Sabiha Gökçen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sabiha Gökçen
Sabiha Izzet Bej
Data i miejsce urodzenia 22 marca 1913
Bursa, Imperium osmańskie
Data i miejsce śmierci 22 marca 2001
Ankara, Turcja
Przebieg służby
Lata służby 1936-1955
Siły zbrojne Armia Republiki Turcji
Jednostki 1 pułk lotnictwa
Główne wojny i bitwy Rebelia Dersim 1937

Sabiha Gökçen (ur. 22 marca 1913 w Bursie, zm. 22 marca 2001 w Ankarze) – turecki pilot wojskowy, pierwsza kobieta-lotnik biorąca aktywny udział w działaniach wojennych, adoptowana córka Mustafy Kemala Atatürka.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Według oficjalnej wersji była córką Mustafy Izzeta Beja i Hayriye Hanım. W czasie wizyty Mustafy Kemala Atatürka w Bursie w 1925, Sabiha, wówczas 12-latka poprosiła o zgodę na rozmowę z przywódcą państwa i przekazała mu prośbę, aby mogła uczyć się w szkole z internatem. Atatürk wysłuchał opowieści Sabihy o trudnych warunkach, w których żyje jej rodizna i zdecydował się na jej adopcję. Zamieszkała w rezydencji prezydenta Turcji Çankaya w Ankarze, wraz z trójką pozostałych córek, adoptowanych przez Atatürka. Sabiha uczyła się w szkole w Çankaya, naukę kontynuowała w szkole dla dziewcząt Üsküdar w Stambule.

W 1934 Sabiha otrzymała nazwisko Gökçen (należący do nieba). 5 maja 1935 uczestniczyła wraz z Atatürkiem w ceremonii otwarcia Szkoły Lotniczej Türkkuşu. Pokaz skoków spadochronowych tak zafascynował młodą kobietę, że zapragnęła podjąć naukę w szkole Türkkuşu. Od początku nauki bardziej od spadochroniarstwa interesowała ją nauka pilotażu. W 1936, za zgodą Atatürka wstąpiła do Akademii Sił Powietrznych Turcji, zostając pierwszym w historii Turcji kobietą pilotującą samoloty wojskowe. W 1937 odbywała służbę wojskową w 1 pułku lotniczym, stacjonującym w bazie Eskişehir. Wtedy też wzięła udział w operacji wojskowej przeciwko powstańcom kurdyjskim (Rebelia Dersim), zrzucając bomby na powstańców. Za udział w operacji została wyróżniona medalem przez Tureckie Towarzystwo Aeronautyczne.

W 1938 odbyła kilkudniową podróż po krajach bałkańskich, gdzie była witana z ogromnym zainteresowaniem. W tym samym roku rozpoczęła pracę instruktora w szkole lotniczej Türkkuşu, którą kontynuowała do 1955.

W 1981 opublikowała wspomnienia "Długie życie na ścieżce Atatürka", którą chciała uczcić setną rocznicę urodzin swojego przybranego ojca.

Pamięć[edytuj | edytuj kod]

Imię Sabihy Gökçen nosi drugie pod względem wielkości lotnisko w Stambule. Na opublikowanym w 1996 przez United States Air Force plakacie "The 20 Greatest Aviators in History", Sabiha Gökçen została umieszczona jako jedyna kobieta.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

W lutym 2004, dziennikarz Hrant Dink opublikował artykuł w wydawanym w Stambule piśmie Agos pt. "Tajemnice Sabihy Hatun", sugerując ormiańskie pochodzenie Sabihy Gökçen. Doniesieniom tym zaprzeczyła jedyna żyjąca córka Atatürka - Ülkü Adatepe, według której Sabiha miała pochodzenie turecko-bośniackie (jej matka Hayriye była Bośniaczką).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]