SPT-CLJ2344-4243

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Współrzędne: Astronomia 23h44m42,00s; -42°42'52,60" SPT-CLJ2344-4243 (Klaster Feniksa[1]) – gromada galaktyk położona w gwiazdozbiorze Feniksa, oddalona o około 5,7 miliardów lat świetlnych od Ziemi. Nazwa nawiązuje zarówno do gwiazdozbioru, w którym jest położona, jak również do niezwykle wysokiego tempa rodzenia się gwiazd w jej wnętrzu[2].

Gromada w Feniksie jest jedną z największych znanych gromad galaktyk[3], rywalizuje z nią odkryta w 2011 gromada ACT-CL J0102-4915[4]. Średnica gromady szacowana jest na 7,3 milionów lat świetlnych[2], a jej masa jest około dwa tysiące razy większa od masy naszej Galaktyki[3].

Gromada w Feniksie została odkryta w 2010 przez South Pole Telescope znajdujący się na biegunie południowym. Od chwili odkrycia była obserwowana na różnych długościach fal przez 10 teleskopów działających na Ziemi i w przestrzeni kosmicznej (Teleskop kosmiczny Chandra)[3].

W centrum gromady znajduje się masywna galaktyka, w której centralna supermasywna czarna dziura o masie około 20 miliardów mas Słońca zwiększa swoją masę o około 60 M[2] rocznie. W gromadzie powstaje rocznie 740 gwiazd, co jest nadzwyczaj wysokim tempem formowania nowych gwiazd, we wcześniejszej rekordzistce Abell 1835 powstawało jedynie około 100 gwiazd rocznie. Gromada w Feniksie jest najsilniejszym źródłem rentgenowskim wśród znanych gromad[3].

Przypisy

  1. Mariusz Błoński: Klaster Feniksa - fabryka wszechświata (pol.). kopalniawiedzy.pl, 2012-08-20. [dostęp 2012-08-21].
  2. 2,0 2,1 2,2 Phoenix Cluster: Phoenix Cluster Sets Record Pace at Forming Stars (ang.). chandra.harvard.edu, 2012-08-15. [dostęp 2012-08-16].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Record-Breaking Galaxy Cluster May Be Most Massive Ever (ang.). space.com, 2012-08-15. [dostęp 2012-08-16].
  4. Warped Light Reveals Most Massive Distant Galaxy Cluster (ang.). space.com, 2012-08-15. [dostęp 2011-06-26].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]