Samoczynna blokada liniowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Semafor SBL przy torze linii 250

SBL, Samoczynna Blokada Liniowa to zespół urządzeń zabezpieczenia ruchu kolejowego, zwiększających przepustowość szlaku i zapewniających bezpieczeństwo kilku pociągom znajdującym się w tym samym czasie na szlaku.

Zasada działania[edytuj | edytuj kod]

Szlak kolejowy bez blokady liniowej może być zajęty tylko przez jeden pociąg naraz, co przy długim czasie przejazdu między stacjami wymusza czekanie przed odjazdem pociągu, aż poprzedni zdąży dojechać do następnej stacji – inaczej mogłoby dojść do zderzenia, gdyby poprzedzający pociąg niespodziewanie się zatrzymał. Szlak kolejowy pomiędzy stacjami wyposażonymi w SBL jest podzielony na odstępy (zazwyczaj długości porównywalnej z drogą hamowania na danej linii). Każdy odstęp jest wyposażony w urządzenia, stwierdzające czy porusza się po nim pociąg. Odstęp taki jest również wyposażony w samoczynny semafor, który informuje następny pociąg wjeżdżający na szlak, że na danym odstępie znajduje się jeszcze pociąg i przejazd za semafor grozi najechaniem lub zderzeniem.

Rodzaje blokady liniowej na polskich kolejach[edytuj | edytuj kod]

  • Wskaźnik W2-WKD
    Blokada dwustawna informuje jedynie, czy na następnym odstępie znajduje się pociąg – stąd dwa możliwe sygnały: "wolna droga", bądź "stój!". System ten jest najprostszy, ale wymaga doskonałej widoczności semafora, tak by można się było zatrzymać, gdy zostanie zauważony sygnał zabraniający jazdy. Przy takiej blokadzie, pociąg musi mieć możliwość szybkiego zahamowania – jest ona stosowana głównie na WKD i w warszawskim metrze, a także w tunelu krakowskiego szybkiego tramwaju. W celu ostrzeżenia maszynisty o zbliżaniu się do semafora możliwe jest ustawienie w odległości drogi hamowania odpowiednich wskaźników. W przypadku linii WKD jest to wskaźnik W1-WKD.
  • Blokada trzystawna, pozwala dodatkowo poinformować maszynistę z wyprzedzeniem jednego odstępu, że przed kolejnym musi się zatrzymać. Jeśli na semaforze SBL jest sygnał "stój" (światło czerwone), to poprzedzający semafor wyświetla światło pomarańczowe. Ten typ blokady jest stosowany na większości linii wyposażonych w SBL w Polsce.
  • Blokada czterostawna, to modyfikacja poprzedniej przeznaczona dla linii, gdzie droga hamowania jest tak długa, że normalne odstępy byłyby za krótkie. W przypadku blokady czterostawnej hamowanie odbywa się na dwóch odstępach. Aby poinformować maszynistę o konieczności hamowania, oprócz poprzedzającego żółtego semafora (jak w blokadzie trzystawnej), wcześniejszy semafor wyświetla migające zielone światło. Tego rodzaju blokada liniowa jest stosowana przede wszystkim na Centralnej Magistrali Kolejowej i na linii kolejowej Kunowice – Terespol (tzw. E20).
SBL scheme PKP Poland.svg
Semafor SBL ze wskaźnikami W18 i W22

Semafory blokady liniowej różnią się od zwyczajnych (półsamoczynnych), tym że ich słupy są pomalowane na biało. Ostatni semafor SBL przed semaforem wjazdowym na stację jest wyposażony we wskaźnik W18 i pełni także funkcję tarczy ostrzegawczej.

Według przepisów PKP czerwone światło na semaforze blokady samoczynnej nie zabrania wjazdu na zajęty odcinek; zezwala maszyniście na kontynuowanie jazdy ze szczególną ostrożnością i z prędkością nie przekraczającą 20 km/h, po uprzednim zatrzymaniu się przed semaforem (nie dotyczy to ciężkich pociągów towarowych, jeżeli na semaforze znajduje się wskaźnik W22) i upewnieniu się że w zasięgu widoczności nie ma przeszkody do jazdy. Ograniczenie prędkości do 20 km/h obowiązuje do momentu minięcia przez czoło pociągu semafora zezwalającego na jazdę.