Szybka kolej miejska
Szybka kolej miejska (skrót SKM) – rodzaj systemu transportu kolejowego, przeznaczonego dla publicznej komunikacji pasażerskiej, którego działalność ograniczona jest do obszaru poszczególnych dużych miast i ich aglomeracji. Określenie to nie oznacza, że pojazdy poruszają się z wielką prędkością, lecz że teoretycznie przewozi pasażerów szybciej niż zrobiłby to autobus na tym samym odcinku.
Spis treści |
[edytuj] Szybkie Koleje Miejskie na świecie
 |
Ta sekcja od 2011-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
W Europie liczba systemów kolei miejskiej wynosi ponad 60. Dokładne oszacowanie nie jest możliwe, ponieważ wydzielone organizacyjnie systemy często zlewają się i zazębiają, jak np. w Szwajcarii, lub też świetnie działający system kolejowy z częstotliwościami typowymi dla skm, który obsługuje całe powierzchnie Belgii, Holandii, gdzie normą jest wysoka częstotliwość (pociągi z częstotliwościami dochodzącymi do 3 minut w szczycie) w obrębie aglomeracji.
Dla kolei miejskich charakterystyczne są prędkości handlowe 2–3 razy wyższe od osiąganych przez autobusy miejskie i duża częstotliwość kursowania pociągów.
W niektórych krajach działalność ta przynosi zyski (np. w Japonii prywatne koleje miejskie przynoszą średnio 22% zysku), jednak w Europie najczęściej korzystają z gminnego lub państwowego dofinansowania. W Tokio obsługiwany przez 29 przewoźników system kolei miejskich obsługuje aż 54% wszystkich podróży realizowanych przez mieszkańców i ma większy udział w rynku przewozowym niż motoryzacja indywidualna.
System kolei miejskiej w Berlinie (S-Bahn Berlin GmbH) przewozi rocznie 388,1 mln pasażerów, a więc więcej niż wszystkie koleje w całej Polsce razem wzięte (291 mln)[1]. Pociągi miejskie mają stałe relacje i częstości kursowania, a linie są ponumerowane. Na głównej linii Berlina pociągi kursują w szczycie nawet co 90 sekund. W Niemczech działa 17 takich systemów S-Bahn i wciąż powstają kolejne.
W krajach francuskojęzycznych używana jest nazwa Réseau express régional, RER. Największym systemem jest paryska RER, przewożąca pięcioma liniami (z licznymi rozgałęzieniami) 1,1 mld pasażerów rocznie.
[edytuj] Szybkie Koleje Miejskie w Polsce
[edytuj] Trójmiasto
W Gdańsku, Sopocie, Gdyni i okolicznych miejscowościach funkcjonuje najstarszy w Polsce system SKM prowadzony przez przedsiębiorstwo PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście. Po II wojnie światowej, dzięki otrzymanym z Berlina w ramach reparacji wojennych pociągom elektrycznym, odtworzono tu działającą w okresie przedwojennym kolej miejską (opartą wówczas o trakcję parową), a następnie rozbudowano ją na całą aglomerację Trójmiasta. Lecz i trójmiejska SKM ma problemy:
Mimo że trójmiejska SKM przewozi 16% całego ruchu wewnątrz aglomeracji i przynosi zyski (2,5 mln rocznie wraz z subwencjami), to proces jej prywatyzacji dawno utknął w miejscu. Modernizacja taboru przedsiębiorstwa SKM w Trójmieście obsługującego system jest powolna, brak jest rozwoju, zamykane są linie miejskie (np. do Brzeźna). Trójmiejska SKM kursuje ze średnią częstotliwością co 7,5 minuty w szczycie i oferuje 231 pociągów miejskich (wrzesień 2002) w dobie.
[edytuj] Aglomeracja Warszawska
Szybka Kolej Miejska w Warszawie – miejskie przedsiębiorstwo obsługujace linie naziemnej szybkiej kolei miejskiej łączacej centrum Warszawy z jej przedmiesciami i obrzeżami. Obecnie obsługuje 3 trasy (linie S1, S2 i S9). Wraz z metrem tworzy zasadnicza sieć komunikacji miejskiej w Warszawie, uzupelnioną przez tramwaje i autobusy.
System biletowy zarządzany jest przez ZTM i jest identyczny jak w pozostałych miejskich środkach transportu w Warszawie.
SKM dysponuje taborem kolejowym typu 14WE, 19WE i 27WE.
W 2012 roku planowane jest przedłużenie obecnej linii S2 do wybudowanej juz stacji kolejowej pod terminalem 2 lotniska Chopina, a także uruchomienie nowej linii z MPL do Legionowa (kurs 1 raz na godzinę przez Dworzec Centralny).
15 marca 2010 ruszyła druga linia warszawskiej SKM. Połączenie ajencyjne do 2012 roku obsługiwały Koleje Mazowieckie. Linia nosi nazwę S9 i obecnie kursuje w relacji Warszawa Gdańska – Wieliszew.
1 września 2010 Zarządu Transportu Miejskiego w Warszawie po długiej przerwie wznowił kursowanie linii S1. Jest to trzecia linia warszawskiej SKM, która teraz kursuje na trasie Pruszków-Otwock
Aktualne trasy od 12.12.2010:
S1 - Pruszków-Otwock
S2 - Sulejówek Miłosna-Warszawa Zachodnia
S9 - Warszawa Gdańska-Wieliszew
.JPG&filetimestamp=20110530192445)
Warszawska Kolej Dojazdowa (WKD) – Cechy SKM ma również system WKD w Warszawie. Podwarszawska WKD oferuje 128 pociągów na dobę (wrzesień 2011) jeżdżących po własnych torach na trasie Warszawa Śródmieście WKD – Grodzisk Mazowiecki zasilanych napięciem 650V. Częstotliwość szczytowa wynosi 10-15 minut a pozaszczytowa 15-30 minut. Pociągi jeżdżą na trasie Warszawa Śródmieście WKD – Grodzisk Mazowiecki/Milanówek. Między stacjami Warszawa Śródmieście WKD – Opacz honorowane są bilety okresowe ZTM (również dobowe).
Koleje Mazowieckie (KM) – częstotliwość kursowania pociągów Kolei Mazowieckich na linii średnicowej w Warszawie (Warszawa Zachodnia – Warszawa Wschodnia) dochodzi w szczycie do 3 minut. Częstotliwość uzupełniana jest także składami SKM Warszawa. Dzięki Wspólnemu biletowi ZTM-KM-WKD posiadacze biletów okresowych (nie dotyczy biletów 20, 40, 60, 90 minutowych) mogą korzystać ze składów KM na terenie całej aglomeracji.
[edytuj] Aglomeracja Górnośląska
14 Grudnia 2008 roku, na terenie Aglomeracji Górnośląskiej w ramach I etapu budowy systemu transportowego SKR, została uruchomiona pierwsza trasa w relacji Tychy – Katowice. Po trasie tej jeżdżą głównie elektryczne zespoły trakcyjne Stadler FLIRT. Pociągi kursują w równym takcie co 30 min. W pociągach Szybkiej Kolei Regionalnej obowiązuje bilet pomarańczowy, jest to wspólny bilet na (Pociąg – Autobus – Trolejbus). Można również skorzystać z taryfy Przewozów Regionalnych. Od 12 grudnia niektóre pociągi Tychy-Katowice zostały wydłużone do stacji Sosnowiec Główny. Jednakże na odcinku Katowice – Sosnowiec wazne sa tylko bilety Przewozow Regionalnych.
[edytuj] Plany nowych SKM w Polsce
[edytuj] Wrocław
Na zaawansowanym poziomie są prace nad utworzeniem kolei miejskiej typu S-Bahn we Wrocławiu. W lipcu 2010 roku Urząd Transportu Kolejowego przyznał tamtejszemu MPK licencję na przewozy kolejowe. Zgodnie z zapowiedziami pierwsza linia Wrocławskiej Kolei Miejskiej ma biec z Długołęki przez Wrocław Główny do Siechnic, a jej otwarcie planowane jest na koniec 2011 roku. Druga linia zaczynać będzie się na stacji Wrocław-Leśnica i przez Żerniki i Nowy Dwór docierać na do Wrocławia Głównego[2].
W lutym 2011 roku wrocławskie MPK ogłosiło, że w związku z remontem Dworca Głównego we Wrocławiu i czasowym wyłączeniem części peronów z eksploatacji bardziej prawdopodobne jest, aby jako pierwsza została uruchomiona linia z Leśnicy, a linia z Długołęki około połowy 2012 roku.
Zapowiadana przez MPK częstotliwość kursowania składów ma wynosić 30 minut w ciągu dnia i 15 minut w godzinach szczytu komunikacyjnego. W pociągach w granicach miasta będą obowiązywały takie same bilety jak w autobusach i tramwajach, będzie można przy dodatkowej opłacie poruszać się także pociągami Kolei Dolnośląskich.
W ramach I etapu wprowadzania Wrocławskiej Kolei Miejskiej planuje się wybudowanie kilku przystanków kolejowych, tak by odległości między nimi wynosiły 1,5 – 2 km, a także budowę połączeń pomiędzy siecią kolejową i tramwajową. W ramach tego etapu kolej miejska miałaby dotrzeć m.in. do Portu Lotniczego i Centrum EIT+ na Praczach Odrzańskich, a także odługować miejscowości położone pod Wrocławiem: Kąty Wrocławskie, Sobótkę, Strzelin, Jelcz Laskowice, Oleśnicę, Oborniki Śląskie i Środę Śląską. Celem jest uruchomienie w 2014 roku (w ramach etapu II) tramwaju dwusystemowego poruszającego się po mieście po torach tramwajowych, a po za miastem korzystającego z torów kolejowych. Opracowane zostały wstępne trasy wspomnianego tramwaju łączące miejscowości położone w odległości ok. 20 km od Wrocławia (Kobierzyce, Oborniki Śląskie, Siechnice).
Ostatnim III etapem realizowanym około 2020 roku jest wydrążenie pod ścisłym centrum miasta średnicowego tunelu kolejowego o długości ok. 6 km oraz budowa intermodalnego węzła Wrocław Port Lotniczy dzięki budowie linii średnicowej pod lotniskiem.
Całkowity koszt wdrożenia Wrocławskiej Kolei Miejskiej obliczony został na 2-3 mld złotych[6].
[edytuj] Pozostałe miasta i aglomeracje
Podjęto ponadto decyzję w sprawie powstania systemu SKM w Bydgoszczy i Toruniu – BiTCity[7], w Krakowie oraz w Łodzi – Łódzka Kolej Aglomeracyjna (powstała specjalna spółka, przyznano już unijne dofinansowanie na modernizację istniejących i budowę nowych przystanków oraz na zakup taboru).
Rozważane są systemy SKM w Szczecinie, Poznaniu, Lublinie, Białymstoku, Rybnickim Okręgu Węglowym oraz LGOMie.
[edytuj] Możliwości rozwoju
Według opinii ekspertów, takie systemy komunikacyjne są ekonomicznie możliwe w każdej większej polskiej aglomeracji, tylko że w tym celu konieczna jest liberalizacja tego segmentu rynku i poprawienie kiepskiego zwykle w obszarach miejskich stanu infrastruktury kolejowej PLK. Przykładem tego typu zachowania jest stworzenie odrębnego, nowego podmiotu dla SKM w Warszawie.
[edytuj] Uwagi
Podstawowym taborem używanym na liniach skm są elektryczne zespoły trakcyjne, choć od niedawna występują też linie skm obsługiwane wagonami spalinowymi. Należy rozróżniać system skm od przedsiębiorstw o nazwie SKM i powołanych systemów o takiej nazwie.
[edytuj] Zobacz też
- S-Bahn – skm w krajach niemieckojęzycznych
- Szybka Kolej Miejska w Trójmieście
- Warszawska Szybka Kolej Miejska
- Szczecińska Szybka Kolej Miejska
- Łódzki Tramwaj Regionalny
- Szybka kolej
Przypisy
- ↑ 100 milionów za Berlinem. Z biegiem szyn 5 (49). [dostęp 2011-10-13].
- ↑ Miejskie szynobusy ruszą w tym roku do Leśnicy zamiast na Psie Pole – Wiadomości z Wrocławia
- ↑ Będziemy mieć szybką kolej miejską S-Bahn. [dostęp 2011-11-20].
- ↑ Miejskie szynobusy ruszą w tym roku do Leśnicy zamiast na Psie Pole. 2011-03-04. [dostęp 2011-11-20].
- ↑ Koncepcja obsługi pasażerów z wykorzystaniem dworca kolejowego Wrocław Świebodzki (pol.). [dostęp 2011-11-20].
- ↑ Hipermiasto » Wrocławska Kolej Metropolitalna
- ↑ Kamil Migała. Szybka Kolej Miejska nowym trendem w komunikacji zbiorowej?. „Rynek Kolejowy”. S. 68-69. ISSN 1644-1958.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Aktualne artykuly o SKM w Polsce na inforail.pl
- PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście – strona internetowa
- SKM w Warszawie – strona internetowa
- Forum pasażerów Szybkiej Kolei Miejskiej w Warszawie
- Strona o gdyńskiej kolei
- Strona o propozycji kolei miejskiej dla Wrocławia- Instytut Ekologiczny
- Witryna o nieczynnej kolei miejskiej w Bydgoszczy- Instytut Ekologiczny
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
