla osób na wózkach inwalidzkich poprzez przenośną rampę. W części niskopodłogowej znajduje się przestrzeń dla podróżujących na wózkach inwalidzkich i przystosowana dla nich toaleta oraz miejsce do przewożenia wózków dziecięcych oraz rowerów[15]. Poziom hałasu jest zgodny z Techniczną specyfikacją interoperacyjności (TSI) Hałas[3].

Napęd i zawieszenie[edytuj | edytuj kod]

Wózek napędowy

Dwuczłonowe Linki są napędzane przez dwa silniki spalinowe o mocy 390 kW każdy. Silniki są produkowane przez MTU i spełniają normę emisji spalin Euro III B[16][1]. Dla jednostek napędowych MTU przewidziana jest przekładnia ZF. Producent przewiduje także możliwość zamontowania silników firmy MAN z przekładnią firmy Voith[3].

Pojazdy w wersji podstawowej przeznaczone są do jazdy z prędkością do 120 km/h, ale istnieje możliwość przystosowania do prędkości 140 km/h[3].

Linki mogą pracować w trybie trakcji ukrotnionej (do trzech pojazdów[3]), także ze starszymi modelami pojazdów spalinowych Pesy (np. 214Ma, 219M)[17].

Pojazdy poruszają się na klasycznych wózkach napędowych typu 32MNb i tocznych w systemie Jacobsa typu 42ANb. Pierwszym stopniem usprężynowania wózków są sprężyny śrubowe z tłumikami hydraulicznymi, a drugim sprężyny pneumatyczne[18].

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Kabina maszynisty

Konstrukcja linka spełnia wymagania normy wytrzymałościowej EN-12663 (kat. P II) i normy dla zderzeń EN-15227 (kat. C-1)[1], przewidującej cztery scenariusze zdarzeń[4]. Drugą z wymienionych norm Link spełnił jako pierwszy spalinowy zespół trakcyjny na świecie[2]. Dla założeń normy EN-15227 zastosowano (podobnie jak w Elfie) klatkę kabiny maszynisty, przed nią absorbery energii z systemem antywspinającym i blok aluminium komorowego, a pod spodem zgarniacz o wytrzymałości 300 kN. Materiały użyte do wyposażenia spełniają wymagania normy pożarowej EN-13501, a dodatkowo pojazd posiada sygnalizację pożarową[3].

Podzespoły[edytuj | edytuj kod]

Ładowarki do baterii typu SMARTcharger do linków dla Oberpfalzbahn i České dráhy dostarczy niemiecka firma SMA Railway Technology[19][20]. Systemy hamulcowe dla pojazdów tych przewoźników dostarcza Knorr-bremse[21].

Wersje[edytuj | edytuj kod]

Odbiorca Liczba
członów
Seria Liczba miejsc Wyposażenie
dodatkowe
Masa Wysokość
wejścia
(nad główką szyny)
Liczba
i moc silników
Typ silników Rodzaj
przekładni
Maksymalna
prędkość
eksploatacyjna
siedzących ogółem
1
klasa
2
klasa
České dráhy 2 844 9 96+15 240 Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg Wi-Fi Logo.svg  84,4 t
(własna)
600/760 mm
(różne źródła)
2 × 390 kW MTU 6H 1800 R85L hydromechaniczna 120 km/h [22][23]
[24][25]
Zachodnio-
pomorskie
2 SA139 103 240 Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg Ikona gniazdko elektryczne.png Wi-Fi Logo.svg  84,5 t
(własna)
600 mm 2 × 390 kW MTU 6H 1800 R84P 120 km/h [26][18][3][27][28]
Lubuskie 2 SA139 108+26 Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg  ≥ 120 km/h [29][30]
Regentalbahn 2 600 103+21 252
(4 os./m²)
Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg Ikona gniazdko elektryczne.png  600 mm 2 × 390 kW MTU 6H 1800 R85L 140 km/h [1][22][31][32][33]
Niederbarnimer Eisenbahn 2 140 Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg  MTU 140 km/h [34]
3 200 Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg  MTU 140 km/h [34]
Deutsche Bahn
Hessen
2 BR632 8 102 Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg  600 mm 2 × 390 kW 140 km/h [35]
3 BR633 12 148 Snowflake.svg BSicon BICYCLE.svg  600 mm 2 × 565 kW 140 km/h [35]
Snowflake.svg – klimatyzacja części pasażerskiej   BSicon BICYCLE.svg – stojaki na rowery   Ikona gniazdko elektryczne.png – gniazdka elektryczne   Wi-Fi Logo.svg – bezprzewodowy dostęp do internetu

seria 844 České dráhy[edytuj | edytuj kod]

Czeskie linki mają być wyposażone w klimatyzację, toalety w systemie zamkniętym, kamery monitoringu, system informacji pasażerskiej i posiadać wydzielone przestrzenie na większy bagaż, wózki i rowery[36]. W tej wersji zastosowano zestawy kołowe czeskiego producenta Bonatrans[37].

Zachodniopomorskie[edytuj | edytuj kod]

Dwa pojazdy zamówione przez województwo zachodniopomorskie będą dwuczłonowe i mają mieścić co najmniej 100 pasażerów na miejscach siedzących (w układzie 2+2) i 140 na stojących[38]. Do wyposażenia dodatkowego ma należeć m.in. punkt dostępu Wi-Fi do internetu[39]. Zespoły mają uzyskać do sierpnia 2014 roku dopuszczenie do jazdy po torach w Niemczech[38].

Deutsche Bahn[edytuj | edytuj kod]

Pojazdy dla tego przewoźnika mają mieć od jednego do trzech członów i rozwijać prędkości do 120 km/h (zadanie pierwsze umowy), bądź do 140 km/h (zadanie drugie umowy)[40]. Linki do obsługi połączeń w regionie Sauerland mają rozwijać prędkość 140 km/h i każdy z nich ma posiadać 2 miejsca dla niepełnosprawnych, 36 miejsc dla rowerów, biletomaty oraz gniazdka elektryczne dla pasażerów[41]. W Hesji jeździć będą 2 i 3-członowe pojazdy rozwijające prędkość 140 km/h[35].

Wersje dla tego niemieckiego przewoźnika mają być napędzane silnikami MTU. Na mocy umowy ramowej maksymalnie 940 jednostek napędowych tej marki będzie dostarczonych do bydgoskich fabryk do 2021. Dla jednostek jedno- i trójczłonowych mają być przeznaczone silniki 12V 1600 R70 mocy 565 kW, a dla zespołów dwuczłonowych wersji 6H 1800 R85L mocy 390 kW[42].

Niederbarnimer Eisenbahn[edytuj | edytuj kod]

Dla Niederbarnimer Eisenbahn Pesa przygotowała wersje dwu i trzyczłonową; w przestrzeni pasażerskiej, oprócz miejsc siedzących i dla niepełnosprawnych, mają być przystosowania do przewożenia odpowiednio 12 lub 24 rowerów[34].

Eksploatacja[edytuj | edytuj kod]

Kraj Przewoźnik Liczba
według liczby członów
Oznaczenie
według liczby członów
Lata dostaw Liczba sztuk
w danym kraju
1 2 3 1 2 3
Czechy
Czechy
České dráhy 31 844 2012-2013 31
Niemcy
Niemcy
Deutsche Bahn 0 0 z 22 0 z 49 631 632 633 do 2021 0 z 92
max 491
Regentalbahn 0 z 12 600 od 2014
Niederbarniemer Eisenbahn 0 z 7 0 z 2 od 2016
Polska
Polska
Przewozy Regionalne Oddział Lubuski 4 SA139 2013 6
Przewozy Regionalne Oddział Zachodniopomorski 2 2012-2013
Łączna liczba sztuk: 37 z 129
max 538
Prezentacja Linka na Dworcu Głównym w Brnie

České dráhy[edytuj | edytuj kod]

17 marca 2011 podpisano umowę na dostarczenie 31 sztuk pojazdów szynowych Pesa Link dla przewoźnika České dráhy[43]. Dostawy mają nastąpić w latach 2012–2013. SZT Link będą przeznaczone do obsługi tras regionalnych w krajach: karlowarskim, pilzneńskim, usteckim i zlińskim[43]. Linki mają zastąpić stare pojazdy serii 810, 842 i 854 oraz część składów lokomotyw z wagonami[16].

Prototyp 844-001 przyjechał 10 maja 2012 na miesięczne testy na torze w czeskim Velimiu[44]. Po publikacji pierwszych zdjęć pojazd otrzymał w internecie przydomek rekin, co skłoniło zarząd ČD do nadania czeskim Linkom oficjalnej nazwy RegioShark[45]. Nazwa nawiązuje do przydomków czeskich elektrycznych zespołów trakcyjnych CityElefant i RegioPanter[45].

10 września 2012 pierwsze dwie jednostki (001 i 002) dotarły do lokomotywowni Česká Třebová. Jednostkę 844-003 dostarczono w to samo miejsce 14 września[46]. Uroczysta inauguracja jazd z pasażerami odbyła się 21 września 2012 na trasie PilznoDomažlice[47]. 16 stycznia 2014 dostarczono ostatnią jednostkę[48].

W dniach 18-20 czerwca 2013 na targach Czech Raildays w Ostrawie zaprezentowano Link 844-017[49].

Trójczłonowy Link dla DB

Deutsche Bahn[edytuj | edytuj kod]

19 września 2012 zawarto ramową umowę na dostawy Linków dla Deutsche Bahn. Na jej mocy przewoźnik będzie mógł zamówić do 2018 roku do 470 pojazdów i zlecić producentowi ich utrzymanie przez maksymalnie 10 lat. Pesa będzie miała do trzech lat na dostarczenie pojazdu od momentu złożenia konkretnego zamówienia[50]. Do października 2015 mają zostać dostarczone dwie pierwsze sztuki (jedno- i trójczłonowy) wraz ze świadectwami dopuszczenia na niemiecką sieć kolejową[51]. W lipcu 2013 pojazdy te były już w trakcie produkcji, a do końca roku planowane było ich ukończenie[52].

22 listopada 2013 podpisano umowę na 36 Linków w związku z wygranym przez DB przetargiem na obsługę połączeń w regionie Sauerland. Niemiecki przewoźnik zamówił 20 dwuczłonowych i 16 trójczłonowych pojazdów o prędkości maksymalnej 120-140 km/h, których eksploatacja ma rozpocząć się pod koniec 2016 roku[41][53]. 12 marca 2014 podpisano umowę na dostawę kolejnych 9 Linków (2 dwuczłonowych i 7 trójczłonowych) do obsługi połączeń w Hesji[8]. 24 września 2014, w czasie targów InnoTrans w Berlinie podpisano umowę na dostawę 26 trójczłonowych Linków do obsługi połączeń w Bawarii[9].

Link w malowaniu Oberpfalzbahn na InnoTrans 2012

Niederbarniemer Eisenbahn[edytuj | edytuj kod]

24 września 2013 zawarto umowę na dostawę 7 dwuczłonowych i 2 trójczłonowych linków dla Niederbarniemer Eisenbahn do obsługi połączeń na trasie z Berlin Ostkreuz/Lichtenberg w kierunku Templina i dalej Kostrzyna Wielkopolskego[34].

Regentalbahn[edytuj | edytuj kod]

20 grudnia 2011 niemiecki przewoźnik Regentalbahn zamówił 12 sztuk dwuczłonowych pojazdów Link. Dostawa pierwszego pojazdu miała nastąpić 9 czerwca 2014[54]. Od grudnia 2014 linki mają obsługiwać połączenie RatyzbonaMarktredwitzSchirnding[55].

W listopadzie 2012 rozpoczęły się jazdy próbne egzemplarza wyprodukowanego już dla niemieckiego przewoźnika. Pojazd przeznaczono do ponad rocznych testów, w szczególności homologacyjnych na terenie Niemiec[56]. 5 lutego 2013 pojazd 600-001 przyjechał na tor testowy w Żmigrodzie[57], a w kwietniu i przez część maja jeździł w Niemczech. Pod koniec maja wrócił do Żmigrodu. W czerwcu dołączyły do niego drugi oraz trzeci egzemplarz i testowano jazdę zespołu złożonego z trzech jednostek[58].

SA139-003 podczas debiutanckiego kursu

Przewozy Regionalne Oddział Lubuski[edytuj | edytuj kod]

15 marca 2013 podpisano w Zielonej Górze umowę na dostawę czterech 2-członowych linków dla województwa lubskiego do 13 grudnia 2013[59].

Pierwszy pojazd dotarł 31 października[60], a 24 listopada miał miejsce inauguracyjny przejazd na trasie Zieloną GórąGorzowem Wielkopolskim, będący jednocześnie inauguracją bezpośredniego połączenia kolejowego obu stolic województwa[61]. 2 z zamówionych linków mają obsługiwać to połączenie, a 2 pozostałe dwa pojazdy będą obsługiwać relację KostrzynKrzyż (do czasu uzyskania homologacji na terenie Niemiec). Po tym okresie jeden z pojazdów trafi na trasę KrzyżGorzów Wielkopolski -KostrzynBerlin, drugi zaś na trasę Zielona GóraFrankfurt nad Odrą[60].


SA139-001 podczas prezentacji
6 grudnia 2012

Przewozy Regionalne Oddział Zachodniopomorski[edytuj | edytuj kod]

2 lipca 2012 podpisano umowę na dostawę 2 dwuczłonowych Linków dla województwa zachodniopomorskiego. Pierwszy pojazd miał zostać dostarczony do 5 grudnia 2012[62] i dokładnie w tym dniu przeprowadzono jego odbiór techniczny[63]. Dzień później najpierw oficjalnie go zaprezentowano na stacji Szczecin Główny[64], a potem rozpoczął obsługę liniową relacji Szczecin – Kołobrzeg[65]. Drugi z zamówionych Linków miał dotrzeć do zachodniopomorskiego do 5 grudnia 2013[38]. Dostarczono go jednak wcześniej i już 8 sierpnia odbyły się podobne uroczystości jak poprzednio, również zakończone przejazdem do Kołobrzegu, ale tym razem obu linków w trakcji podwójnej[66].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Po przeciwnych stronach składu były inne oznaczenia.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Neufahrzeuge für die nördliche Oberpfalz (ang.). alex.info, 2011-12-20. [dostęp 2012-06-18].
  2. 2,0 2,1 mg: Link, czyli... Rekin (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-06-28. [dostęp 2012-06-28].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Pesa Bydgoszcz: Prezentacja Link PL Zachodniopomorskie II (pol.). wzp.pl. [dostęp 2012-08-03].
  4. 4,0 4,1 4,2 Spalinowe zespoły trakcyjne (pol.). pesa.pl. [dostęp 2012-10-16].
  5. Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw 2002. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2002, s. 78. ISBN 978-83-901902-6-6.
  6. Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw 2007. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007, s. 170-172. ISBN 978-83-920757-7-6.
  7. Ryszard Piech: Pesa na InnoTrans 2008 (pol.). InfoRail.pl, 2008-10-14. [dostęp 2013-06-24].
  8. 8,0 8,1 Spalinowe Linki zamówione przez DB dla Hesji (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2014-03-12. [dostęp 2014-03-12].
  9. 9,0 9,1 Deutsche Bahn und polnischer Hersteller PESA stellen ersten Dieseltriebzug LINK für DB vor (niem.). deutschebahn.com, 2014-09-24. [dostęp 2014-09-24].
  10. TCB: Re: [DE Morgen: DB zeichnet 'letter of intent’ 490 Pesa ELF Triebzuege] (niem.). drehscheibe-foren.de, 2012-09-18. [dostęp 2013-02-09].
  11. jm, Rynek Kolejowy: Pesa pokazała Linka dla Oberpfaltzbahn (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-09-18. [dostęp 2012-09-18].
  12. InnoTrans: PESA prezentuje Linka i podpisuje kolejną umowę z DB (pol.). InfoRail.pl, 2014-09-24. [dostęp 2014-09-24].
  13. Targi TRAKO już jutro. Zobacz wystawę taboru (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-09-23. [dostęp 2013-09-24].
  14. České dráhy, Pesa Bydgoszcz, Josef Petrák: Bude to LINK – PESA podepsala kontrakt na 31 jednotek pro ČD (cz.). zelpage.cz, 2011-03-17. [dostęp 2012-06-18].
  15. Spalinowe zespoły trakcyjne (pol.). pesa.pl. [dostęp 2013-06-26].
  16. 16,0 16,1 CD orders Pesa regional mutiple-units (ang.). Railway Gazette, 2011-04-11. [dostęp 2012-06-18].
  17. Marek Synowiecki: Zachodniopomorskie: A jednak Linki? (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-06-24. [dostęp 2012-06-28].
  18. 18,0 18,1 Dariusz Kalinowski, Ryszard Rusak. Targi InnoTrans 2012. „Świat Kolei”. 10/2012, s. 12-13. Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  19. SMARTcharger for Netinera Deutschland GmbH (ang.). sma-railway.com, 2014-09-24. [dostęp 2012-05-09].
  20. SMARTcharger for Czech Railways (ang.). sma-railway.com, 2011-12-21. [dostęp 2014-09-24].
  21. Orders from Germany for PESA. „Informer”. 32, s. 6, maj 2012. knorr-bremse.com (ang.). 
  22. 22,0 22,1 Power für polnische Triebwagen (niem.). news.mtu-online.com. [dostęp 2012-11-02].
  23. Filip Karosiński. PESA na czeskich torach. „Świat Kolei”. 08/2012, s. 3, 2012-06-28. Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  24. Michał Grobelny. Rekin na czeskie tory. „Rynek Kolejowy”. 8-9/2012, s. 62-63. Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958 (pol.). 
  25. Jerzy Gościński: Czechy: Internet pierwsza klasa (pol.). Rynek Kolejowy, 2013-01-17. [dostęp 2013-01-18].
  26. Spalinowy zespół trakcyjny Link dla województwa zachodniopomorskiego (pol.). wzp.pl. [dostęp 2014-09-02].
  27. Zdjęcie burty SA139-002
  28. Ewa Ostapowicz: „Super, ładny i elegancki”. Link jest już w Szczecinie (pol.). radioszczecin.pl, 2012-12-08. [dostęp 2012-12-08]. (napis z V max widoczny jest na zdjęciu kabiny).
  29. ZOPR krytykuje połączenia Gorzów – Zielona Góra (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-12-03. [dostęp 2013-12-03].
  30. Opis przedmiotu zamówienia – WYMAGANIA TECHNICZNE (pol.). bip.lubuskie.pl, 2012-11-14. [dostęp 2013-12-03].
  31. Ambasadorowie z 24 krajów na koniec wizyty zobaczyli Pesę (pol.). bydgoszcz.gazeta.pl, 2013-09-29. [dostęp 2013-10-01].
  32. Die Länderbahn. Die Länderbahn gewinnt Ausschreibung „Regionalzüge Ostbayern” – einsatz neuer Fahrzeuge vom typ „Link” des Polnischen Herstellers PESA in der Oberpfalz. , s. 1-3. mobil-mit-alex.de (niem.). 
  33. G0KU: [Bydgoszcz PESA #9486] (pol.). skyscrapercity.com, 2013-09-25. [dostęp 2013-12-19]. (kontakty widoczne na zdjęciach).
  34. 34,0 34,1 34,2 34,3 Polska duma. Sukcesy Pesy w 2013 roku (pol.). biznes.onet.pl. [dostęp 2014-01-03].
  35. 35,0 35,1 35,2 Neue Diesel-Triebwagen fur die Dreieichbahn: DB Regio beschaft 9 Link der Firma Pesa. . deutschebahn.com (niem.). 
  36. Pesa Link II diesel multiple-unit on test (ang.). Railway Gazette, 2012-05-14. [dostęp 2012-05-31].
  37. jm: Opóźnienia w dostawie Linków dla Czech. Będą kary dla Pesy (pol.). Rynek Kolejowy, 2013-02-20. [dostęp 2013-02-24].
  38. 38,0 38,1 38,2 Marek Jaszczyński: Nasze województwo kupi dwa nowoczesne szynobusy (pol.). gs24.pl, 2012-06-14. [dostęp 2012-07-14].
  39. Marek Jaszczyński: Jak powstają nowoczesne szynobusy budowane dla nas [film] (pol.). gs24.pl, 2012-07-03. [dostęp 2012-07-14].
  40. DB kupią pół tysiąca Linków w ciągu 5 lat (pol.). KurierKolejowy.eu, 2012-09-19. [dostęp 2012-09-19].
  41. 41,0 41,1 Pierwsze Linki dla DB w 2016 roku! (pol.). InfoRail.pl, 2013-09-06. [dostęp 2013-09-07].
  42. Rolls-Royce to supply PESA with up to 940 MTU PowerPacks for Link DMUs for Deutsche Bahn (ang.). think-railways.com, 2014-11-06. [dostęp 2014-11-08].
  43. 43,0 43,1 Link łączy – wizyta gości z Czech w PESA Bydgoszcz SA (pol.). pesa.pl, 2011-06-28. [dostęp 2013-05-06].
  44. jm: Link przyjechał do Czech. Teraz miesiąc testów (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-05-12. [dostęp 2012-05-12].
  45. 45,0 45,1 Ceskedrahy.cz, Rostyslav Senchuk: První žraloci vyjedou na trať v září (cz.). etrolok.cz, 2012-06-14. [dostęp 2012-06-20].
  46. First Three Batch-Built LINK DMUs In Czech Republic (ang.). railvolution.net, 2012-09-14. [dostęp 2012-09-15].
  47. MW: Pierwszy Link trafił na czeskie tory (pol.). KurierKolejowy.eu, 2012-09-22. [dostęp 2012-09-23].
  48. Last RegioShark Delivered (ang.). railvolution.net, 2014-01-17. [dostęp 2014-01-27].
  49. Czech Raildays na zdjęciach i filmie. 2013-06-22. [dostęp 2013-06-25].
  50. jm, Rynek Kolejowy: Jakie pociągi zamawia w Pesie Deutsche Bahn? (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-09-19. [dostęp 2012-09-19].
  51. Die Deutsche Bahn hat beim polnischen Fahrzeughersteller Pesa nach Angaben von DB Aktuell zwei Fahrzeuge des Typs „Link” bestellt (niem.). eurailpress.de, 2013-03-12. [dostęp 2013-03-17].
  52. Dziennik Gazeta Prawna: Pesa ruszyła z produkcją pierwszych Linków dla Deutsche Bahn (pol.). Rynek Kolejowy, 2013-07-30. [dostęp 2013-09-07].
  53. Jest pierwsze zamówienie DB u Pesy. 120 mln euro za 36 Linków dla Dortmundu (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-11-22. [dostęp 2013-12-01].
  54. PESA podbiła Niemcy @ pesa.pl. [dostęp 2012-01-22].
  55. Pesa, KW: KfW IPEX-Bank finances Regentalbahn DMUs (ang.). railwaygazette, 2013-04-25. [dostęp 2013-06-09].
  56. jm: Prawdziwy Link dla Oberpfaltzbahn już w testach (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-11-29. [dostęp 2012-11-29].
  57. A German LINK At Żmigród (ang.). railvolution.net, 2013-02-07. [dostęp 2013-02-09].
  58. Oberpfalzbahn’s LINKs On Test (ang.). railvolution.net, 2013-06-28. [dostęp 2013-07-01].
  59. jm: Umowa na Linki dla lubuskiego podpisana (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-03-15. [dostęp 2013-03-15].
  60. 60,0 60,1 Bonusowy pociąg spalinowy dotarł do woj. lubuskiego (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-11-06. [dostęp 2013-11-07].
  61. Premiera lubuskiego Linka (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-11-25. [dostęp 2013-11-26].
  62. Supernowoczesne Linki przyjadą do nas (pol.). wzp.pl, 2012-07-02. [dostęp 2012-07-02].
  63. Szczecin: Jest pierwszy Link (pol.). InfoRail.pl, 2012-12-06. [dostęp 2012-12-06].
  64. Aktualności (pol.). wzp.pl, 2012-12-06. [dostęp 2012-12-06].
  65. Pesa Bydgoszcz: Zachodniopomorskie: zadebiutował drugi Link (pol.). kurierkolejowy.eu, 2013-08-08. [dostęp 2013-08-08].