Sabaudzki Order Wojskowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sabaudzki Order Wojskowy
(wł. Ordine militare di Savoia)
Order Wojskowy Włoch
(wł. Ordine militare d'Italia)
Awers
Awers i gwiazda klasy Wielkiego Oficera
(Królestwo Włoch)
Baretka
Baretka Wielkiego Oficera
(Królestwo Włoch)
Ustanowiono 14 sierpnia 1815
(Sabaudzki Order Wojskowy)
1956
(odnowiony jako Order Wojskowy Włoch)

Sabaudzki Order Wojskowy (it.: Ordine militare di Savoia); obecna nazwa: Order Wojskowy Włoch (it.: Ordine militare d'Italia) – odznaczenie wojskowe Królestwa Sardynii, później Królestwa Włoch, od 1956 order Republiki Włoskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Order został ustanowiony w Genui 14 sierpnia 1815, pod koniec wojen napoleońskich, przez króla Sardynii i Piemontu Wiktora Emanuela I jako odznaczenie za zasługi wojskowe i miał zastąpić dwa ordery Napoleona, Order Żelaznej Korony i Legię Honorową, poprzednio nadawane poddanym włoskim za te zasługi. Początkowo posiadał cztery klasy:

  • Kawaler Wielkiego Krzyża (Cavaliere di gran croce),
  • Komandor (Commendatore),
  • Kawaler (Cavaliere),
  • Żołnierz (Milite).

W roku 1855 król Wiktor Emanuel II nadał orderowi nowe statuty, wprowadzając nową II. klasę Wielkiego Oficera (Grande Ufficiale) oraz IV., Oficera (Ufficiale). Posiadacze najniższej, V. klasy byli odtąd zwani Kawalerami (Cavaliere). W takiej formie order był nadawany do upadku monarchii włoskiej w roku 1946. Obwołana w tym roku republika zezwoliła posiadaczom na noszenie odznaczenia, a 9 stycznia 1956 wznowiła go jako order Republiki, zachowując jego strukturę z czasów monarchii. Order może być nadawany Włochom, cudzoziemcom i jednostkom wojskowym w czasie wojny i pokoju za szczególne zasługi dla obronności kraju i za czyny wyjątkowej odwagi. Wielkim Mistrzem jest prezydent Republiki.

Insygnia[edytuj | edytuj kod]

Czasy monarchii[edytuj | edytuj kod]

Insygnia IV i V klasy (monarchia)

Insygnia orderu królewskiego to oznaka i gwiazdy I i II klasy. Oznaką był krzyż strzałkowy, emaliowany obustronnie na biało. W emaliowanym na czerwono medalionie awersu znajdowały się dwa skrzyżowane złote miecze, data "1855" i monogram założyciela "V.E.", a w również czerwonym medalionie rewersu biały krzyż dynastii sabaudzkiej. Między ramionami krzyża znajdował się zielony wieniec laurowo-dębowy. Zawieszką oznaki w I.-III. klasie była złota korona królewska, w IV. klasie trofeum w kształcie zbroi rycerskiej, V. klasa ozdobnej zawieszki nie posiadała. Gwiazdy I. (większa) i II. klasy (mniejsza) były srebrne, ośmiopromienne, cyzelowane na kształt brylantów, i nosiły na sobie awers oznaki. Order był noszony na niebieskiej wstążce z szerokim czerwonym paskiem pośrodku.

Czasy republiki[edytuj | edytuj kod]

Po wznowieniu orderu w 1956 r. zmieniono wygląd medalionów oznaki: na awersie usunięto monogram V.E. i umieszczono tam datę ustanowienia republiki "1947", na rewersie usunięto herb dynastii sabaudzkiej i wstawiono litery "RI" (Repubblica Italiana) oraz napis "Al Merito militare" (Za zasługi wojskowe). Zawieszkami I. do III. klasy zamiast koron królewskich są teraz wieńce laurowo-dębowe. Wstążkę o barwach dynastii sabaudzkiej zachowano.

Baretki Orderu Wojskowego
1855 – 1946
(Sabaudzki)
od 1956
(Włoski)
Kawaler Krzyża Wielkiego
(Cavaliere di Gran Croce)
Cavaliere di gran croce OMS BAR.svg
Cavaliere di gran Croce BAR.svg
Wielki Oficer
(Grande Ufficiale)
Grande ufficiale OMS BAR.svg
Grande ufficiale BAR.svg
Komandor
(Commendatore)
Commendatore OMS BAR.svg
Commendatore BAR.svg
Oficer
(Ufficiale)
Ufficiale OMS BAR.svg
Ufficiale BAR.svg
Kawaler
(Cavaliere)
Cavaliere BAR.svg
Cavaliere BAR.svg

Niektórzy znani posiadacze Wielkiego Krzyża orderu[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Sabaudzkim Orderem Wojskowym.

Zobacz także[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Maximilian Gritzner, Handbuch der Ritter-und Verdienstorden, Leipzig 1893
  • Paul Hieronymussen, Orders, Medals and Decorations of Britain and Europe in Colour, London 1978

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]