Salomon węgierski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Salomon
król Węgier
Król Węgier
Okres panowania od 1063
do 1074
Poprzednik Bela I
Następca Gejza I
Dane biograficzne
Dynastia Arpadowie
Urodziny w 1052 lub 1053
Śmierć w 1086 lub 1087
Ojciec Andrzej I
Matka Anastazja
Żona Judyta Maria
Królowa Anastazja wyklina Salomona

Salomon (ur. w 1052 lub 1053, zm. w 1086 lub 1087) – król Węgier w latach 1063-1074 (koronowany w 1057 r.) z dynastii Arpadów. Syn króla Węgier Andrzeja I i jego żony Anastazji, córki wielkiego księcia kijowskiego Jarosława I Mądrego.

Wojna Andrzeja I z Belą[edytuj | edytuj kod]

W 1057 r. Salomon staraniem ojca został koronowany na króla Węgier. Tym samym Andrzej I złamał umowę z ok. 1050 r., w której gwarantował swemu bratu Beli sukcesję po sobie. Ponieważ Bela posiadał silne poparcie w kraju, Andrzej I postanowił poszukać wsparcia za granicą. Znalazł je na dworze króla rzymskiego Henryka IV (przyszłego cesarza). W 1058 r. odbyły się zaręczyny małoletniego Salomona z Judytą Marią, siostrą Henryka IV, pieczętujące sojusz Andrzeja I z cesarstwem. Niezadowolony z takiego obrotu spraw Bela udał się na przełomie lat 1058/1059 lub 1059/1060 do Polski, aby wyprosić pomoc księcia Polski Bolesława II Szczodrego (żoną Beli była nieznana z imienia siostra Kazimierza I Odnowiciela, ojca Bolesława II Śmiałego). Jesienią 1060 r. Bela z pomocą trzech hufców polskich wyruszył na Węgry. W bitwie pod Mosony rozbił wojska Andrzeja I wsparte znacznymi posiłkami niemieckimi. Sam Andrzej I, ciężko ranny, dostał się do niewoli, w której wkrótce zmarł. W tym samym czasie Bolesław II Śmiały obległ czeski Hradec, uniemożliwiając połączenie oddziałów czeskich z wojskami walczącymi przeciwko Beli. W 1061 r. zwycięski Bela koronował się na króla Węgier.

Zdobycie władzy[edytuj | edytuj kod]

W 1063 r. na Węgry wkroczyło liczne wojsko niemieckie z zamiarem osadzenia na tronie Salomona. Ponieważ już na samym początku wojny zmarł niespodziewanie Bela I, wyprawa odniosła pełny sukces. Zwycięzcy nie zgodzili się, aby synowie Beli dostali we władanie dzielnicę ojca, dlatego Gejza razem z braćmi udał się do Polski, podobnie jak kilka lat temu jego ojciec, prosić Bolesława II Śmiałego o pomoc. Król Polski ponownie jej nie odmówił i jeszcze w tym samym roku Gejza wyruszył na Węgry i zajął znaczną ich część. W styczniu 1064 r. za pośrednictwem biskupa Raaby doszło do ugody, na mocy której Salomon pozostał królem, zaś synowie Beli otrzymali dawną dzielnicę ojca nad Cisą.

Utrata tronu węgierskiego[edytuj | edytuj kod]

Kompromis nie zadowolił Gejzy. W 1073 r. wszczął działania skierowane przeciwko królowi Węgier. Nieposiadający w kraju poparcia Salomon zwrócił się o pomoc do Henryka IV. Jednakże nie otrzymał jej ze względu na panujące w Niemczech powstanie spowodowane rewindykacją i reorganizacją dóbr królewskich. W marcu 1074 r. wojska Salomona zostały rozbite przez Gejzę w bitwie pod Mogyoród. Pokonany Salomon zbiegł do Wieselburga, natomiast Gejza koronował się w Białogrodzie na króla Węgier. Salomon rozpoczął zabiegi mające na celu otrzymanie ponownej pomocy od swojego szwagra, Henryka IV. Obiecał mu uczynienie Węgier lennikiem cesarstwa, płacenie trybutu, oddanie sześciu pogranicznych grodów i przekazanie dwunastu zakładników. W sierpniu 1074 r. rozpoczęła się wielka wyprawa cesarska na Węgry. Zakończyła się ona niepowodzeniem, ponieważ Gejza I unikał bitwy, skutecznie stosując taktykę spalonej ziemi i odcinając wroga od dróg zaopatrzenia.

Próby odzyskania władzy[edytuj | edytuj kod]

Na przełomie lat 1074/1075 Salomona poparł papież Grzegorz VII będący dotąd przeciwko niemu ze względu na sojusz Salomona z królem niemieckim Henrykiem IV. Pomoc ta na nic się zdała, gdyż Gejza I pozostał nieprzejednany na papieskie żądania zwrócenia tronu. Salomon próbował ponownie odzyskać władzę po śmierci Gejzy I (25 kwietnia 1077), mimo że panowie węgierscy wnet wybrali na króla brata Gejzy I, Władysława. Plany Salomona pokrzyżowała zbrojna interwencja Bolesława II Szczodrego. W 1083 r. po oskarżeniu o próbę zamordowania Władysława I został zmuszony do ucieczki. Udał się do Pieczyngów. Prawdopodobnie zginął w trakcie bitwy z wojskami bizantyjskimi.

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Między 1063 a 1066 r. Salomon poślubił Judytę Marię, siostrę króla niemieckiego Henryka IV (przyszłego cesarza). Małżeństwo to pozostało bezpotomne.

Pojawiła się bałamutna teoria, jakoby ich dzieckiem była Zofia, żona Poppona, hrabiego Bergu[1].

Wasyl
Arpadowicz

ur. ?
zm. ?
NN



Jarosław I
Mądry

ur. ok. 986
zm. 20 II 1054
Ingegerda

ur. ?
zm. 10 II 1050
         
     
  Andrzej I
Arpadowicz

ur. ok. 1015
zm. 1060/1061
Anastazja
Rurykowicz

ur. ok. 1023
zm. po 1074
     
   

Judyta Maria
Salicka

ur. 1047
zm. 14 III 1092/1096
OO   1063/1066
Salomon
Arpadowicz

ur. 1052/1053
zm. 1087


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik władców Europy średniowiecznej, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2002, ISBN 83-7177-102-9 - biogramy Andrzeja I i Salomona I
  • Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999 - biogram Bolesława II Szczodrego (Śmiałego)

Przypisy

  1. Europäische Stammtafeln, t. II 154, w części poświęconej Arpadom podaje, że Salomon i Judyta mieli córkę Zofię. Z kolei w części poświęconej hrabiom Bergu wymienia Zofię, nie wspominając w jakikolwiek sposób o jej rzekomym węgierskim pochodzeniu; Europäische Stammtafeln, t. XII 62). Przyjęcie takiej filiacji Zofii, żony Poppona, hrabiego Bergu, uchodzi za niemożliwe już ze względów chronologicznych, [1] (30.01.2007).


Poprzednik
Bela I
Coat of arms of Hungary.svg Król Węgier
1063-1074
Coat of arms of Hungary.svg Następca
Gejza I