Saman (taniec)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Taniec Saman

Samanindonezyjski taniec ludowy o żywym tempie wykonywany przez młodych mężczyzn z plemienia Gayo, zamieszkującego prowincję Aceh na północnym krańcu Sumatry. Nazywany jest również „tańcem tysiąca rąk” z uwagi na charakterystyczne ruchy taneczne[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tradycja tańca saman w plemieniu Gayo sięga XIII wieku (Pok pok Ane), a jego obecna forma rozwinęła się dzięki szejkowi H. Samanowi, który miał nadać tańcowi wymiar religijny[2].

W 2011 roku taniec saman został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa wymagającego pilnej ochrony UNESCO[3].

Taniec[edytuj | edytuj kod]

Taniec wykonywany jest wyłącznie przez młodych mężczyzn, bez akompaniamentu instrumentalnego, w rytm wybijany przez samych tancerzy, którzy klaszczą w dłonie, biją się w piersi i po udach, strzelają z palców[1]. Tancerze, ubrani w czarne kostiumy haftowane w motywy plemienne o wymowie symbolicznej, siedzą na piętach lub klęczą w rzędach jeden obok drugiego, wyginając ciała, ruszając głowami i wykonując ruchy rękoma zgodnie lub przeciwstawnie do ruchów osoby siedzącej obok[2]. Taniec obejmuje około 130 różnych ruchów rękami[1]. Ruchy taneczne symbolizują środowisko naturalne i życie codzienne plemienia, np. liście drżące na wietrze, czynności związane z uprawą ryżu[2]. Tancerze mają na głowie haftowane przepaski Bulang Teleng lub Bulang Rekal z zatkniętą gałązką pochutnika amarylkolistnego symbolizującego płodność[2].

Śpiewom i wybijaniu rytmu przewodzi penangkat, siedzący pośrodku, pomiędzy dwoma tancerzami nazywanymi pengapit i penyepit[2]. Tancerze siedzący na krańcach rzędu nazywani są penupang. Penangkat intonuje pieśń, najczęściej w języku Gayo, z partiami po arabsku, indonezyjsku i w języku Aczinow[2].

Według różnych źródeł taniec składa się z siedmiu (Rengum, Salam, Dering, Uluni Lagu, Lagu, Anak ni Lagu i Lagu Penutup), dziewięciu (Keketar (wprowadzenie), Rengum, Salam, Gerakan Tari, Anak ni Lagu, Saur, Syair, Guncang i Penutup), czterech lub sześciu części[2].

Taniec jest wykonywany podczas świąt narodowych i religijnych[2].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Bethany J. Collier: Raising Funds, Lifting Spiritis: Intersections of Music and Humanitarian Aid in Tsunami Relief Efforts. W: Arndt Graf, Susanne Schroter, Edwin Wieringa: Aceh: History, Politics and Culture. Institute of Southeast Asian, 2010, s. 304. ISBN 9789814279123. [dostęp 2014-01-03]. (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 UNESCO: NOMINATION FILE NO. 00509 FOR INSCRIPTION ON THE LIST OF INTANGIBLE CULTURAL HERITAGE IN NEED OF URGENT SAFEGUARDING IN 2011 (ang.). [dostęp 2014-01-03].
  3. UNESCO ICH: Saman dance (ang.). [dostęp 2013-11-18].