Sagowcowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sagowcowate
Sagowiec podwinięty (Cycas circinalis)
Sagowiec podwinięty (Cycas circinalis)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klad nagonasienne
Klasa sagowcowe
Rząd sagowce
Rodzina sagowcowate
Rodzaj sagowiec
Nazwa systematyczna
Cycadaceae Persoon
Syn. Pl. 2: 630. Sep 1807[2]
Typ nomenklatoryczny
Cycas L.[2]
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Sagowcowate (Cycadaceae Pers.) – monotypowa rodzina roślin sagowcowych z rodzajem sagowiec (Cycas L. Sp. Pl. 1188. 1 Mai 1753[3]). W obrębie rodzaju wyróżnianych jest ok. 100–110 gatunków, wliczając w to czasem wyodrębniany rodzaj Epicycas[4]. Gatunkiem typowym jest Cycas circinalis L.[3] Epitet rodzajowy Cycas pochodzi od greckiego słowa Koikas oznaczającego „rodzaj palmy”, ze względu na fizyczne podobieństwo sagowców do palm, mimo braku bliskiego pokrewieństwa.

Pierwsi przedstawiciele sagowcowych wyewoluowali prawdopodobnie z paproci nasiennych 290-265 milionów lat temu. Linie rozwojowe sagowcowatych i zamiowatych rozejść się miały ok. 250 milionów lat temu, choć opublikowano tez analizy, z których wynika, że rodziny rozdzieliły się przed ok. 92 milionami lat[1]. W każdym razie rodzaj Cycas stanowi klad bazalny rzędu sagowców, tj. obejmuje prostą linię rozwojową trwającą od początków różnicowania się współczesnych sagowców[1][5]. Badania molekularne sugerują jednak, że współcześni przedstawiciele rodzaju są stosunkowo młodą radiacją, powstałą w późnym miocenie, prawdopodobnie niewiele dawniej niż 12 mln lat temu. Po mającej wówczas miejsce globalnej redywersyfikacji sagowców nastąpiło trwające do dziś spowolnienie ich różnicowania[6].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Centrum występowania sagowców obejmuje tereny południowo-wschodniej Azji. Poza tym gatunki tego rodzaju spotykane są na niewielkich obszarach w Afryce wschodniej, na Madagaskarze, w południowej części Półwyspu Indyjskiego, na północy Australii i na wyspach Pacyfiku po Nową Kaledonię[1].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja filogenetyczna rodziny[4][1][7]
rośliny nasienne
nagonasienne
sagowcowe

sagowcowate



zamiowate





miłorzębowe



iglaste (w tym gniotowce)





okrytonasienne



Wykaz gatunków

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Peter Stevens: Seed plant evolution (ang.). W: Angiosperm Phylogeny Website [on-line]. 2001-. [dostęp 2011-11-13].
  2. 2,0 2,1 James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). University of Maryland. [dostęp 2011-11-13].
  3. 3,0 3,1 Cycas (ang.). W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2011-11-13].
  4. 4,0 4,1 Michael G. Simpson: Plant Systematics. Amsterdam, Boston, London: Elsevier, 2010, s. 140-144. ISBN 978-0-12-374380-0.
  5. David J. de Laubenfels: Cycas Taxonomy (ang.). de Laubenfels {dot} com. [dostęp 2011-11-13].
  6. N. S. Nagalingum, C. R. Marshall, T. B. Quental, H. S. Rai, D. P. Little, S. Mathews. Recent synchronous radiation of a living fossil. „Science”. 334 (6057), s. 796–799, 2011. doi:10.1126/science.1209926. 
  7. K. D. Hill, M. W. Chase, D. W. Stevenson, H. G. Hills, B. Schutzman. The Families and Genera of Cycads: A Molecular Phylogenetic Analysis of Cycadophyta Based on Nuclear and Plastid DNA Sequences. „International Journal of Plant Sciences”. 164, s. 933–948, 2003. doi:10.1086/378538.