Saskatchewan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy kanadyjskiej prowincji. Zobacz też: rzeka Saskatchewan.
Saskatchewan
Flaga Saskatchewanu Arms of Saskatchewan.svg
Flaga Saskatchewanu Godło Saskatchewanu
Dewiza: Multis E Gentibus Vires (Z mnogości plemion siła)
Lokalizacja Saskatchewanu
język urzędowy angielski, francuski
Stolica Regina
Największe miasto Saskatoon
Premier Brad Wall
Gubernator porucznik Gordon Barnhart
Reprezentacja w parlamencie
 - przedst. w Izbie Gmin
 - przedst. w Senacie


14
6
Powierzchnia
Całkowita
 • Ziemia
 • Woda
   
2006
651 036 km²
651 036 km²
9,1%
Ludność
 • Całkowita (2001)
 • Gęstość

1 015 800
1,72 os./km²
Akces po Konfederacji rok – 1905 (jako dziesiąta)
Strefa czasowa UTC -6
Informacja pocztowa
 • Kod telefoniczny
 • ISO 3166-2
 • Skrót pocztowy
 • Pierwsza litera kodu

306
CA-SK
SK
S
Strona internetowa www.gov.sk.ca
Oficjalne symbole prowincjonalne

Saskatchewanprowincja Kanady leżąca w środkowej części kraju. Od wschodu graniczy z Manitobą, od zachodu z Albertą, od północy z Terytoriami Północno-Zachodnimi oraz na południu ze stanami USA Montana i Dakota Północna. Saskatchewan posiadając prostoliniowe granice ma kształt niemal idealnego trapezu. Największym miastem prowincji jest Saskatoon. Drugim co do wielkości i zarazem stolicą prowincji jest Regina. Do innych znaczniejszych miast należą Prince Albert, Moose Jaw, North Battleford, Yorkton i Swift Current. Zobacz też pełną listę jednostek samorządowych Saskatchewanu

Nazwa Saskatchewan odnosząca się wcześniej do dystryktu Saskatchewan pochodzi od rzeki Saskatchewan, której nazwa jest zniekształconym, oryginalnym indiańskim imieniem rzeki – Kisiskatchewani Sipi – oznaczającej wartką rzekę.

Struktura polityczna[edytuj | edytuj kod]

Gubernator porucznik[edytuj | edytuj kod]

Gubernator porucznik jest przedstawicielem głowy państwa, monarchy angielskiego w prowincji. Choć gubernator mianowany jest przez monarchę, następuje to automatycznie po rekomendacji premiera Saskatchewan. Funkcje gubernatora porucznika są czysto honorowe i ceremonialne, choć teoretycznie może on wpływać na kształt polityki prowincjonalnej.

Zgromadzenie legislacyjne[edytuj | edytuj kod]

Parlament Saskatchewan Legislative Assembly of Saskatchewan składa się współcześnie w 58 deputowanych Members of Legislative Assembly w skrócie MLA. Wybierani są oni w 58 jednomandatowych okręgach wyborczych. Partia zdobywająca większość w parlamencie tworzy rząd prowincjonalny, a jej przewodniczący zostaje premierem Saskatchewan. Druga partia w parlamencie otrzymuje status oficjalnej opozycji.

Obecnie w parlamencie 25. kadencji zasiadają przedstawiciele dwóch partii:

Zobacz Zgromadzenie Legislacyjne Saskatchewan w składach poprzednich sesji parlamentu.

Rząd[edytuj | edytuj kod]

  • Minister of Agriculture, Food and Rural Revitalization – Ministerstwo Rolnictwa, Przemysłu Żywnościowego i Terenów Wiejskich. Szef tego resortu odpowiedzialny jest także za rolną politykę kredytową, ubezpieczeniową, standardy produkcji żywności oraz propagowanie rolnictwa i spożycia rodzimych produktów.
  • Minister of Crown Management Board – Ministerstwo Rady Koronnej. Resort ten jest odpowiedzialny za zarządzanie aktywami i nieruchomościami należącymi do prowincji. Departament dostarcza także wszelkiego usług wewnętrznych dla pozostałych ministerstw i instytucji rządowych, włączając zarządzenie danymi oraz technologie obliczeniowe i komunikacyjne.
  • Minister of Community Resources and Employment – Ministerstwo ds. Samorządowych i Zatrudnienia. Do odpowiedzialności tego ministerstwa należy zapewnianie obywatelom prowincji pomocy w pełnym uczestniczeniu w życiu społecznym. Chodzi tu o pomoc dla biednych rodzin, ochronę praw dziecka, służby socjalne i opiekę nad osobami niepełnosprawnymi.
  • Minister of Industry and Resources – Ministerstwo Przemysłu i Zasobów Naturalnych. Zadaniem ministerstwa jest dbanie o rozwój miejscowego przemysłu i racjonalne zarządzanie zasobami naturalnymi.
  • Minister of Health – Ministerstwo Zdrowia. Do zakresu obowiązków tego ministerstwa należą: organizowanie prowincjonalnego systemu ubezpieczeń zdrowotnych oraz ustalanie standardów medycznych dla służby zdrowia.
  • Minister of Aboriginal Affairs – Ministerstwo ds. Ludności Rdzennej. Do zakresu odpowiedzialności tego ministerstwa należy reprezentowanie interesów rdzennej ludności prowincji. Pomoc w pełnym włączeniu się w życie społeczne.
  • Minister of Northern Affairs – Ministerstwo ds. Terenów Północnych. Zadaniem tego ministerstwa jest tworzenie i nadzorowanie wprowadzenia polityki zagospodarowania północnych terenów prowincji.
  • Minister of Finance – Ministerstwo Finansów. Zadaniem tego ministerstwa jest ustalanie i pobieranie podatków, planowanie i nadzorowanie budżetu, zarządzanie prowincjonalnymi funduszami emerytalnymi oraz długiem publicznym.
  • Minister of Learning – Ministerstwo Edukacji. Ministerstwo zajmuje się nadzorowaniem szkolnictwa podstawowego, średniego i wyższego, a także zapewnieniem wczesnego rozwoju dziecka, siecią bibliotek publicznych. Ministerstwo zarządza także nauczycielskimi, branżowymi funduszami emerytalnymi.
  • Minister of Labour – Ministerstwo Pracy. Zajmuje się tworzeniem i egzekucją prawa pracy oraz stosunkami pomiędzy pracodawcą a pracownikiem. Do zakresu obowiązków należy też sprawa równouprawnienia kobiet.
  • Minister of Highways and Transportation – Ministerstwo Dróg i Transportu. Ministerstwo zajmuje się nadzorem nad prowincjonalną siecią dróg kołowych, kolejowych i lotnisk.
  • Minister of Corrections and Public Safety – Ministerstwo Więziennictwa i Bezpieczeństwa Publicznego. Zarządzanie systemem korekcyjnym dla nieletnich i więzień dla dorosłych przestępców. Ministerstwo jest odpowiedzialne za kształtowanie programów rehabilitacyjnych i zasad wprowadzania w życie w społeczeństwie byłych przestępców. W zakresie bezpieczeństwa publicznego ministerstwo zarządza pogotowiem ratunkowym, strażą pożarną oraz ustala i nadzoruje standardy bezpieczeństwa instalacji publicznego użytku np. dźwigów osobowych.
  • Minister of Environment – Ministerstwo Ochrony Środowiska. Zakresem obowiązków ministerstwa jest zabezpieczenie ekosystemów leśnych, wodnych. Ochrona zagrożonych gatunków. Ustalanie kwot połowów ryb i odstrzału dziczyzny oraz nadzór nad prowincjonalnymi parkami narodowymi.
  • Minister of Government Relations – Ministerstwo Stosunków Międzyrządowych. Reprezentowanie prowincji w kontaktach z rządami innych prowincji oraz reprezentowanie interesów prowincji przy rządzie federalnym.
  • Minister of Culture, Youth and Recreation – Ministerstwo ds. Kultury, Młodzieży i Rekreacji. Do zakresu działania ministerstwa należy promowanie miejscowej kultury, spraw młodzieży, sportów i najszerzej pojętej rekreacji.
  • Minister of Justice and Attorney General – Ministerstwo Sprawiedliwości i Prokuratura Generalna. Zadaniem ministerstwa jest ściganie przestępstw oraz prewencja, a także organizacja systemu sądowniczego w prowincji.

Premier[edytuj | edytuj kod]

Premier jest szefem rządy prowincjonalnego w Saskatchewan. Posiada on bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w parlamencie. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w parlamencie. Jeśli z jakichś powodów, w czasie trwania sesji parlamentu przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera prowincji.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Demografia Saskatchewan.

Według spisu powszechnego z roku 2006[1][2], największą grupą narodowościową w Saskatchewan są Niemcy (30.0%), następnie Anglicy (26.5%), Szkoci (19.2%), Irlandczycy (15.3%), Ukraińcy (13.6%), Frankokanadyjczycy (12.4%), Indianie (12.1%), Norwegowie (7.2%), Polacy (6.0%), Metysi (4.4%), Holendrzy (3.7%), Rosjanie (3.7%) i Szwedzi (3.5%). Natomiast 18.1% określiło się jako Kanadyjczycy.

Rok Populacja Ranking wg prowincji
1901 91 279 8
1911 492 432 3
1921 757 510 3
1931 921 785 3
1941 895 992 3
1951 831 728 5
1956 880 665 5
1961 925 181 5
1966 955 344 6
1971 926 242 6
1976 921 325 6
1981 968 313 6
1986 1 009 613 6
1991 988 928 6
1996 976 615 6
2001 978 933 6
2006 985 386 6

Podział Administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Zobacz: lista jednostek samorządowych Saskatchewanu.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Ukształtowanie powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Południowy obszar prowincji jest niemal idealnie płaską równiną całkowicie pozbawioną lasów. Dawniej rozpościerała się tam preria, współcześnie zamieniona na tereny uprawne i pastwiska. Jedynym urozmaiceniem powierzchni są Wzgórza Cyprysowe na granicy z Albertą. Najwyższy szczyt tego grzbietu leżący już poza granicą Saskatchewan ma wysokość 1465 m.

Północną część prowincji pokrywa lesista nizina.

Wody śródlądowe[edytuj | edytuj kod]

Udział wód śródlądowych w całkowitej powierzchni prowincji wynosi blisko 10%. W szczególności bogata w wody jest jej północna część poprzecinana licznymi strumieniami oraz posiadająca szereg mniejszych i większych jezior polodowcowych. Do największych z nich należą Atabasca, Jeziore Cree, Jezioro Reniferów i Jezioro la Ronge. Południową część, znacznie bardziej ubogą w wody przecina kilka większych rzek – przede wszystkim Północna i Południowa Rzeka Saskatchewan.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Brak naturalnych zapór powoduje, że klimat, a głównie temperatura w Saskatchewan zależy od okresowej aktywności słońca. Stąd też ekstremalnie wysoka amplituda rocznych temperatur od +35 °C w lecie do -45 °C w zimie.

Ze względu na południkową rozciągłość prowincji klimat jest bardzo zróżnicowany w zależności od położenia. W południowej części panuje klimat kontynentalny z upalnymi latami i bardzo mroźnymi i śnieżnymi zimami. Na północy panuje klimat pod arktyczny ze stosunkowo łagodnymi latami i bardzo mroźnymi zimami.

Zasoby naturalne[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszym bogactwem naturalnym Saskatchewan są niezwykle żyzne ziemie orne. Oprócz tego w prowincji znajdują się pokłady następujących minerałów i kopalin: miedź, nikiel, cynk, ołów, węgiel kamienny, gaz ziemny, potas, uran, złoto, ruda żelaza, sól kamienna i inne w niewielkich ilościach

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka prowincji niemal wyłącznie oparta jest na rolnictwie i usługach dla rolnictwa. W Saskatchewan koncentruje się 54% całej kanadyjskiej produkcji zbóż. Istotną gałęzią przemysłu, szczególnie w północnej części prowincji jest leśnictwo i łowiectwo.

Saskatchewan jest jednym z głównych, światowych wydobywców uranu. Jest największym producentem tego minerału. W związku ze sztywną rządową kontrolą wydobycia surowca, Saskatchewan jest w stanie regulować światowe ceny tego surowca.

Energia elektryczna jest produkowana głównie w elektrowniach wodnych.

Przemysł przetwórczy skupiony w największych miastach a zwłaszcza w Regina i Saskatoon. Rozwinięte gałęzie przemysłu to spożywczy, rafineryjny, chemiczny, drzewny, metalowy i materiałów budowlanych.

Sieć komunikacyjna dobrze rozwinięta w środkowej i południowej części prowincji. Największe znaczenie mają transkontynentalne linie kolejowe i transkanadyjska droga kołowa zwana Trans-Canada Highway.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: historia Saskatchewanu.

Saskatchewan powstała jako prowincja Kanady w 1905 wraz z jej wydzieleniem z Terytoriów Północno-Zachodnich. Historia jej terenów jest jednak dużo starsza. Najpierw przez tysiące lat była terenem migracji i tworzenia się kultur indiańskich, a następnie od połowy XVIII w. terenem eksploracji łowieckich i handlowych Kompanii Zatoki Hudsona. Od 1867, daty przyłączenia wszystkich terenów będących po zarządem kompanii do Konfederacji Kanady, tereny Saskatchewan wchodzą w okres gwałtownej kolonizacji. W ciągu niespełna czterdziestu lat ludność regionu z niewiele ponad tysiąca osób wzrosła do niemal 200 tysięcy. Wobec tego, rząd federalny zdecydował o przekształceniu rejonu w samodzielną prowincję.

Przypisy

  1. Ethnic origins, 2006 counts, for Canada, provinces and territories – 20% sample data
  2. Możliwe było wybranie więcej niż jednej narodowości, ilość procentowa jest więc większa niż 100%
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Saskatchewan w Wikisłowniku