Salatiel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Salatiel
egzylarcha
Poprzednik Jojakin
Następca Zorobabel
Dane biograficzne
Dynastia Dawidyci
Ojciec Jojakin
Dzieci Zorobabel

Salatiel także Szealtiel (hebr. שְׁאַלְתִּיאֵל, gr. Σαλαθιηλ) − biblijny egzylarcha[1], syn Jojakina, ojciec Zorobabela[2]. Imię oznacza «Boga prosiłam» (w domyśle: «o to dziecko»)[potrzebne źródło].

Identyfikacja[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak Jojakin Salatiel został uprowadzony przez Nabuchodonozora II do Babilonii w 597 p.n.e.[potrzebne źródło] Podczas niewoli Salatiel był uważany za drugiego egzylarchę po śmierci Jojakina[3].

Autor apokryficznej 4 Księga Ezdrasza nazywa siebie „Salatielem, którego również zwą Ezdraszem” (3,1). Z tej racji apokalipsa ta nazywana jest czasem Ezra Szealtiel[potrzebne źródło]. Ezdrasz ten nie jest tożsamy z Salatielem z genealogii królewskich. Nie jest też Ezdraszem kapłanem znanym z kanonicznej Księgi Ezdrasza[potrzebne źródło]. Ten ostatni był synem Serajasza i pochodził z rodu Lewiego[4].

Biblia zawiera wyglądające jako wykluczające się teksty, odnoszące się do pochodzenia Zorobabela od Salatiela, bądź też od Pedajasza. W szeregu tekstów, uważanych za sobie nawzajem współczesne, Zorobabel otwarcie nazywany jest «synem Salatiela»[5][6][7][8][9]. Zaskakuje 1 Księga Kronik, czyniąc Zorobabela bratankiem Salatiela: król Jojakin był ojcem Salatiela i Pedajasza, następnie Pedajasz był ojcem Zorobabela[10].

Uczyniono liczne starania, by udowodnić, że obie genealogie mogą oddawać faktyczny stan rzeczy[potrzebne źródło]. Po pierwsze Salatiel mógł umrzeć bezdzietnie i Pedajasz, jego rodzony brat, zobowiązany był do wzbudzenia potomka, pojmując wdowę po bracie zgodnie z zasadą lewiratu[11]. W ten sposób Zorobabel byłby prawnym synem Salatiela, chociaż biologicznym synem Pedajasza.

Inne wytłumaczenie[potrzebne źródło] sugeruje, iż tytuł «syn Salatiela» nie oznacza faktycznego bycia synem osoby, ale raczej przynależność do rodziny/rodu, którego głową był Salatiel (hebr. בית, bet). Hebrajski termin «ojciec» (hebr. אב, av) jest raczej odniesieniem do stania na czele całego klanu/rodziny. W tym sensie język łaciński używa terminu paterfamilias. W tym sensie mężczyzna nazywany «ojcem», może nim być faktycznie dla własnych dzieci, jak i siostrzeńców, bratanków, wnuków, kogokolwiek, kto przynależy do klanu. Zorobabel, podobnie jak jego ojciec Pedajasz, mógłby być więc nazwany «synem Salatiela», jeśli uznać jego przynależność do klanu[potrzebne źródło].

Luneta z imieniem Salatiela w Kaplicy Sykstyńskiej (trzeci od góry).

Możliwe, że obie spekulacje są prawdziwe. Zorobabel mógł być zarówno prawnym synem Salatiela, jak i być członkiem jego rodziny/klanu. Na uwagę zasługuje fakt, że jeśli Salatiel nie miał własnych synów, Zorobabel jako prawny syn, mógł odziedziczyć wszelkie prerogatywy rodzica, stając się tym samym nowym «ojcem rodziny», sprawującym opiekę nad każdym z jej członków.

Tekst, który identyfikuje Zorobabela z synem Pedajasza, może też być błędem kopisty[potrzebne źródło]. Tego typu błędy zdarzają się w sytuacji, gdy hebrajski tekst zdaje się być niejednorodny i odznaczający się zniekształceniami[12]. Oczekiwana wzmianka, że Salatiel był ojcem, zdaje się być przypadkowo pominięta, w wyniku czego jego potomstwo zostało pomieszane z potomstwem Pedajasza.

W każdym razie teksty podkreślające pochodzenie Zorobabela od Salatiela zdają się posiadać oczywisty kontekst polityczny[potrzebne źródło], którym jest uznanie jego pretensji do tronu Dawida. Zorobabel, będąc potomkiem Dawida i mając u swego boku, pochodzącego z dynastii aaronowej Jozuego, wchodził w posiadanie wszelkich praw, by móc podjąć się dzieła odbudowy Świątyni Jerozolimskiej[13] w 536 p.n.e.[potrzebne źródło].

Pisownia imienia[edytuj | edytuj kod]

W Biblii gdańskiej polski zapis imienia to Salatyjel. Bardziej współczesne tłumaczenia, jak np. Biblia Tysiąclecia czy Biblia poznańska, mają Szealtiel[13].

W Nowym Testamencie[edytuj | edytuj kod]

Genealogia Jezusa zawarta w Ewangelii Mateusza wymienia go jako syna Jojakima[14], zaś lista przodków Pańskich w Ewangelii Łukasza jako syna bliżej nieznanego Neriego[15]. Obie nowotestamentalne genealogie Jezusa uznają go za ojca Zorobabela.

Przypisy

  1. Encyclopaedia Biblica : a critical dictionary of the literary, political, and religious history, the archaeology, geography, and natural history of the Bible, ed. T.K. Cheyne, London: Macmillan Company, 1903, t. 4, kol. 4433-4434.
  2. 1Krn 3,17-18 w przekładach Biblii.
  3. Por. סדר עולם זוטא (Seder Olam Zutta), anonimowa kronika z 804 roku n.e.
  4. Ezd 7,1 w przekładach Biblii.
  5. Ezd 3,2-8 w przekładach Biblii.
  6. Ne 12,1 w przekładach Biblii.
  7. Ag 1,1 w przekładach Biblii.
  8. Ag 1,12 w przekładach Biblii.
  9. Ag 1,14 w przekładach Biblii.
  10. 1Krn 3,17-19 w przekładach Biblii.
  11. Pwt 25,5-6 w przekładach Biblii.
  12. 1Krn 3,16-21 w przekładach Biblii.
  13. 13,0 13,1 Ezd 3,1-3 w przekładach Biblii.
  14. Mt 1,12 w przekładach Biblii.
  15. Łk 3,27-28 w przekładach Biblii.


Ojciec
Jojakin
Gutenberg Bible.jpg Postać biblijna
Występuje w księgach: 1Krn, Ezd, Ne, Mt, Łk
Gutenberg Bible.jpg Synowie
Zorobabel