Sarkomer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Obraz sarkomeru w mikroskopie polaryzacyjnym i schemat jego budowy.

Sarkomer (mion[1]) – podstawowa jednostka czynnościowa mięśnia poprzecznie prążkowanego[2]. Sarkomer jest podstawową jednostką kurczliwą budującą miofibryle[3].

Przyjmuje się, że sarkomer leży pomiędzy prążkami[4] (liniami) Z, które regularnie powtarzają się w mięśniu. Zbudowane są z α-aktyniny i desminy[4].

W obrębie sarkomeru można wyróżnić odcinki anizotropowe[5] (tak zwany prążek[4]lub odcinek A[6]) i izotropowe (prążek/odcinek I) zależnie od zdolności do załamywania światła w mikroskopie polaryzacyjnym. Część środkowa wykazuje zdolności do podwójnego załamania światła (odcinek A) co sprawia że jest ciemniejsza, a części końcowe są jednołomne (odcinek I) a więc jaśniejsze[5]. Długość sarkomeru wynosi ok. 2-3μm[4].

W budowie sarkomeru wyróżnia się też: prążek H oraz prążek M[4].

Sarkomer jest w istocie złożonym kompleksem kilkunastu białek, które tworzą dwa podstawowe filamenty:

  • filamenty grube, składające się z miozyny i tytyny kotwiczącej filament w prążku Z[4];
  • filamenty cienkie, składające się z aktyny, troponiny i tropomiozyny zakotwiczonych końcem plus za pomocą czapeczek Z w prążkach Z[4].

Wzajemne oddziaływania między obu typami filamentów, pod wpływem jonów wapnia powodują skurcz sarkomerów i co za tym idzie również skurcz całych mięśni.

Schemat sarkomeru podczas 1) rozkurczu oraz 2) skurczu.

Przypisy

  1. Marzena Popielarska-Konieczna: Słownik szkolny : biologia. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003, s. 453. ISBN 83-7389-096-3.
  2. praca zbiorowa: Biologia : repetytorium dla maturzystów i kandydatów na wyższe uczelnie. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2006, s. 89-90. ISBN 83-02-09004-2.
  3. praca zbiorowa: Biologia: jedność i różnorodność. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN, 2008, s. 476-477. ISBN 978-83-7446-134-4.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Wojciech. Sawicki: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2009, s. 243-249. ISBN 978-83-200-4103-3.
  5. 5,0 5,1 Biologia : słownik encyklopedyczny. Warszawa: Wydawnictwo Europa, 2001, s. 371. ISBN 83-87977-73-X.
  6. Tadeusz Krzymowski, Jadwiga Przała: Fizjologia zwierząt: podręcznik dla studentów wydziałów medycyny weterynaryjnej, wydziałów biologii i hodowli zwierząt akademii rolniczych i uniwersytetów : praca zbiorowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2005. ISBN 83-09-01792-8.
Wikimedia Commons