Samantabhadra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy pojęcia Samantabhadra w buddyzmie . Zobacz też: Samantabhadra (dżinizm) w dżinizmie.
Postać "pierwotnego buddy" Samantabhadry

Samantabhadra (tyb.: ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ, Kun-tu bzang-po, mong.: Qamugha Sain, chiń. 普贤菩萨 Pǔxián Púsà, kor. Pohyon posal, jap. Fugen bosatsu, wiet. Phổ Hiền Bồ tát). Samantabhadra oznacza z sanskrytu "zawsze dobry" lub "niezmienna dobroć".

Ten bodhisattwa reprezentuje w buddyzmie Prawo (Dharmę) i współczucie. Jest często stowarzyszony z Mańdziuśrim, z którym stanowi parę akolitów po obu stronach Buddy Śakjamuniego.

W Chinach bardzo rzadko był przedstawiany samotnie, zwykle był jednym z elementów triady buddyjskiej. W niektórych chińskich wyobrażeniach wykazuje pewne żeńskie cechy. Bardzo często jedzie na słoniu, który ma sześć par kłów, trzymając "parasol" z liścia lotosu (skt ćhatra). Nosi strój bardzo przypominający szatę bodhisattwy Guanyin. Również jego żeńskie cechy go do Guanyin upodobniają. Samantabhadra jest czczony jako patron klasztorów na górze Emei z zachodnich Chinach. Niektórzy wierzą, iż biały słoń Samantabhadry jest tym samym słoniem, który pojawił się królowej Mai, matce Buddy[1].

W Japonii jest głównie czczony w szkołach tendai i shingon oraz jako obrońca Sutry Lotosu w tradycji Nichiren. Praktykujący "lotosowe samadhi" (jap. Hokkesanmai) czyli "koncentrację na Sutrze Lotosu" uważają, iż Samantabhadra reprezentuje "wewnętrzną przyczynę i praktykę ćwiczeń i koncentracji"[2].

Samantabhadra jest także czczony, szczególnie w Japonii, jako "przedłużający życie" pod nazwą Fugen Emmei Bosatsu. Jest ekwiwalentem jego ezoterycznej interpretacji jako Wadżramoghasamajasattwa.

W Japonii jest ukazywany w dwóch głównych formach: siedzący na kwadratowej platformie, z dwudziestoma ramionami, lub siedzący na czterech białych słoniach. Czasem jest przedstawiany jako młody mężczyzna (lub jako dziecko - Chigo Fugen Bosatsu) z wysoką koroną, czasem ozdobioną pięcioma Dżinami (Zwycięzcami), zwanymi także pięcioma Tathagatami. Siedzi na lotosowym tronie wspieranym przez słonia z sześcioma kłami. Uważany jest za najwyższą formę Samantabhadry[3].

W rzeźbie i malarstwie ukazywany jest w kilku formach:

  • jako siedzący na lotosie umieszczonym na grzbiecie słonia, z dwoma ramionami w mudrze ańdziali lub trzymającymi sutrę. Czasem w prawej ręce trzyma lotos lub sutrę, lub berło. Może także mieć ręce ułożone w mudrze abhaja, a w lewej trzymać cintamani (klejnot spełniający życzenia). Lub może trzymać prawą dłoń otwartą z trzema placami na piersi, a w lewej - lotos otoczony przez płomienie (w mandali Wadżradhatu). Może także mieć prawą rękę w mudrze warada na kolanie, a w lewej trzymać cintamani na piersi.
  • z wieloma ramionami (zwłaszcza w malarstwie), siedzący na leżącym słoniu. W prawej głównej ręce trzyma potrójną wadżrę przy piersi, a w lewej - dzwonek przy biodrze. Tym samym przypomina Wadżrasattwę.
  • stojący na dwóch lotosach z prawą reką w mudrze abhaja, z lewą dłonią skierowaną w dół i lekko zgiętymi palcami. Gdy tworzy grupę z siedmioma innymi bodhisattwami jest żółty, a prawej ręce trzyma kwiat lotosu, a w lewej - wadżrę[4].

W mandali Garbhadhatu znajduje się na południowym wschodzie od Wajroczany i reprezentuje przyczynę ascetyzmu, podczas gdy Ratnakuta - skutki. Jest on zatem duchem bodhi (oświecenia) i "doskonałą przyczyną" wiedzy czy też poznania jak lustro (skt Adarśadźniana). W mandali Wadżradhatu jest ukazany uzbrojony w miecz w pochwie i potrójną wadżrę.

1. W dzogczen to stan "pierwotnego buddy" - powrotu do rigpy, która zawiera "trzy ciała Buddy": pier­wot­nie czystą (Wylie. Ka-dak) Esen­cję (Wylie. Ngo-bo), spon­tanicz­nie zrealizowaną (Wylie. Lhun-Grub) Naturę (Wylie. Rang bZhin), wszechobecną moc (Wylie. Rtsal) Współczucia (Wylie. Thugs rje) dla nieprzebranych manifestacji[5]. Do stanu "pierwotnego buddy" powraca się w trekciö poprzez rozpoznanie pierwotnej czystości (Wylie. ka-dak) lub w tögal poprzez następujące Cztery Wizje (Wylie. snang ba bzhi) spontanicznego zrealizowania (Wylie. lhun-grub) trzech ciał Buddy[6]: 1) Bezpośrednie zrealizowanie dharmaty samej w sobie (Wylie. Chos-nyid mngon sum) otwiera wrota do czystych krain, tzn. pozostałych wizji; 2) Powiększające się doświadczenie (Wylie. Nyams gong ‘phel ba) odsłania wizję nirmanakaji; 3) Rigpa osiąga pełną dojrzałość (Wylie. Rig-pa tshad phebs) odsłaniając wizję sambhogakaji; 4) Wyczerpanie wszystkich zjawisk dharmaty (Wylie. Chos-nyid du ‘dzin pa tsam yang zad pa), gdzie rozpuszcza się samo w sobie skupienie na dharmacie, odsłania wizję dharmakaji, aż do stanu „pierwotnego buddy”.

2. W mahajanie to jeden z ośmiu głównych bodhisattwów.

Przypisy

  1. Louis Frédéric. Buddhism. Str. 197
  2. Louis Frédéric. Buddhism. Str. 197
  3. Louis Frédéric. Buddhism. Str. 198
  4. Louis Frédéric. Buddhism. Str. 198
  5. Longchen Rabjam, Tulku Thondup, The Practice of Dzogchen, Snow Lion Publications, 2002, ISBN 1-55939-179-0
  6. Jamgön Kongtrul Lodrö Tayé, The treasury of knowledge, Book Eight, Part Four: Esoteric Instructions, A Detailed Presentation of the Process of Meditation in Vajrayana, s. 94, Snow Lion Publications, ISBN 1559392843.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dzogczen Ponlop, "Wywalająca inwokacja Samantabhadry", Wydawnictwo A, 2010, ISBN 978-83-89978-33-2
  • Namkhai Norbu, "Kryształ i ścieżka światła. Sutra, tantra i dzogczen", Wydawnictwo A, 2001, ISBN 83-914807-5-5
  • Norbu Czogjal Namkhai, Dzogczen. Stan doskonałości samej w sobie, Wydawnictwo A 1998
  • Tenzin Wangyal, Cuda naturalnego umysłu. Esencja dzogczen w rdzennej tybetańskiej tradycji Bön, Wydawnictwo Verbum Marek Górny, Katowice 1994 ISBN 83-7058-015-7
  • Louis Frédéric: Buddhism. Flammarion Iconographic Guides. New York: Flammarion, 1995, s. 359. ISBN 2-08013-558-9.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]