Saksauł
| Saksauł | |
|---|---|
 Saksauł bezlistny na pustyni Gobi
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Rząd | goździkowce |
| Rodzina | szarłatowate |
| Rodzaj | saksauł |
| Nazwa systematyczna | |
| Haloxylon Bunge ex E. Fenzl in Ledebou Fl. Ross. 3: 819. Dec 1851. |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Saksauł[2] (Haloxylon) – rodzaj obejmujący kilka gatunków roślin z rodziny szarłatowatych (dawniej włączany do wyodrębnianej osobno rodziny komosowatych). Przedstawiciele ci występują na obszarze od północnej Afryki po środkową Azję[2]. Gatunkiem typowym jest H. ammodendron (C. A. Meyer) E. Fenzl[3].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Duże krzewy lub małe drzewa (maksymalnie do 12 m, ale zwykle mniejsze). Drewno jest ciężkie, chropowate, kora gąbczasta, dobrze wchłaniająca wodę. Pień niski, silnie poskręcany.
- Liście
- Ułożone naprzeciwlegle. Bardzo niewielkie, łuskowate, przylegające do łodygi, prawie niewidoczne, cienkie, szarej barwy.
- Kwiaty
- Drobne, obupłciowe, pięciokrotne. Wyrastają pojedynczo w kątach liści[2].
- Korzenie
- Bardzo długie, rozgałęzione i mocne.
Biologia i ekologia [edytuj]
Rośliny należące do halofitów zasiedlają pustynie i półpustynie. Dobrze tolerują słabe gleby piaszczyste, również silnie zasolone. Są bardzo odporne na długotrwałe susze. Cechują się wolnym tempem wzrostu i znaczną długością życia. Kwitną w kwietniu i maju, a owocują we wrześniu i październiku[2].
Systematyka [edytuj]
Hammada Iljin
- Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)
Należy do rodziny szarłatowatych (Amaranthaceae) Juss., która wraz z siostrzanymi rodzinami Achatocarpaceae i goździkowate jest jednym z kladów w obrębie rzędu goździkowców (Caryophyllales) i klasy roślin okrytonasiennych[1].
- Pozycja w systemie Reveala (1994–1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), rodzina komosowate (Chenopodiaceae Vent.), rodzaj saksauł (Haloxylon Bunge)[5].
- Gatunki[6]
- Haloxylon ammodendron (C.A.Mey.) Bunge ex Fenzl (syn. Haloxylon aphyllum (Minkw.) Iljin) – saksauł bezlistny[2]
- Haloxylon griffithii (Moq.) Boiss.
- Haloxylon negevensis (Iljin & Zohary) Boulos
- Haloxylon persicum Bunge ex Boiss. & Buhse – saksauł piaskowy (saksauł biały)
- Haloxylon salicornicum (Moq.) Bunge ex Boiss.
- Haloxylon stocksii (Boiss.) Benth. & Hook. f.
- Haloxylon tamariscifolium (L.) Pau
Znaczenie [edytuj]
Saksauły są jednymi z najliczniejszych dużych roślin pustyń w obszarze swojego występowania, często tworzą skupiska. Dlatego ich zarośla, a nawet pojedyncze okazy stanowią schronienie wielu gatunków zwierząt, a młode saksauły, o zielonych listkach dostarczają pokarmu. Poza tym silne i rozległe ukorzenienie zapobiega wywiewaniu piasku lub gleby i erozji[2].
Mieszkańcy pustyń wykorzystują saksauł jako źródło opału[2]. Rośliny te nasadza się w pustynnych rejonach, by zapobiec erozji i wywiewaniu piasku zasypującego np. w Chinach pola uprawne.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2010-11-17].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Alicja i Jerzy Szweykowscy (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo "Wiedza Powszechna", 2003, s. 805. ISBN 83-214-1305-6.
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2011-04-02].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-03-15].
- ↑ Crescent Bloom: Haloxylon (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-11-17].
- ↑ The Plant List Haloxylon. [dostęp 20011-03-30].
