Sadziec konopiasty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sadziec konopiasty
Illustration Eupatorium cannabinum0.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj sadziec
Gatunek sadziec konopiasty
Nazwa systematyczna
Eupatorium cannabinum L.
Sp. Pl. 2:838, 1753
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Sadziec konopiasty (Eupatorium cannabinum L.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae Dum.). Rośnie dziko na dużej części Azji, w całej niemal Europie oraz w Algierii i Maroku[2]. W Polsce dość pospolity gatunek rodzimy.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Prosta, wzniesiona, bruzdowana, wysokości 50-170 cm, górą krótko owłosiona.
Liście
Naprzeciwległe, dłoniasto trójdzielne, odcinki lancetowate, długości 5-15 cm, szerokości 1-4 cm, zaostrzone, nieregularnie, ostro ząbkowane, dolne krótkoogonkowe, górne niekiedy siedzące.
Kwiaty
Obupłciowe, rurkowate, cylindryczne, drobne, długości 5-6 mm, szerokości 1,5-2,5 mm, zebrane w 3-7 kwiatowe koszyczki, tworzące gęste baldachogrona. Listki okrywy koszyczka w dwóch lub trzech szeregach, dachówkowato ustawione, błoniasto owłosione, wewnętrzne lancetowate, zewnętrzne jajowato, delikatnie orzęsione. Słupek z podługowatą zalążnią, szyjka głęboko rozwidlona. Korona kwiatu brudnoróżowa, czasem biała, dość głęboka, z pięcioma lejkowatymi ząbkami. Kielich w postaci puchu (pappus), długości 3-5 mm, włoski ustawione w jednym szeregu.
Owoce
Niełupka barwy czerwonobrunatnej, długości 2-3 mm, szerokości 0,5-1 mm.
Kwiatostany
Owoce
Odmiana ozdobna

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od lipca do września. Nasiona są rozsiewane przez wiatr (anemochoria). Siedlisko: rośnie nad brzegami wód i rowów, na wilgotnych łąkach oraz na skrajach wilgotnych lasów, w zaroślach i zrębach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla zespołu (Ass.) Calystegio-Eupatorietum i wyróżniający dla związku (All.) Atropion belladonnae[3]. Liczba chromosomów 2n = 20.

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się dwa podgatunki:

  • Eupatorium cannabinum L. subsp. cannabinum
  • Eupatorium cannabinum L. subsp. corsicum (Req. ex Loisel.) P.Fourn.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na ładne kwiatostany bywa uprawiany jako rośliny ozdobne. Oprócz formy typowej uprawiane są wyhodowane przez ogrodników bardziej ozdobne kultywary. Jest odporny na mróz (strefy mrozoodporności 5-9[4]. Wymaga żyznej i przepuszczalnej gleby oraz słonecznego stanowiska. Rozmnaża się z sadzonek wytwarzanych latem, przez wysiew nasion wiosna, lub przez podział jesienią. Po przekwitnięciu obcina się kwiatostany.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-06-29].
  3. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  4. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Stanisław Kłosowski, Grzegorz Kłosowski: Rośliny wodne i bagienne. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2007. ISBN 978-83-7073-248-6.
  2. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.