Samopublikowanie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Samopublikowanie – zjawisko publikowania nakładem własnym autora różnego rodzaju wydawnictw (książka, broszura, płyta kompaktowa itp.) o. Jakkolwiek wydawnictwa samo-opublikowane stanową margines rynku środków masowego przekazu w sensie generowania przychodów ze sprzedaży, to jednak rozwój technologii ułatwiających proces publikowania takich jak kserokopiowanie, DTP, druk na żądanie i e-booki powoduje, że udział prac wydanych nakładem własnym stale rośnie[1].

Terminem tym nie określa się zwykle prywatnych form rozpowszechniania treści w internecie takich jak prowadzenie osobistych stron WWW, blogowania, czy udziału w forach dyskusyjnych, jednak twórczość własna z internetu jest coraz częściej przedmiotem samopublikowania[2]. W języku angielskim publikowanie w formie książkowej własnych blogów doczekało się już własnego neologizmu: blook[3].

Rodzaje samopublikowania[edytuj | edytuj kod]

Pełne samopublikowanie[edytuj | edytuj kod]

Pełne samopublikowanie polega na tym, że autor ponosi samemu całkowity koszt publikacji a także osobiście zajmuje się reklamą, sprzedażą, dystrybucją i magazynowaniem swojego wydawnictwa. Dzięki temu ma on pełną kontrolę nad jakością całego procesu i nie musi się z nikim dzielić prawami autorskimi do swojej twórczości. Pełne samopublikowanie jest jednak zwykle bardziej kosztowne i czasochłonne od innych form publikowania na własny koszt[4].

Self-publishing[edytuj | edytuj kod]

Self-publishing (ang.), samowydawanie, pisarstwo niezależne – zjawisko polegające na wydawaniu przez autorów niezależnych swoich dzieł w formie e-booków lub rzadziej książek drukowanych bez udziału wydawnictwa. Pisarze niezależni (ang. indies) wykorzystują do sprzedaży i dystrybucji tak opublikowanych utworów własne strony internetowe lub wyspecjalizowane kanały jak np. Amazon Kindle Publising, Smashwords, Lulu a w Polsce Virtualo, RW2010, Wydaje.pl. Do najbardziej znanych na świecie pisarzy publikujących w ten sposób należą: Amanda Hocking, John Locke czy Cory Doctorow.

Subsydiowane publikowanie[edytuj | edytuj kod]

Subsydiowane publikowanie polega na częściowym partycypowaniu autora w kosztach procesu wydawniczego, zaś pozostałą część kosztów bierze na siebie wydawca. Zazwyczaj subsydiowany wydawca podpisuje z autorem umowę na opłacenie określonej części kosztów produkcji i dystrybucji publikacji oraz na przekazanie wydawcy całości lub określonej części dochodów z jej sprzedaży. Podobnie jak to jest przy tradycyjnym wydawaniu publikacji, wydawca zwykle wymusza na autorze przekazanie majątkowych praw autorskich[4].

Subsydiowane publikowanie ma dwa oblicza:

  • prowadzone jest przez niektóre domy wydawnicze publikujące w większości twórczość przynoszącą dochód, dla utworów debiutantów lub utworów o których z góry wiadomo, że nie przyniosą dochodu, ale które mają szansę znaleźć mały krąg odbiorców, wystarczający dla pokrycia części kosztów (np. wydawnictwa specjalistyczne)
  • prowadzone jest przez wydawnictwa, które specjalizują się w tego rodzaju publikacjach – począwszy od domów wydawniczych, które specjalizują się w druku zdolnych debiutantów, skłonnych partycypować w kosztach i oferują w zamian pomoc marketingową, po firmy, które programowo wydają w minimalnych nakładach twórczość świadomie skierowaną do kręgu najbliższych znajomych autora.

Vanity publishing[edytuj | edytuj kod]

Wydawcy typu vanity oferują profesjonalny druk, oprawę i składanie każdemu, kto jest gotowy zapłacić więcej niż wynoszą koszty produkcji. Oferują oni także załatwienie numeru ISBN i wysłanie kopii publikacji do bibliotek. Wydawcę typu vanity nie interesuje zupełnie zawartość merytoryczna publikacji, nie przeprowadza on żadnej selekcji tego co wydaje i zazwyczaj nie zajmuje się w ogóle promocją swojej produkcji. Dochód wydawcy typu vanity pochodzi niemal w całości z tego co mu zapłaci autor. Szczególną formą publikowania typu vanityantologie debiutantów, w których można zamieścić swoją twórczość po wpłaceniu określonej sumy pieniędzy [5].

Rozróżnienie między vanity publishing i innymi formami samopublikowania, zwłaszcza drukiem na żądanie jest trudne do ustalenia. Za wydawcę typu vanity uważa się takiego, który stosuje celowo rozmaite techniki psychologiczne mające rozbudzić i wykorzystać miłość własną swoich autorów-klientów[6].

Druk na żądanie[edytuj | edytuj kod]

Druk na żądanie (print on demand) to usługa oferowana przez internet przez wyspecjalizowane firmy, które są gotowe wydrukować w formie książkowej lub broszury dowolny, nadesłany przez autora plik tekstowy. Firmy te zwykle oferują gotowe wzorce, według których składają książki oraz uzależniają cenę pojedynczego egzemplarza od ich liczby oraz wymaganej jakości druku. Niektóre firmy drukujące na żądanie oferują też załatwienie numeru ISBN, magazynowanie i umieszczenie książki w ofercie sprzedaży internetowych księgarni.

Firmy oferujące druk na żądanie są czasami postrzegane jako nowa forma vanity publishingu[7], odróżnia je jednak od niego jednoznaczne stawianie sprawy od samego początku i nie stosowanie w stosunku do autorów chwytów psychologicznych opartych na wykorzystywaniu ich miłości własnej[8].

Philip M. Parker opatentował metodę produkcji zbiorów automatycznie generowanych według ustalonego wzorca i wypełnianych danymi pochodzącymi z dowolnych, publicznie dostępnych baz danych, np: wyników działania wyszukiwarek internetowych. Do stycznia 2008 r. wydrukował on na własny koszt, korzystając z usług firm drukujących na żądanie 85 000 tego rodzaju książek, którym następnie nadał numer ISBN i umieścił w ofercie amazon.com, stając się w ten sposób najbardziej płodnym autorem wszech czasów[9][10].

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons