Sacharyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sacharyna
Sacharyna Sacharyna
Sacharyna
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C7H5NO3S
Masa molowa 183,18 g/mol
Wygląd białe, krystaliczne ciało stałe
Identyfikacja
Numer CAS 81-07-2
PubChem 5143[2]
Podobne związki
Podobne związki ftalimid, ninhydryna
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Sacharyna (E954), C7H5NO3S – organiczny związek chemiczny, imid kwasu o-sulfobenzoesowego stosowany jako sztuczny środek słodzący. Została odkryta w 1879 roku przez Ira Remsena i Constantina Fahlberga z Johns Hopkins University w USA.

Sacharyna jest ok. 300 do 500 razy słodsza od sacharozy[1] (stężenie, przy którym jest już wyczuwalna to 23 μmol/L – dla porównania: glukoza 80 mmol/l, a NaCl 100 μmol/l), nie posiada jednak wartości odżywczych (nie jest trawiona przez organizm człowieka). Nie powoduje próchnicy. Gorzkawo-metaliczny posmak maskuje jej stosowanie w mieszankach z cyklaminianami oraz aminokwasami.

Sacharyna jest białą, krystaliczną substancją o temp. topnienia 228 °C. Trudno rozpuszczalna w zimnej, lepiej we wrzącej wodzie. Dobrze rozpuszcza się w glicerynie, eterze, benzenie, chloroformie itd. Najczęściej stosowana jako sól sodowa (sacharynian sodu; rozp. 670 g/l), rzadziej potasowa i wapniowa[3][4]. Stabilna w pH 2-7 i temperaturze poniżej 150 °C. Szybko ulega biodegradacji.

Szkodliwość[edytuj | edytuj kod]

Badania sacharyny z lat 60. i 70. wskazywały, że substancja ta może być karcynogenem. W roku 1977 stwierdzono zwiększenie częstości występowania raka pęcherza moczowego u szczurów przyjmujących duże dawki sacharyny, co było bezpośrednią przyczyną zakazania stosowania tego związku w Kanadzie[potrzebne źródło]. Natomiast w USA protesty ze strony osób chorych na cukrzycę spowodowały ogłoszenie moratorium na podobny zakaz, wymagane natomiast było podawanie informacji o możliwym działaniu rakotwórczym.

Kolejne badania nie dały jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o potencjalną szkodliwość sacharyny u zwierząt, natomiast nigdy nie powiązano sacharyny ze zwiększoną zapadalnością na nowotwory u ludzi. Uznaje się, że ryzyko jest znikome[5]. Ostatecznie badania na szczurach uznane zostały za nieadekwatne do ludzi i w 2000 r. Kongres Stanów Zjednoczonych wycofał wymóg podawania ostrzeżeń o ryzyku zdrowotnym spożywania produktów zawierających sacharynę.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 351. ISBN 8371832400.
  2. Sacharyna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. Remsen, I. and Fahlberg, C., (1879). "Über die Oxydation des Orthotoluolsulfamids". Chemische Berichte, 12: 469–473.
  4. P. M. Priebem, G. B. Kauffman (1980). "Making governmental policy under conditions of scientific uncertainty: A century of controversy about saccharin in congress and the laboratory". Minerva, 18 (4): 556–574. DOI:10.1007/BF01096124.
  5. Weihrauch M. R., Diehl V. (2004). "Artificial sweeteners – do they bear a carcinogenic risk?". Annals of Oncology, 15 (10): 1460-1465; DOI:10.1093/annonc/mdh256.