Sarduri II

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sarduri II
król Urartu
Okres panowania od 764 p.n.e.
do 735 p.n.e.
Poprzednik Argiszti I
Następca Rusa I
Dane biograficzne
Urodziny I połowa VIII wieku
Śmierć 735 p.n.e.
Ojciec Argiszti I
Dzieci Rusa I

Sarduru II, Siduri II, Seduri II, Sardur II – ostatni król Urartu okresu rozkwitu państwa. Panował w latach 764-735 p.n.e. Porażka armii Urartu pod dowództwem Sarduriego II w bitwie z wojskiem asyryjskim pod dowództwem Tiglat-Pilesera III była przyczyną utraty potęgi państwa na Bliskim Wschodzie.

Panowanie Sarduriego II w latach 764-744 p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

Po objęciu tronu Urartu Sarduri II kontynuował politykę swego ojca, Argisztiego I, skierowaną na poszerzenie granic państwa. Podboje poprzedników Sarduriego II - Menui i Argisztiego I - uczyniły Urartu najpotężniejszym państwem Azji Przedniej. Armia urartyjska została zreformowana na wzór asyryjski. Asyria natomiast, na skutek przejęcia kontroli Urartu nad szlakami handlowymi, prowadzącymi do Azji Mniejszej, znalazła się w stanie kryzysu gospodarczego przez ucięcie dostaw żelaza, broni i koni dla swojej armii.

Sarduri II przedsięwziął liczne wyprawy wojenne na Zakaukazie, gdzie Urartyjczyków prawie nie spotykał opór miejscowej ludności. Z podbitych terytoriów napływały trofea i niewolnicy. Z wykopalisk archeologicznych wiadomo, że broń urartyjska okresu Sarduriego II, posiadała liczne ozdoby. Mimo że Urartyjczycy opanowali sposób obróbki żelaza, część broni wytwarzano nadal z brązu.

W połowie VIII wieku p.n.e. Sarduri II najechał krainę Manę, położoną na pograniczu Urartu z Asyrią. Prawdopodobnie sprowokował tym Asyrię, która zaczęła przygotowania do wojny. Zachowały się źródła pisane, które opisują wyprawę Sarduriego II na Manę:

Quote-alpha.png
Bóg Chaldi ze swoim orężem [...] rzucił ich przed Sardurim, synem Argisztiego. Chaldi potężny, broń boga Chaldiego potężna. Wystąpił w pochód Sarduri, syn Argisztiego. Sarduri mówi: "Ja wyruszyłem, wystąpiłem w pochód na krainę Manę, kraj podbiłem, miasta spaliłem i zburzyłem, krainę zrujnowałem; mężczyzn i kobiety uprowadziłem do krainy Biajnili. Cytadelę umocnioną miasta Darbani zawojowałem, ten kraj do mojego kraju przyłączyłem[1].

Panowanie Sarduriego II w latach 744-735 p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

W 744 roku p.n.e. panowanie w Asyrii objął Tiglat-Pileser III. Przeprowadził on reformę armii asyryjskiej i rozpoczął wojnę o przywrócenie szlaków handlowych, prowadzących do Azji Mniejszej. W 735 roku p.n.e. miała miejsce decydująca bitwa na zachodnim wybrzeżu Eufratu. Asyryjczycy pokonali armię urartyjską. Sarduri II uciekł z pola bitwy do swojej stolicy w Tuszpie. Tiglat-Pileser III wyruszył w głąb Urartu:

Quote-alpha.png
Sarduriego Urartyjczyka zamknąłem w Turuszpie, jego głównym mieście, wielkiej rzezi dokonałem przed bramą miasta, wizerunek mojej potęgi ustanowiłem naprzeciwko miasta. Sześćdziesiąt miar szlaku po ogromnym państwie Urartu z góry na dół zwycięsko przeszedłem i nie spotkałem przeciwnika. Kraje Ulluba i Chabchu, położone na stokach góry Nal, podbiłem i przyłączyłem do Asyrii[2].

Nieznane są okoliczności śmierci Sarduriego III. Prawdopodobnie został zabity przez Asyryjczyków podczas oblężenia Tuszpy. Przegrana wojna z Asyrią wywołała w Urartu powstania, skierowane przeciwko władzy centralnej. Urartu utraciło swoją potęgę.

Urartu za panowania Sarduriego II Fragment kołczanu
Urartu 753 743-en.svg Urartu 743 735-en.svg Sarduri II.jpg
Z lewej strony – granice Urartu w okresie 753-743 p.n.e. W centrum – Urartu w okresie 743-735 p.n.e. Z prawej strony – fragment kołczanu, należącego prawdopodobnie do Sarduriego II.

Przypisy

  1. Г. А. Меликишвили, Урартские клинообразные надписи, Москва, 1960.
  2. E. Klauber, Assyrisches Beamtentum nach Briefen aus der Sargonidenzeit, Leipzig 1910.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Меликишвили Г. А., Урартские клинообразные надписи, Москва 1960.
  2. Пиотровский Б. Б., Ванское царство (Урарту), Москва 1959.
Poprzednik
Argiszti I
Urartian Army 1.jpg Król Urartu
764-735 p.n.e.
Urartian Army 1.jpg Następca
Rusa I