Sasanka łąkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sasanka łąkowa
Pulsatilla pratensis subsp nigricans.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd jaskrowce
Rodzina jaskrowate
Rodzaj sasanka
Gatunek sasanka łąkowa
Nazwa systematyczna
Pulsatilla pratensis (L.) Mill.
Gard. Dict., ed. 8. n. 2. 1768
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

[potrzebne źródło] Sasanka łąkowa (Pulsatilla pratensis (L.) Mill.) – gatunek rośliny wieloletniej, należący do rodziny jaskrowatych. Występuje w stanie dzikim w niemal całej Europie (z wyjątkiem Europy Zachodniej)[2]. W Polsce w stanie dzikim jest rzadka[3]. Można ją spotkać na niżu oraz w południowym pasie wyżyn[4].

Systematyka i zmienność[edytuj | edytuj kod]

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Silnie owłosiony długimi, białymi włoskami, wzniesiony głąbik o wysokości 10–20 cm. W czasie dojrzewania owoców wydłuża się do 35 cm.
Liście
Odziomkowe są pierzastosieczne, złożone z długich, wąskich odcinków. Rozwijają się później niż głąbik. Pod kwiatami posiada jeszcze trzy przysadki – siedzące listki podzielone na równowąskie łatki.
Kwiat
Dzwonkowate, pojedyncze kwiaty o długości 3–5 cm, zwieszone. Okwiat złożony z 6 działek o szaro-fioletowym kolorze. Wewnątrz niego liczne słupki i pręciki. Młode pączki są okryte długimi, białymi włoskami.
Owoc
Niełupki z długą pierzastą ością, która pełni rolę aparatu lotnego, nasiona rozsiewane są bowiem przez wiatr. W czasie dojrzewania liczne niełupki tworzą charakterystyczny owocostan – puszystą kulkę.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Siedlisko: świetliste, suche zbocza, słoneczne obrzeża lasów i zarośli. Kwitnie od marca do kwietnia, czasami powtórnie zakwita jesienią. Roślina nie wytwarza nektaru, ale jest chętnie odwiedzana przez owady dokonujące zapylenia krzyżowego, gdyż wytwarza bardzo dużo pyłku. Nasiona rozsiewane są przez wiatr. Liczba chromosomów 2n = 16, 32[5].

Morfologia (sasanka łąkowa oznaczona nr 2)

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. W Czerwonej liście roślin i grzybów Polski jest umieszczona w grupie gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia V)[6]. Źródłem zagrożenia dla tej rośliny jest zarastanie muraw, na których występuje, przez drzewa i krzewy oraz wyższe trawy, a także zaorywanie ich[4]. Nie jest jednak poważniej zagrożona, ostatnio nawet rozprzestrzenia się i zajmuje nowe siedliska[4].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-07].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
  3. 3,0 3,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  4. 4,0 4,1 4,2 Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  5. Beczała T. Sasanka łąkowa. s. 94-95. W: Czerwona Księga Karpat Polskich, Kraków 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  6. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki: Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: IB PAN, 2006. ISBN 83-89648-38-5.