STS Generał Zaruski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Generał Zaruski
STS Generał Zaruski w Jastarni
STS Generał Zaruski w Jastarni
Bandera  Polska
Numer na żaglu PZ 4
(daw. XXXI PZ-4)
Znak wywoławczy SPG 2276
Port macierzysty Gdańsk
Ex Kryssaren, Mariusz Zaruski, Młoda Gwardia
Data budowy 1939
Data wodowania 1940
Stocznia B.Lunds Skeeps & Yachtvarv, Ekenäs, Szwecja
Właściciel miasto Gdańsk
Armator MOSiR Gdańsk
Materiał drewno
Typ ożaglowania kecz
Powierzchnia ożaglowania 315 m²
Liczba żagli 4
Liczba masztów 2
Wysokość maks. masztów (H) 37 m
Długość całkowita (L) 28 m
Długość kadłuba 25,3 m
Szerokość (B) 5,8 m
Zanurzenie (D) 3,5 m
Masa całkowita 70 t
Pojemność 71
Napęd pomocniczy silnik spalinowy
Moc napędu pomocniczego 2 x 114 KM[1]
Załoga 25 do 30 osób
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
STS Generał Zaruski po remoncie, 2014

STS Generał Zaruski – jeden z najstarszych czynnych polskich żaglowców, pływający cały rok po wodach Bałtyku, w sezonie głównie w rejsach szkoleniowych dla młodzieży, mający w swojej karierze wyprawy także na wody podbiegunowe. Jako pływający zabytek sztuki szkutniczej ma dość spartańskie warunki bytowe dla załogi i jest częściowo wyposażony w archaiczne już dziś urządzenia i jako taki jest ulubioną jednostką polskich żeglarzy pielęgnujących stare morskie tradycje. Do tych tradycji weszły już na stałe coroczne rejsy (właściwie wyprawy) zimowe, np. wielodniowe rejsy sylwestrowe.

Historia i rejsy[edytuj | edytuj kod]

  • 1938. Zamówiony przez Ligę Morską i Kolonialną, z inicjatywy gen. Mariusza Zaruskiego, jako jeden z 10 podobnych jachtów, które mają stanowić trzon przyszłej morskiej flotylli harcerskiej.
  • 1939. Rozpoczęcie budowy w szwedzkiej stoczni B. Lunda w Ekenäs koło Kalmaru, według planów szwedzkiego jachtu szkolnego "Kaparen" z 1934 roku. Na prośbę gen. Zaruskiego budowę nadzoruje Gustaf Bernhardt, założyciel i szef Svenska Seglarskola.
  • 6 lutego 1940. Sprzedaż jachtu na licytacji w celu pokrycia nieopłaconych kosztów budowy. Nowym właścicielem zostaje stowarzyszenie Colbus powołane specjalnie w tym celu 25 października 1939 roku.
  • Czerwiec 1940. Wodowanie kadłuba i początek prac z ożaglowaniem i zabudową wnętrz.
  • Październik 1940. Stowarzyszenie Colbus sprzedaje skończony jacht (ale jeszcze bez zamontowanych silników) Svenska Seglarskola za 40 000 koron. W kontrakcie znajdują się zapisy zakazujące dalszej sprzedaży jednostki przez 5 lat.
  • Okres wojny jacht spędza na szwedzkich wodach terytorialnych żeglując pod nazwą "Kryssaren", wykorzystywany przez szwedzką organizację "Svenska Seglarskolan" ("Szwedzka Szkoła Żeglarska").
  • 1945. Strona szwedzka przypomina, że znajduje się u nich nieodebrany, spłacony jeszcze przed wojną jacht.
  • 1946. 17 stycznia żaglowiec przypływa na holu do kraju. Otrzymuje nazwę "Generał Zaruski" w hołdzie inicjatorowi budowy żaglowca, postaci najbardziej przed wojną zasłużonej dla morskiego wychowania polskiej młodzieży (działacze Ligi jeszcze przed wojną planowali nadać jachtowi tę nazwę, ale utrzymywano to w sekrecie przed generałem). Jacht przejmuje reaktywowana Liga Morska[2]. Pierwszy większy rejs po Bałtyku odbywa się we wrześniu 1946.
  • 1947. Kapitanem jachtu na kilka lat zostaje Michał Sumiński[2].
  • 1948-1949. Czarterowany organizacji Służba Polsce[2].
  • Sierpień 1950. Zmiana nazwy na "Młoda Gwardia"
  • 1953. Przejęcie jachtu przez Ligę Przyjaciół Żołnierza (przemianowana od 1962 na Ligę Obrony Kraju) po włączeniu do niej Ligi Morskiej[2].
  • 1957. Zmiana nazwy na "Mariusz Zaruski" (jeszcze bez dopisku "Generał"). W czerwcu rejs z "Zewem Morza" do Narwiku.
  • 1958. Remont i wymiana oryginalnych silników Bolinder na June Munktell (2 x 45 KM).
  • 1962. Wymiana napędu na 2 silniki Albin Motors (2 x 75 KM).
  • 1969. Przywrócenie nazwy "Generał Zaruski".
  • 1975. Rejs na Spitsbergen.
  • 1976. Wymiana silników na marynizowane w Puckich Zakładach Mechanicznych jednostki "Rekin" (każda po 95 KM).
  • 1977. Wejście na mieliznę pod Kopenhagą[3].
  • 19781982. Remont w stoczni "Nauta" w Gdyni. Wstawienie nowych silników (2 x 140 KM).
  • 1982. Pierwszy rejs Bractwa Żelaznej Szekli na Zaruskim.
  • 1988. Podczas wakacyjnego rejsu szkoleniowego po Morzu Bałtyckim żaglowiec łamie maszt.
  • 1993. Rejs z niepełnosprawnymi do Maarianhaminy (szw. Mariehamn).
  • W połowie lat 90. wyczarterowany prywatnej osobie (szkutnikowi przeprowadzającemu jego remonty). Pływa głownie w rejsach z młodzieżą, lecz także w zimowe rejsy sylwestrowe (2000/2001, 2001/2002). Na wiosnę 2003 wskutek braku remontów traci klasę PRS i zostaje wyłączony z eksploatacji i zacumowany w Jastarni.
  • Od sierpnia 2003 przekazany pod opiekę fundacji Polskie Żagle im. Gen. Zaruskiego, zamierzającej wyremontować jacht i przywrócić mu funkcję zaplanowaną jeszcze przed wojną – szkolenie żeglarskie młodzieży. Przeprowadzony na slip stoczni rybackiej we Władysławowie w maju 2005 roku. Pod koniec 2006 roku szeroko zakrojony remont zostaje przerwany na skutek wycofania się głównego sponsora – Poczty Polskiej.
  • 2005. Fundacja Kompania Morska[4] odnajduje w Szwecji i przekazuje do Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku rysunki konstrukcyjne "Kaparen", będącego pierwowzorem dla "Generała Zaruskiego".
  • 15 września 2008. podpisanie listu intencyjnego dotyczący przejęcia przez miasto Gdańsk żaglowca i przekazania go Miejskiemu Ośrodkowi Sportu i Rekreacji[5].
  • 3 listopada 2008. Gdańsk kupuje żaglowiec za 150 000 zł[6].
  • Kwiecień 2009 - przyholowanie jednostki do Gdańskiej Stoczni "Remontowej".
  • 15 września 2009. Fundacja Kompania Morska[4] sprowadza do Polski odnalezione na strychu Bertila Lunda oryginalne rysunki i plany budowy "Generała Zaruskiego". Kopie planów przekazuje Miejskiemu Ośrodkowi Sportu i Rekreacji w Gdańsku.
  • Na początku 2010 roku międzynarodowa grupa ekspertów negatywnie odnosi się do przyjętych do realizacji rozwiązań konstrukcyjnych wprowadzających znaczne modyfikacje w stosunku do planów historycznych[7].
  • Koniec 2010. Początek remontu jednostki na terenie Gdańskiej Stoczni "Remontowej"[8].
  • 5 grudnia 2011. Wodowanie kadłuba w basenie Gdańskiej Stoczni Remontowej w obecności Andersa Berga, Honorowego Prezydenta European Maritime Heritage.
  • 30 października 2012 Podniesienie bandery w Gdańskiej Stoczni Remontowej w obecności Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego[9]

Przypisy

  1. Jerzy Uklejewski "„Generał Zaruski” pod biało-czerwoną banderą", TwojaGazeta.pl, listopad 2012
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Jerzy Miciński: Księga statków polskich 1918–1945, tom 2, Gdańsk 1997, ISBN 83-86181-31-1, s.84-99
  3. WEJŚCIE s/y GENERAŁ ZARUSKI NA MIELIZNĘ MIDDEL GRUND W DNIU 27 SIERPNIA 1977 R.. [dostęp 2012-09-10].
  4. 4,0 4,1 Fundacja Kompania Morska
  5. Żaglowiec „Generał Zaruski” w Gdańsku?. Gdańsk - oficjalna strona miasta, 2008-09-16. [dostęp 2012-11-27].
  6. "GENERAŁ ZARUSKI" - POZYSKANY. [dostęp 2012-02-29].
  7. Po owocach ich poznacie
  8. Generał Zaruski odzyska historyczny blask. trojmiasto.pl, 23 listopada 2009. [dostęp 23 listopada 2009].
  9. Podniesienie bandery na STS "Generał Zaruski". Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 2012-10-30. [dostęp 2012-11-27].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]