Saqaliba

Saqaliba, Sakaliba (ar. صقالبة, lp. Siqlab) - zbiorcza nazwa na słowiańskich najemników i niewolników w średniowiecznym świecie arabskim. Wyraz ten najpewniej jest kalką językową z greckiego wyrazu określającego Słowian - Sklabonei.

Perski kronikarz Ibn al-Faqih pisał, że istnieją dwie grupy Saqaliba - śniadoskórzy i ciemnowłosi z brzegów morza, oraz bladolicych i jasnowłosych z głębi lądu. Abu Zayd al-Balkhi pisze o trzech głównych miejsc pochodzenia owych - Kuyaba (wg Grekowa jest to Kijów), Slavia (w średniowieczu tak określano m.in. Maklemburgię i Pomorze Zachodnie) oraz Artania (najpewniej okolice Jarosławia, gdzie odnaleziono skarb z arabskimi monetami). Natomiast Ibrahim ibn Jakub lokował centrum Saqaliba gdzieś na Bałkanach, na zachód od Bułgarii.

Mu'awija I miał mieć w Syrii armię złożoną z 5000 Saqaliba, w latach 60. VII wieku.

Niektórzy Sakalibowie mieli po upadku Kalifatu Kordobańskiego być władcami taif, czyli muzułmańskich księstw na Półwyspie Iberyjskim.

Źródła

• Barton S., Historia Hiszpanii, tłum. Agnieszka Mścichowska i Marcin Mścichowski, Książka i Wiedza, Warszawa 2011
• Islam na Bałkanach: Religia i społeczeństwo między Europą a światem arabskim - HT Norris
• Rasy i Niewolnictwo na Bliskim Wschodzie - Oxford Univ Press 1994.