Sadagóra (Ukraina)

Sadagóra
Państwo	Ukraina
obwód	czerniowiecki
Położenie	48°21′N 25°57′E
Wysokość	248 m n.p.m.
Położenie na mapie Ukrainy Sadagóra

Sadagóra, ukr. Садгора, (jid. סאַדיגוראַ, mołd. Садаґура, niem. Sadagora, pol. Sadagóra niekiedy wzminakowane też niewłaściwie jako: Sadagura, Sadogura, Sadegura, Sadgora, Sadiger) - historyczne miasto na Bukowinie, obecnie dzielnica Czerniowiec nad Prutem.

Miejscowość założona w roku 1770 przez niemieckiego oficera Barona Petera Nicolausa von Gartenberga (1714-1786). Nazwa miasta pochodzi od polskiej wersji jego nazwiska - Sadagórski. W roku 1774 miasteczko liczyło 104 mieszkańców, w 1778 erygowano kościół katolicki pod wezwaniem św. Michała, w roku 1880 miasto zamieszkane w większości przez Żydów - blisko 79% populacji, Polaków - ok. 8% oraz pozostałe narodowości: Niemców, Mołdawian. Miasto zostało przyłączone do Austrii 31 sierpnia 1774 po okresie wojen rosyjsko-tureckich z lat 1768-1774. Od roku 1782 nastąpiło liczne osadnictwo żydowskie. Podczas I wojny światowej zajęte przez Rosjan w roku 1916. W latach 1918-1940 należało do Rumunii. Latem 1940 przyłączone do ZSRR, republika naddniestrzańska. W latach 1941-1944 ponownie należało do Rumunii. Zdobyte przez Armię Czerwoną w 1944.

W roku 1959 liczyło 12 400 mieszkańców, następnie administracyjnie włączone do Czerniowiec. W latach 1945-1991 część Ukraińskiej SRR, od 1991 należy do Ukrainy i jest dzielnicą miasta Czerniowce.

Miasto było kiedyś ważnym ośrodkiem ruchu chasydzkiego oraz miejscem religijnej działalności Izraela Friedmana założyciela dynastii cadyków sadogórskich (Sanok, Bukowsko, Rymanów, Nowy Sącz). W okresie 1941-1944 w Sadogórze znajdował się hitlerowski obóz zagłady dla Żydów.

W mieście urodził się w 1889 Wojciech Rubinowicz - polski fizyk teoretyk, profesor europejskich uniwersytetów.

Zobacz też

• Synagoga w Sadagórze

Źródła

• Br.G. Bronisław Gustawicz, Sadagóra, w: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa, t. 10: 1889, s. 195. Tekst hasła w wersji online