SS Tobruk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
SS Tobruk
SSTobruk.jpg
Data wodowania 1942
Data wycofania ze służby 1967
Wcześniejsze imiona Empire Builder
Typ drobnicowiec
Armator GAL/PLO
Bandera  Polska
Port macierzysty Gdynia
Nośność (DWT) 10 400
Liczba członków załogi 41
Długość całkowita (L) 136 m
Szerokość (B) 17,10 m
Zanurzenie (D) 8,20 m
Prędkość maks. 9,5 w
Pojemność brutto 7 047 RT
netto 4 976 RT

SS Tobruk (eks Empire Builder) – polski drobnicowiec zbudowany w 1941 na zamówienie rządu brytyjskiego, jako jeden ze statków typu Empire, w 1942 roku przekazany – wraz z czterema innymi "empajerami"[1]Rządowi RP na uchodźstwie dla Polskiej Marynarki Handlowej. W służbie polskiej nazwa statku została zmieniona na "Tobruk" dla upamiętnienia polskiego wkładu w bitwę o Tobruk. Podczas II wojny światowej statek brał udział w dwóch konwojach arktycznych PQ-13, QP-14 oraz we względnie bezpiecznym konwoju SL 178 z Sierra Leone do Liverpoolu. Po wojnie, aż do roku 1967 pływał pod polską banderą.

Konwoje arktyczne[edytuj | edytuj kod]

W końcu marca 1942 roku silny sztorm rozproszył statki i okręty konwoju PQ-13. Osamotniony "Tobruk" został zaatakowany przez samoloty Luftwaffe i po zestrzeleniu jednego bombowca lekko uszkodzony dotarł do Murmańska. Tam, podczas rozładunku, został ponownie zbombardowany i zatopiony przy nabrzeżu. Remont statku, w targanym nalotami mieście i wielokrotnie uszkadzanym doku, trwał ponad 6 miesięcy. Połatany byle jak przeszedł "Tobruk" następnie do Archangielska skąd, z konwojem QP-14, wrócił z ładunkiem apatytów do Wielkiej Brytanii. Za ten rejs załoga otrzymała 12 Krzyży Walecznych.

Członkowie załogi twierdzili później, że wszystko skończyło się – mimo przecieków – pomyślnie, bo konwój wyszedł w morze 13 listopada[2], "Tobruk" miał 13 pozycję w szyku, a rejs trwał 13 dni[3].

Po wojnie[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie pozostał pod polską banderą. Pływał najpierw w barwach przedwojennego armatora Gdynia-Ameryka Linie Żeglugowe SA (do 1951), następnie (do 1967) PLO. W pięć lat po wojnie "Tobruk" płynął pusty, pod balastem, z Savony do Rotterdamu. W Zatoce Biskajskiej dopadł go sztorm spychający statek na skały. W ostatniej chwili załoga rozpięła na topenancie żagiel uszyty naprędce z brezentowych pokryw ładowni i tym sposobem uratowała "Tobruk". Był to jedyny przypadek, gdy oceaniczny drobnicowiec płynął pod żaglami[4].

W roku 1967 skasowany i przez rok, przed oddaniem na złom w Gdyni, wykorzystywany tamże jako pływający magazyn.

Historia "Tobruka" w latach wojny została sfabularyzowana w książce "S.S. Tobruk – w konwojach śmierci" Jana Kazimierza Sawickiego z roku 1990.

Przypisy

  1. Piwowoński, s.137
  2. W rzeczywistości konwój był w morzu od 13 do 26 września
  3. Piwowoński, s.90
  4. Piwowoński, s.92

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1989. ISBN 83-10-08902-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]