FC Schalke 04

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Schalke 04 Gelsenkirchen)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Football pictogram.svg FC Schalke 04
FC Gelsenkirchen-Schalke 04
Logo klubu
Logo klubu
Pełna nazwa Fußballclub Gelsenkirchen-Schalke 04 e.V.
Przydomek Die Königsblauen (Królewsko-Niebiescy)
Die Knappen (Górnicy)
Barwy niebiesko-białe
Data założenia 4 maja 1904
Liga Bundesliga
Debiut w najwyższej lidze 1963
Adres Ernst-Kuzorra-Weg 1,
45891 Gelsenkirchen
Stadion Veltins-Arena
Trener Jens Keller
Asystent trenera Bernhard Trares
Stroje
domowe
Stroje
wyjazdowe
Trzeci
strój
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

FC Gelsenkirchen-Schalke 04 (w skrócie nazywany FC Schalke 04 bądź S04) – niemiecki klub sportowy z siedzibą w mieście Gelsenkirchen, leżącym w zachodniej części kraju w Zagłębiu Ruhry, w kraju związkowym Nadrenia-Westfalia. Klub założony został 4 maja 1904.

Drużyna piłkarzy występuje w pierwszej lidze niemieckiej od 1991. W historii zapisała się jako siedmiokrotny mistrz Niemiec i czterokrotny zdobywca Pucharu Niemiec. Schalke 04 jest również utytułowane na arenie europejskiej. Jest zdobywcą Pucharu UEFA z 1997, gdy w finałowym dwumeczu pokonało Inter Mediolan. Barwami klubu są kolory niebieski i biały. Swoje domowe spotkania drużyna piłkarska rozgrywa na obiekcie Veltins-Arena, mogącym pomieścić ponad 61 tysięcy widzów. Funkcję trenera pełni Huub Stevens. W sezonie 2007/2008 klub zajął 3. miejsce w lidze, rok później 8, zaś w sezonie 2009/2010 został wicemistrzem Niemiec. Nosi przydomki „Die Königsblauen” i „Die Knappen”.

Klub posiada także między innymi sekcje piłki nożnej kobiet, koszykówki, piłki ręcznej, lekkoatletyki i tenisa stołowego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

1904–1912: Założenie klubu jako „Westfalia Schalke”[edytuj | edytuj kod]

Kilku 14- i 15-letnich mieszkańców górniczej dzielnicy Schalke w mieście Gelsenkirchen pasjonowało się piłką nożną i pewnego dnia postanowili oni założyć klub piłkarski. 4 maja 1904 Josef Ferse, Wilhelm „Willy” Gies, Johann Kessel, Viktor Kroguhl, Heinrich Kullmann, Adolf Oetzelmann, Josef Seimetz i Willy van den Berg zgromadzili się w jednym z pubów w mieście i ostatecznie utworzyli klub, który nazwali wówczas Westfalia Schalke[1]. Pierwszym miejscem, na którym swoje mecze miał rozgrywać nowy zespół, była łąka, a boisko to zwane było „Haus Goor”. Pierwszymi barwami klubu były kolory żółty i czerwony, które zapożyczono od ówczesnych strojów reprezentacji Holandii[1]. Federacja Piłkarska Zachodnich Niemiec (Westdeutscher Spielverband) nie dopuściła jednak klubu w swoje szeregi uznając go za „dziki klub”, toteż zespół rozgrywał jedynie mecze z miejscowymi zespołami. Swój pierwszy rok istnienia Westfalia Schalke kończyła w składzie 16-osobowym[1].

W 1905 zawodnicy Westfalii Schalke zaczęli rozgrywać swoje spotkania na boisku przy Taubenstraße, ale z czasem zaczęli je dzielić z innymi lokalnymi drużynami. Z kolei w 1906 zmienili lokalizację na Rubens’schen Wiese pomiędzy Grenzstraße i Industriestraße[1]. W 1907 zespół przeżywał braki funduszy i jego członkowie podjęli decyzję o nowych przychodach. Pięć fenigów miesięcznie mieli płacić należący do klubu uczniowie, a dziesięć fenigów miesięcznie – gimnazjaliści. Do końca roku skład klubu rozrósł się do 40 członków[1]. W 1909 klub został zarejestrowany oficjalnie przez miasto Gelsenkirchen, jednak musiał spełnić wymóg – jego prezes musiał mieć ukończone 21 lat. Tym samym szefem Westfalii Schalke został Heinrich Hilgert[1].

1912–1924: Od „Turnverein 1877” do „FC Schalke 04"[edytuj | edytuj kod]

W 1912 roku Westfalia Schalke podjęła próby mające na celu przyłączenie się do Zachodnioniemieckiego Związku Piłki Nożnej (Westdeutscher Spielverband), jednak początkowo były one nieudane. 13 lutego tamtego roku doszło więc do fuzji z Schalker Turnverein 1877, a prezesem nowego klubu został Fritz Unkel z Schalker Turnverein. Był on jednocześnie członkiem tamtejszego Westdeutscher Spielverband, toteż nowy klub od razu został przyjęty w szeregi związku[1]. W 1914 wybuchła I wojna światowa, która miała wpływ na działanie klubu – zawieszono wówczas wszystkie rozgrywki piłkarskie w Niemczech, a kluby sportowe tymczasowo rozwiązano. W 1915 na drużyna została powołana na nowo, a jej prezesem został Robert Schuermann[1].

25 maja 1919 swój debiut w zespole w meczu z Erle 08 zaliczył Ernst Kuzorra, który wcześniej w lutym został członkiem zespołu. W późniejszych latach Kuzorra był podstawowym zawodnikiem zespołu z Gelsenkirchen[1]. 24 lipca tamtego roku doszło do zmiany nazwy klubu i dotychczasową zastąpiono przez Turn- und Sportverein Schalke 1877. W 1920 klub liczył pięć drużyn seniorskich oraz cztery juniorskie. 6 czerwca tamtego roku Turn- und Sportverein Schalke 1877 wygrał 4:0 z BV 12 Gelsenkirchen i awansował z B-klasy do A-klasy ligi okręgu Gelsenkirchen, zwanej Bezirksmeisterschaft[1].

8 maja 1921 wywalczył po raz pierwszy mistrzostwo A-klasy, po tym jak pokonał takie zespoły jak SuS Essen-West 81, BV Stoppenberg i Westfalia Herne. Z kolei 3 sierpnia 1922 Schalke 1877 rozegrało swoje pierwsze w historii spotkanie z zagraniczną drużyną. Przeciwnikiem drużyny z Gelsenkirchen był austriacki pierwszoligowiec, Wiener Association FC. Mecz zakończył się zwycięstwem Austriaków 2:1[1]. 20 maja 1933 Turn- und Sportverein Schalke 1877 wywalczył mistrzostwo ligi okręgowej. 5 stycznia 1924 doszło do rozłamu w zespole i wydzielono tylko sekcję piłkarską, którą nazwano Fußballklub Schalke 04 e.V. Zmieniono wówczas barwy klubu na niebiesko-białe, które obowiązują do dnia dzisiejszego[2].

1924–1930: Mistrzostwo Niemiec Zachodnich[edytuj | edytuj kod]

W sezonie 1924/1925 rozgrywek okręgowych jednym z czołowych zawodników Schalke 04 był 19-letni Ernst Kuzorra, a 7 maja 1924 zawodnikiem zespołu został jego późniejszy szwagier Fritz Szepan. 3 kwietnia 1925 pierwszym profesjonalnym trenerem zespołu został Heinz Ludewig, były środkowy napastnik Dusiburger Spielverein oraz reprezentacji Niemiec[2]. Wiosną doprowadził on Schalke do trzech sukcesów. Pierwszym z nich było wywalczenie było mistrzostwa ligi podokręgu, a następnie ligi okręgowej zwanej Emscherkreismeisterschaft, dzięki zwycięstwu 3:0 nad Sportfreunde Essen 07. Trzecim z nich stało się zdobycie mistrzostwa Zagłębia Ruhry. Schalke wygrało wówczas najpierw z Preußen 07 Bochum, a następnie z Borussią Dortmund. Było to wówczas pierwsze w historii spotkanie pomiędzy Schalke a drużyną z Dortmundu, wygrane przez zawodników z Gelsenkirchen 4:2. Wtedy też po raz pierwszy pojawiło się pojęcie „Schalker Kreisel” (w tłumaczeniu na język polski Kreisel znaczy bąk), związane z wyrobionym i efektownym stylem gry drużyny, urozmaiconym płaskimi podaniami między zawodnikami[2][3].

11 kwietnia 1925 po zwycięstwie 3:1 nad STV Horst-Emscher Schalke ponownie został mistrzem regionu Gelsenkirchen, a tydzień później pokonało 2:1 Sportfreunde Essen 07 w Emscherkreismeisterschaft. Dzięki tej wygranej Schalke awansowało do Gauligi Ruhr, najwyższej wówczas klasy rozgrywkowej w Niemczech[2]. W 1927 roku zawodnicy klubu z Gelsenkirchen wywalczyli jej mistrzostwo, a w decydującym o mistrzostwie Niemiec Zachodnich meczu przegrali 3:4 z Fortuną Düsseldorf. W maju tamtego roku zespół po raz pierwszy w swojej historii wystąpił w mistrzostwach kraju, jednak już w pierwszej rundzie uległ 1:3 TSV 1860 Monachium. W czerwcu 1927 zapadła decyzja o budowie nowego stadionu dla piłkarzy Schalke, a ich nowym trenerem został Austriak Gustav Wieser[2]. 20 listopada 1927 Ernst Kuzorra zadebiutował w reprezentacji Niemiec w zremisowanym 2:2 towarzyskim meczu z Holandią, stając się tym samym pierwszym reprezentantem w historii klubu[4].

Wiosną 1928 roku zmieniono nazwę klubu na FC Gelsenkirchen-Schalke 04 w podziękowaniu władzom miasta Gelsenkirchen za sfinansowanie budowy stadionu, który nazwano Glückauf-Kampfbahn. W lipcu zespół uległ 2:4 Hamburger SV w pierwszej rundzie mistrzostw Niemiec, a we wrześniu zakończono budowę stadionu. Mecz otwarcia Schalke rozegrało z drużyną Tennis Borussia Berlin[2]. Z kolei 23 września tamtego roku Kuzorra zdobył gola dla Niemiec w meczu z Norwegią (2:0). 23 września 1929 piłkarze Schalke zwyciężyli 2:1 z Meidericher Spielverei i tym samym po raz pierwszy w historii zdobyli mistrzostwo Niemiec Zachodnich. Odpadli jednak w rozgrywkach o prymat w kraju, gdy ulegli 1:4 Hercie Berlin.

1930–1933: Od skandalu po wicemistrzostwo Niemiec[edytuj | edytuj kod]

Wiosną 1930 zespół Schalke wywalczył swoje drugie mistrzostwo Zachodnich Niemiec w historii. Zespół zawiódł jednak swoich kibiców w mistrzostwach kraju. Przeszedł pierwszą rundę wygrywając 6:2 z Arminią Hanower, jednak odpadł w kolejnej po porażce 2:6 z 1. FC Nürnberg[2]. 25 sierpnia 1930 doszło do skandalu. Zachodnioniemiecki Związek Piłki Nożnej (Westdeutscher Spielverband) zawiesił wówczas 14 zawodników z pierwszego składu Schalke, w tym czołowych Hansa Tibulskiego, Fritza Szepana i Ernsta Kuzorrę. Powodem takiej decyzji był „brak amatorstwa” piłkarzy, którzy za swoją grę otrzymywali wypłatę w wysokości 10 marek niemieckich, podczas gdy maksymalna stawka ustanowiona przez związek wynosiła 5 marek. Kierownictwo klubu dodatkowo musiało zapłacić karę w wysokości 1600 marek na rzecz federacji[2].

1 czerwca 1931 roku Schalke rozegrało swój pierwszy mecz po banicji. Na Glückauf-Kampfbahn przybyło 70 tysięcy widzów, którzy zobaczyli zwycięstwo „Die Königsblauen” 1:0 nad Fortuną Düsseldorf. Zwycięskiego gola w tamtym spotkaniu zdobył Hans Tibulski[2]. Przed sezonem 1931/1932 nowym trenerem został Hans Sauerwein. Doprowadził on Schalke do mistrzostwa Zachodnich Niemiec, ale nie zdołał wywalczyć mistrzostwa kraju, po tym jak Schalke odpadło w półfinale z Eintrachtem Frankfurt (1:2). Latem 1932 roku trenerem klubu został Kurt Otto, który wcześniej pracował z reprezentacją Polski. Schalke ponownie było najlepsze w swoim regionie, a w mistrzostwach Niemiec po raz pierwszy dotarło do finału. W Kolonii przy 60 tysiącach widzów Schalke poniosło porażkę 0:3 z Fortuną Düsseldorf i zostało wicemistrzem kraju[2].

1933–1945: Sześć tytułów mistrzowskich[edytuj | edytuj kod]

W 1933 roku władzę w Niemczech zdobyła Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników. Odwołano wówczas zarząd Deutscher Fußball-Bund i powołano nowy, wywodzący się z NSDAP. W tym samym roku Schalke przystąpiło do nowo utworzonych rozgrywek – Gauliga Westfalen. Natomiast nowym trenerem zespołu został Hans Schmidt[5]. W 1934 na Mistrzostwach Świata we Włoszech gracz Schalke Ernst Kuzorra był podstawowym zawodnikiem i wywalczył brązowy medal, stając się pierwszym zdobywcą medalu na Mundialu w barwach klubu z Gelsenkirchen. W czerwcu zespół wywalczył mistrzostwo Gauligi i równie udanie radził sobie w rozgrywkach o mistrzostwo Niemiec. Ostatecznie dotarł do finału. 24 czerwca 1934 zmierzył się w Berlinie z 1. FC Nürnberg. Po golach Kuzorry i Fritza Szepana zespół zwyciężył 2:1 i po raz pierwszy w swojej historii wywalczył tytuł mistrza Niemiec[5].

1 czerwca 1935 Schalke 04 zostało członkiem „Nationalsozialistischer Reichsbund für Leibesübungen”, czyli ówczesnych władz zarządzających piłką nożną w kraju. Piłkarze drużyny Schalke zostali po raz trzeci z rzędu mistrzem Westfalii i ponownie dotarli do finału mistrzostw Niemiec. 23 czerwca 1935 w obecności 74 tysięcy widzów w Kolonii „Die Königsblauen” podejmowali VfB Stuttgart. Mecz obfitował w bramki i ostatecznie zakończył się wynikiem 6:4 dla Schalke. Bramki w tamtym spotkaniu dla drużyny z Gelsenkirchen zdobywali: trzykrotnie Ernst Poertgen i po jednej Ernst Kalwitzki, Adolf Urban i Rudolf Gellesch. Z kolei 8 grudnia tamtego roku Schalke dotarło do finału Pucharu Niemiec, jednak na stadionie Rheinstadion w Düsseldorfie przegrało 0:2 z Nürnberg[5].

W 1936 roku zespół ponownie został mistrzem Gauligi Westfalii, a we wrześniu otwarto nową trybunę na Glückauf-Kampfbahn. Mierząca 114 metrów stała się największą trybuną w całych Niemczech. 3 stycznia 1937 Schalke po raz drugi w historii wystąpiło w finale krajowego pucharu, jednak uległo w Berlinie 1:2 zespołowi VfB Leipzig. Wiosną zawodnicy znów byli najlepsi w swoim regionie, a 20 czerwca rozegrali finał mistrzostw Niemiec z Nürnberg. Na Stadionie Olimpijskim w Berlinie Schalke wygrało 2:1 po golach Kalwitzkiego i Poertgena zostając tym samym trzeci raz mistrzem kraju[5]. Z kolei w styczniu 1938 pokonało w takim samym stosunku Fortunę Düsseldorf w finale DFB-Pokal, dzięki czemu jako pierwszy klub w Niemczech zdobyło dublet.

Rok 1938 przyniósł kolejne mistrzostwo Zachodnich Niemiec, a piłkarze Gelsenkirchen jeszcze do 1944 roku nieprzerwanie okazywali wyższość nad innymi drużynami z regionu. 26 czerwca ponownie wystąpiło w finale rozgrywek krajowych, jednak po 90 minutach meczu z Hannoverem 96 był remis 3:3 i do rozstrzygnięcia potrzebne było powtórzenie spotkania. 3 lipca 1938 przy 100 tysiącach widzów Berlinie Schalke uległo w powtórce Hannoverowi 3:4 i zostało wicemistrzem Niemiec[5]. Jednak rok 1939 przyniósł Schalke sukces w krajowych mistrzostwach. 18 czerwca w Berlinie zawodnicy nie dali szans Admirze Wiedeń wygrywając 9:0. Bohaterem meczu był Kalwitzki, który strzelił 5 goli, a kolejne dołożyli Szepan, Urban, Tibulski i Kuzorra[5]. Po tym sukcesie prezesem klubu przestał być Fritz Unkel, który został zastąpiony przez Heinricha Tschneschera.

Po sezonie 1939/1940 doszło też do zmiany pokoleń i powoli do zespołu wkraczała tzw. „Trzecia Generacja”, czyli „Die Dritte Schalker Generation”, którą tworzyli między innymi Herbert Burdenski, Willi Schuh i Bernhard Füller. Zespół ponownie wystąpił w finale o mistrzostwo Niemiec i ponownie wygrał (po raz piąty w historii), tym razem 1:0 z Dresdner SC po golu Kalwitzkiego[5]. 22 czerwca 1941 w finale mistrzostw kraju Schalke wystąpiło z pochodzącym z Austrii Rapidem Wiedeń. Do 57. minuty prowadziło 3:0 po golach Gellescha, Eppenhofa i Hinza, jednak przegrało mecz 3:4 i zajęło 2. miejsce w rozgrywkach. Z kolei w listopadzie 1941 zespół nie zrehabilitował się za porażkę w Meisterschaft i w finale pucharu uległ 1:2 Dresdner SC[5].

5 lipca 1942 Schalke znów dotarło do finału rozgrywek o mistrzostwo kraju. Drugi raz z rzędu natrafiło w nim na drużynę z Wiednia, którą tym razem była Vienna. Ponad 100 tysięcy kibiców oglądało zwycięstwo Schalke 2:0, dla którego bramki zdobywali Kalwitzki i Szepan. Tym samym „Die Königsblauen” szósty raz w historii sięgnęli po tytuł mistrzowski i po raz szósty w ciągu ostatnich ośmiu sezonów[5]. Z kolei w listopadzie piąty raz zagrali w finale Pucharu Niemiec, jednak przegrali w nim 0:2 z TSV 1860 Monachium. W lutym 1944 Schalke wygrało 4:1 z Borussią Dortmund i po raz jedenasty z rzędu wywalczyło mistrzostwo Westfalii. 4 lipca tamtego roku zmarł Fritz Unkel, były prezes klubu.

1945–1963: Gra w Oberlidze i kolejny tytuł[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu II wojny światowej rozgrywki w Niemczech wznowiono latem 1945, a swój pierwszy mecz Schalke 04 rozegrało 22 lipca w meczu z reprezentacją miasta Wanne-Eickel, z którą wygrało 7:1. Z kolei pierwsze ligowe spotkanie drużyny z Gelsenkirchen odbyło się 9 marca 1946 i były to derby miasta z Alemannią Gelsenkirchen, w których lepsze okazało się Schalke wygrywając 4:1[6]. W lipcu 1946 rozpoczęła się przebudowa stadionu Glückauf-Kampfbahn, a Schalke wygrało rozgrywki ligi okręgowej. 23 lutego 1947 drużyna odniosła najwyższe w swojej historii w oficjalnych meczach, gdy pokonała 20:0 SpVgg Herten. Herbert Burdenski zdobył w tamtym meczu 11 goli. W rozgrywkach mistrzostw Westfalii Schalke dotarło do ćwierćfinału, w którym uległo Borussii Dortmund 2:3[6].

We wrześniu 1947 zainaugurowano w Niemczech nowe rozgrywki piłkarskie – Oberligę, a Schalke zostało przydzielone do strefy zachodniej. 14 września zespół rozegrał swoje pierwsze spotkanie i zremisował w nim 2:2 z Hamborn 07. Na koniec sezonu zajął 6. miejsce w lidze. Rok później drużyna z Gelsenkirchen spisała się jeszcze słabiej i zakończyła sezon na 12. miejscu w tabeli (na 16 uczestników)[6]. 12 listopada 1950 swoje piłkarskie kariery zakończyli Ernst Kuzorra i Fritz Szepan. Pożegnalny mecz odbył się na stadionie Schalke w obecności 25 tysięcy widzów. Przeciwnikiem był brazylijski klub Atlético Mineiro Belo Horizonte, który uległ Niemcom 1:3[6].

Sezon 1950/1951 zakończył się dla zawodników Schalke 04 sukcesem, pierwszym od czasu utworzenia Oberligi. W decydującym o mistrzostwie ligi meczu drużyna zwyciężyła 4:1 ze Sportfreunde Katernberg. W mistrzostwach RFN przegrała jednak z 1. FC Kaiserslautern, a zawodnik Schalke Hans Kleina z 25 golami został królem strzelców Oberligi[6]. W 1952 roku „Die Knappen” wywalczyli wicemistrzostwo ligi, ale w 1953 zajęli 6. miejsce. Z kolei w 1953 w decydującym o mistrzostwie spotkaniu z 1. FC Köln przegrali 2:4 i ostatecznie ukończyli ligę na 3. pozycji[6]. W lipcu 1954 nowym trenerem drużyny został Austriak Edi Frühwirth, który poprzednio prowadził rodzimą reprezentację. 31 lipca tamtego roku rozpoczęto świętowanie 50. rocznicy istnienia klubu. Jednym z najważniejszych momentów tej uroczystości był mecz z Hannoverem 96, ówczesnym mistrzem kraju, który Schalke 04 wygrało 5:1. Z okazji rocznicy wybudowano nową trybunę na Glückauf-Kampfbahn, a także dobudowano sanitariaty[6].

Pierwszy sezon pod wodzą trenera Frühwirtha zakończył się 5. miejscem w Oberlidze, a także awansem do finału Pucharu Niemiec. Jednak w finale w Brunszwiku piłkarze Schalke 04 ulegli 2:3 Karlsuher SC (oba gole dla Schalke zdobył Helmut Sadlowski)[6]. Sezon 1955/1956 zakończył się wicemistrzostwem Oberligi, a kolejny zajęciem w niej 4. miejsca. Jednak w 1958 roku sukces odniósł trener Frühwirth, który doprowadził zespół do finału mistrzostw kraju. 18 maja 1958 w obecności 80 tysięcy widzów w Hanowerze Schalke podejmowało Hamburger SV. Dwa gole zdobył kapitan drużyny Bernhard Klodt i jednego dołożył Manfred Kreuz, a „Die Königsblauen” dzięki zwycięstwu 3:0 sięgnęli po swój ósmy w historii tytuł mistrzowski[6].

Jesienią 1959 Schalke 04 po raz pierwszy wystąpiło w europejskich pucharach i jako mistrz RFN zagrało w edycji 1958/1959 Pucharu Mistrzów. W pierwszej rundzie natrafiło na mistrza Danii, KB Kopenhaga. W Kopenhadze przegrało 0:3, jednak w rewanżu na własnym stadionie odrobiło straty i zwyciężyło 5:2, a gole dla Niemców zdobywali: dwa Bernhard Klodt i po jednym Helmut Sadlowski, Hans Nowak i Günther Brocker. Do rozstrzygnięcia awansu potrzebny był jednak trzeci mecz, który odbył się dwa tygodnie później w Enschede. Po golach Sieberta, Nowaka i Klodta Schalke wygrało 3:0 i awansowało do 1/8 finału. Tam natrafiło na mistrza Anglii, Wolverhampton Wanderers i w meczu wyjazdowym zremisowało 2:2 (gole Sieberta i Koslowskiego). Natomiast w Gelsenkirchen wygrało 2:1 po bramkach Kördella i Sieberta, dzięki czemu przeszło do ćwierćfinału. Na 1/4 zakończyło jednak swój udział w Pucharze Europy. Uległo w Madrycie z tamtejszym Atlético 0:3, a u siebie zremisowało 1:1 (gol Nowaka)[7].

W 1960 Schalke zajęło 4. miejsce w Oberlidze. Sezon 1960/1961 zakończyli na 3. miejscu, a kolejny na 2. pozycji. Sezon 1962/1963 był ostatnim w historii Oberligi. Ostatni mecz Schalke w tych rozgrywkach odbył się 12 maja 1963 przeciwko Fortunie Düsseldorf. 2 czerwca 1963 Schalke 04 rozegrało u siebie towarzyskie spotkanie z Santos Futebol Clube, który przyjechał w składzie z Pelém, dwukrotnym mistrzem świata z reprezentacją Brazylii. Santos wygrał 2:1, a piłkarze tego klubu otrzymali za grę 150 tysięcy marek[6].

1963–1981: Bundesliga, skandal oraz spadek do drugiej ligi[edytuj | edytuj kod]

Rok 1963 przyniósł ważne wydarzenie piłce nożnej w Niemczech. Deutscher Fußball-Bund utworzył nowe rozgrywki w kraju – Bundesligę, składającą się pierwotnie z 16 drużyn. W skład między innymi weszło Schalke 04, a w premierowym sezonie zespół ten poprowadził trener Georg Gawliczek. 24 sierpnia S04 rozegrało swoje pierwsze spotkanie w Bundeslidze i wygrało u siebie z VfB Stuttgart 2:0, a bramki dla Schalke zdobywali Willi Klosowski i Waldi Gerhardt. Na koniec sezonu 1963/1964 drużyna z Gelsenkirchen zajęła 8. miejsce w lidze[8]. W 1964 Niemiecka Federacja Piłkarska nie chciała nadać licencji Schalke 04 z powodów finansowych. Klub zmuszony był sprzedać obiekt Glückauf-Kampfbahn miastu Gelsenkirchen, a ze stanowiska prezesa musiał ustąpić Hans-Georg König. Jego miejsce zajął Fritz Szepan, a zespół ostatecznie otrzymał licencję[8]. W sezonie 1964/1965 zespół poprowadził austriacki szkoleniowiec Fritz Langner, jednak złożony z kilku reprezentantów Republiki Federalnej Niemiec zajął ostatnią 16. lokatę w lidze. Drużyna nie spadła jednak do drugiej ligi dlatego, że powiększono pierwszą ligę do 18 drużyn, a dodatkowo licencji nie uzyskała Hertha Berlin[8]. Kolejne trzy sezony pod wodzą Langnera, a także Karla-Heinza Marotzke i Güntera Brockera również nie były dla Schalke udane, gdyż zespół zajmował miejsca w dolnej połówce tabeli.

Helmut Kremers, gracz Schalke w latach 70., brat-bliźniak Erwina i mistrz świata z 1974

W 1967 roku miasto Gelsenkirchen podjęło uchwałę o budowie nowego stadionu dla Schalke 04. W 1968 trenerem klubu został Rudi Gutendorf, który zajął z „Die Knappen” 7. miejsce w sezonie 1968/1969 i 9. w sezonie sezonie 1969/1970. 14 czerwca 1969 roku Schalke wystąpiło w finale Pucharu RFN, po raz siódmy w swojej historii. Drużyna przegrała jednak we Frankfurcie nad Menem 1:2 z Bayernem Monachium[8].

Dzięki temu, iż Bayern został mistrzem Bundesligi, Schalke wystąpiło w rozgrywkach Pucharu Zdobywców Pucharów 1969/1970. W pierwszej rundzie przeciwnikiem Schalke 04 był irlandzki Shamrock Rovers z Dublina. W pierwszym meczu w Irlandii Niemcy ulegli 1:2 (gol Hansa Pirknera), jednak w rewanżu w Gelsenkirchen zwyciężyli 3:0 (gole zdobywali Reinhard Libuda, Hans Pirkner i Hans-Jürgen Wittkamp). W kolejnej rundzie przeciwnikiem „Die Knappen” był zdobywca Pucharu Szwecji IFK Norrköping. W całym dwumeczu padł tylko jeden gol (autorstwa Klausa Scheera), w rewanżu w Niemczech, gdy Schalke zwyciężyło 1:0. Także ćwierćfinałowy dwumecz zakończył się dla Niemców pomyślnie. Wygrali oni w Zagrzebiu z Dinamem Zagrzeb 3:1 po bramkach Pirknera, Fichtela i Bechera, a u siebie mecz zakończył się wynikiem 1:0 po golu Scheera. Ostatnią przeszkodą Schalke 04 w drodze do finału Pucharu Zdobywców Pucharów był angielski Manchester City. Po zwycięstwie 1:0 u siebie (gol Libudy) Niemcy ulegli w Manchesterze 1:5 (honorowa bramka Libudy) i odpadli z rozgrywek[9].

17 kwietnia 1971 Schalke przegrało mecz ligowy z Arminią Bielefeld 0:1. Wyszło jednak na jaw, iż zawodnicy otrzymali po 2300 marek za przegranie spotkania. W RFN wybuchł skandal, który niemieckie gazety nazwały „Bundesliga-Skandal”. Okazało się, że w ustawianie wyników meczów Bundesligi i Pucharu Niemiec zamieszanych było 53 zawodników, 2 trenerów i 6 działaczy klubowych z całych Niemiec. Do korupcji przyznało się jedynie trzech zawodników, w tym Pirkner z Schalke. W grudniu 1975 proces został zakończony, a zawodnicy ukarani grzywnami[10].

Erwin Kremers, gracz Schalke w latach 70. i bliźniak Helmuta Kremersa

Przed sezonem 1971/1972 trenerem zespołu został Jugosłowianin Ivica Horvat i wywalczył z Schalke wicemistrzostwo Niemiec. 1 lipca 1972 w finale Pucharu Niemiec, rozegranym w Hanowerze Schalke pokonało 5:0 1. FC Kaiserslautern po golach Helmuta Kremersa (2), Klausa Scheera, Herberta Lütkebohmerta i Klausa Fischera, dzięki czemu drugi raz w historii zdobyło puchar. W Pucharze Zdobywców Pucharów 1972/1973 trafił na Sławię Sofia. Wygrał 2:1 (gole Rüssmanna i Fischera) oraz 3:1 (gole Brauna, Scheera i Lütkebohmerta), po tym jak drugi mecz został powtórzony. W 1/8 finału Schalke wyeliminowało irlandzki Cork Hibernians (0:0 i 0:3 po trafieniach Ehmke, Brauna i Erwina Kremersa), ale odpadło w ćwierćfinale. Przeciwnikiem Niemców w 1/4 była Sparta Praga, która przegrała w Gelsenkirchen 1:2 (gole Ehmke i Rüssmanna), ale u siebie wygrała 3:0[11].

9 czerwca 1973 rozegrano ostatnie spotkanie ligowe na stadionie Glückauf-Kampfbahn, które Schalke 04 wygrało 2:0 z Hamburger SV. Niedługo potem oddano do użytku nowy obiekt, Parkstadion, który kosztował około 56 milionów marek. Inauguracyjne spotkanie Schalke rozegrało 4 sierpnia przeciwko Feyenoordowi Rotterdam i przegrało 1:3[10]. 11 sierpnia 1973 roku w meczu ligowym z VfB Stuttgart zadebiutował Rüdiger Abramczik. W chwili debiutu liczył sobie 17 lat i 175 dni stając się tym samym najmłodszym w historii piłkarzem Bundesligi[10]. Trener Horvat pracował w klubie do 1975 roku, ale nie odniósł sukcesów. W sezonem 1975/1976 Schalke prowadzone przez Maximiliana Merkela było szóste w lidze, a Klaus Fischer z 29 golami na koncie został królem strzelców Bundesligi, pierwszym w barwach Schalke[10]. Z kolei w 1977 roku drużyna nowego trenera Friedela Rauscha wywalczyła wicemistrzostwo kraju. Wystąpiła w Pucharze UEFA 1976/1977, ale odpadła w 3. rundzie po meczach z RWD Molenbeek Bruksela. Z kolei w 1978 odpadła po 2. rundzie Pucharze UEFA 1977/1978 przegrywając 2:4 i 1:3 z 1. FC Magdeburg. W kolejnych sezonach najlepszym strzelcem zezpołu był Klaus Fischer, jednak zespół nie osiągał sukcesów ani w rozgrywkach ligowych, ani w krajowym pucharze. Ostatecznie w sezonie 1980/1981 drużyna zajęła przedostatnie 17. miejsce i po raz pierwszy w swojej historii spadła do drugiej ligi. Trenerem zespołu był wówczas Jugosłowianin Fahrudin Jusufi[10].

1981–1991: Pięć sezonów w drugiej lidze[edytuj | edytuj kod]

Sezon 1981/1982 Schalke 04 spędziło w drugiej lidze pod wodzą trenera Sigfrieda Helda. 29 maja 1982 po zwycięstwie 4:0 nad Wormatią Worms Schalke powróciło po roku do pierwszej ligi[12]. Sezon 1982/1983 Schalke zakończyło go na 3. miejscu od końca. W czerwcu miało więc rozegrać baraże z 3. drużyną drugiej ligi, Bayerem Uerdingem. U siebie zremisowało 1:1, a na wyjeździe przegrało 1:3 i drugi raz w swojej historii spadło o klasę niżej[12]. Po drugim spadku Schalke 04 do drugiej ligi trener Held został zwolniony, a w jego miejsce zatrudniono Diethelma Fernera. 6 sierpnia 1983 roku w meczu z SC Charlottenburg (3:0) w barwach „Die Knappen” zadebiutował 17-letni wówczas Olaf Thon, będący przez kolejne dwie dekady czołową postacią klubu. 20 maja 1984 dzięki zwycięstwu 2:0 nad Fortuną Köln Schalke ponownie wywalczyło awans do pierwszej ligi RFN[12].

Ferner pracował w Schalke jeszcze przez dwa lata. W sezonie 1984/1985 utrzymał się z tym klubem w lidze zajmując 8. miejsce. Z kolei sezon 1985/1986 Schalke zakończyło na 10. pozycji w tabeli. Latem 1986 nowym trenerem zespołu został Rolf Schafstall. On z kolei doprowadził drużynę z Gelsenkirchen do zajęcia 13. pozycji. Nastąpiła zmiana na stanowisku menedżera zespołu – Rudolfa Assauera zastąpił były gracz Schalke Rolf Rüssmann. Natomiast w grudniu 1987 doszło do zmiany trenera, którym został Horst Franz, a Schafstall odszedł do Bayeru Uerdingen. 2 kwietnia 1988 Schalke uległo Bayernowi Monachium 1:8 rozpoczynając serię 8 kolejnych meczów bez zwycięstwa. Ostatecznie na koniec sezonu 1987/1988 zespół zajął ostatnie miejsce w lidze i po raz trzeci w ciągu 7 lat spadł do drugiej ligi, a jego najlepszy strzelec Olaf Thon odszedł do Bayernu[12].

Po kolejnej degradacji zrezygnował prezes klubu Günter Siebert. Jego miejsce zajął Michael Zylka, ale na stanowisku prezesa wytrzymał tylko trzy dni nie mogąc dojść do porozumienia z menedżerem Rüssmannem. Przed sezonem 1988/1989 trenerem drużyny został Diethelm Ferner. Na początku 1989 wybrano nowego prezesa Schalke. Został nim Günter Eichberg, który utworzył z Schalke spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. W kwietniu 1989 nowym szkoleniowcem został Peter Neururer, a menedżerem były zawodnik klubu Helmut Kremers. Schalke zajęło jednak dopiero 12. pozycję w drugiej lidze[12]. Latem 1989 do klubu przybyli dwaj reprezentanci Związku Radzieckiego Aleksandr Borodiuk i Wołodymyr Luty, pierwsi z tego kraju w historii ligi niemieckiej. W 1990 roku Schalke znów nie wywalczyło awansu do pierwszej ligi, ale udało się to rok później pod wodzą jugosłowiańskiego trenera Aleksandara Risticia[12]. Tym samym po trzech latach Schalke powróciło w szeregi niemieckich pierwszoligowców.

1991–1999: Zdobycie Pucharu UEFA[edytuj | edytuj kod]

Olaf Thon, wieloletni zawodnik Schalke i zdobywca Pucharu UEFA

Latem 1991 roku zreorganizowano rozgrywki po zjednoczeniu Niemiec. Po awansie Schalke prezes Günter Eichberg zatrudnił nowego menedżera Güntera Netzera. Pracował on do kwietnia 1992 i został zwolniony podobnie jak trener Aleksandar Ristić. Nowym szkoleniowcem zespołu został wówczas Klaus Fischer, który pracował do końca sezonu 1991/1992, w którym Schalke zajęło 11. pozycję[12]. Latem 1992 nowym trenerem został Udo Lattek. W kwietniu Eichberg zmuszony był do zniesienia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z powodu gróźb odebrania licencji przez Deutscher Fußball-Bund, przez co klub stracił 20 milionów marek. Sezon 1992/1993 Schalke pod wodzą Lattka, a potem Helmuta Schulte zakończyło na 10 pozycji[13].

16 października 1993 zwolniony został Schulte, po porażce 1:3 z SC Freiburg. Schulte w na 20 możliwych do zdobycia punktów wywalczył tylko 5. Jego miejsce zajął Jörg Berger, który poprzednio pracował w 1. FC Köln. W swoim trenerskim debiucie na ławce Schalke przegrał 1:5 z Bayerem Leverkusen i dzień po tym spotkaniu do dymisji podał się prezes Eichberg. Do 16. kolejki zespół zajmował ostatnie miejsce w lidze, jednak od czasu zwycięstwa 4:1 nad SG Wattenscheid 09 drużyna zaczęła piąć się w górę tabeli. 7 lutego 1994 nowym prezesem został Bernd Tönnies, zarządzający firmą mięsną. Ostatecznie trener Berger pomógł drużynie w utrzymaniu i zajął z Schalke 14. miejsce w lidze[13]. W czerwcu 1994 roku sześcioletni kontrakt z klubem podpisał Olaf Thon, który tym samym powrócił do klubu po 6 latach gry w barwach Bayernu Monachium. Natomiast 1 lipca prezesem przestał być Tönnies, a we wrześniu nowym zarządzającym klubem został Helmut Kremers. W październiku Rada Nadzorcza klubu zarzuciła nowym władzom brak kompetencji, a w grudniu wybrano nowego prezesa, Gerharda Rehberga[13]. Sezon 1994/1995 zakończył się dla Schalke zajęciem 11. miejsca w Bundeslidze.

Rudolf Assauer, menedżer Schalke w latach 1993-2006.

Przed rozpoczęciem sezonu 1995/1996 Schalke zakupiło między innymi napastnika Borussii Mönchengladbach Martina Maxa, Niemca polskiego pochodzenia, a także reprezentanta Czech Radoslava Látala z Sigmy Ołomuniec i reprezentanta Stanów Zjednoczonych Thomasa Dooleya. W 31. kolejce ligowej zespół zajmował 4. miejsce w lidze, a dzięki zwycięstwu w 32. kolejce 3:0 na wyjeździe z Eintrachtem Frankfurt awansował na 3. pozycję i taką też zajął na koniec sezonu. Było to najwyższe miejsce Schalke w lidze od 1977, dzięki czemu zespół zakwalifikował się do Pucharu UEFA[14].

Latem 1996 do zespołu trafili między innymi Holendrzy Johan de Kock i Marco van Hoogdalem z Rody JC Kerkrade oraz Belg Marc Wilmots ze Standardu Liège. W październiku zwolniony został trener Berger, a w jego miejsce przybył holenderski szkoleniowiec Huub Stevens. Swój start w Pucharze UEFA 1996/1997 Schalke rozpoczęło od 1/32 finału, w której na trafiło na Rodę Kerkrade. Pierwszy mecz na Parkstadion zakończył się zwycięstwem Niemców 3:0 po dwóch golach Wilmotsa oraz jednym Youriego Muldera. W rewanżu w Holandii padł remis 2:2, a bramki dla „Die Knappen” zdobywali Amerykanin David Wagner oraz ponownie Wilmots. W 1/16 finału rywalem Schalke był turecki Trabzonspor. Po wygranej 1:0 na własnym stadionie po golu Maxa Schalke zremisowało na wyjeździe 3:3 (dwa gole de Kocka i jeden Maxa) i awansowało do dalszej rundy. W niej podopieczni Huuba Stevensa natrafili na belgijski Club Brugge. W Brugii ulegli gospodarzom 1:2 (honorowe trafienie Büskensa), ale u siebie zwyciężyli 2:0 po bramkach Maxa i Muldera. Zawodnicy Schalke przeszli także kolejną przeszkodę, tym razem będąc lepszym w ćwierćfinałowym dwumeczu od Valencii. Na Parkstadion wygrali 2:0 po golach Thomasa Linke i Marka Wilmotsa, by w Walencji zremisować 1:1 (gol Muldera). W półfinale los skojarzył Schalke z inną hiszpańską drużyną, CD Tenerife. Na Teneryfie Niemcy przegrali 0:1, a u siebie do 90. minuty prowadzili 1:0 po golu Linke. Do rozstrzygnięcia dwumeczu potrzebna była dogrywka i w 108. minucie gola dającego awans Schalke 04 do finału zdobył Wilmots. Przeciwnikiem Schalke w finale miał być włoski klub Inter Mediolan. 7 maja 1997 na Parkstadion w obecności blisko 57 tysięcy widzów gospodarze zwyciężyli 1:0, a jedyną bramkę meczu w 70. minucie strzelił Wilmots. Równo dwa tygodnie później odbył się rewanż na San Siro w Mediolanie. Do 85. minuty zdobywcą Pucharu UEFA było Schalke, jednak wtedy Jensa Lehmanna pokonał Chilijczyk Iván Zamorano. 5 minut później sędzia spotkania José García Aranda zarządził dogrywkę, która nie przyniosła rozstrzygnięcia i o zwycięstwie którejś z drużyn miała decydować seria rzutów karnych. W pierwszej kolejce trafił Ingo Anderbrügge, ale spudłował Zamorano. Następnie bramki z jedenastek zdobywali Olaf Thon, Youri Djorkaeff i Martin Max, a w 3. kolejce nie trafił Aron Winter z Interu. W 4. kolejce skutecznie swój karny wykonał Wilmots i Schalke zwyciężyło 4:1, dzięki czemu zdobyło swój pierwszy w historii europejski puchar[15]. Zespół nie osiągnął jednak sukcesu w Bundeslidze i zajął w niej 12. pozycję.

Finał Pucharu UEFA

7 maja 1997 Niemcy Schalke 04 Gelsenkirchen 1:0
0:0
Włochy Inter Mediolan Parkstadion, Gelsenkirchen  
Marc Wilmots Bramka 70' Widzów: 56 824
Sędzia: Marc Batta (Francja)

Finał Pucharu UEFA

21 maja 1997 Włochy Inter Mediolan 1:0
k. 1:4
0:0
Niemcy Schalke 04 Gelsenkirchen San Siro, Mediolan  
Iván Zamorano Bramka 85' Widzów: 83 434
Sędzia: José García Aranda (Hiszpania)
    Rzuty karne  
Iván Zamorano Pudło
Youri Djorkaeff Karny
Aron Winter Pudło
Karny Ingo Anderbrügge
Karny Olaf Thon
Karny Martin Max
Karny Marc Wilmots

W sezonie 1997/1998 Schalke miało szanse zająć 3. pozycję w lidze, jednak po 32. kolejce spadło nawet na 6. miejsce, a ostatecznie zakończyło go na 5. pozycji[16]. W Pucharze UEFA wystąpiło jako obrońca trofeum. Przeszło 1/32 finału pokonując Hajduk Split 2:0 (dwa gole Michaëla Goossensa) i 3:2 (dwa gole René Eijkelkampa i jeden Marka Wilmotsa), a następnie 1/16 finału po meczach z Anderlechtem Bruksela wygrywając 1:0 (gol Thona) i 2:1 (bramki van Hoogdalema i Wilmotsa). Schalke awansowało ostatecznie do ćwierćfinału, gdy w 1/8 finału wygrało dwumecz z SC Braga (0:0 i 2:0 po golach Maxa i Eijkelkampa). W 1/4 natrafiło na Inter, który zrewanżował się za porażkę w finale rok wcześniej. Włosi wygrali u siebie 1:0, a w Gelsenkirchen zremisowali 1:1 po dogrywce (gola dla Schalke zdobył Goossens)[17].

Latem 1998 doszło do zmiany składu. Drużynę opuścili bramkarz Jens Lehmann, który odszedł do Milanu, a także Thomas Linke, który zasilił szeregi Bayernu Monachium. Na ich miejsce zakupiono dotychczasowego golkipera Werderu Brema, Olivera Recka oraz belgijskiego obrońcę Nico Van Kerckhovena z Lierse SK, Svena Kmetscha z Hamburger SV i tureckiego napastnika Hamiego Mandıralı. Z kolei 21 listopada 1998 oficjalnie rozpoczęto budowę nowego stadionu Schalke, Arena auf Schalke[13]. W Pucharze UEFA 1998/1999 Schalke rozegrało tylko jedną rundę, 1/32 finału ze Slavią Praga. Na Parkstadion zwyciężyło 1:0 po golu Wilmotsa i tyle samo przegrało w Pradze by ostatecznie zostać pokonanym po rzutach karnych 4:5. Sezon Bundesligi 1998/1999 zakończył się dla Schalke zajęciem 10. miejsca.


1999–2010: Liga Mistrzów i czołówka Bundesligi[edytuj | edytuj kod]

Ebbe Sand, najskuteczniejszy obcokrajowiec w historii Schalke (stan na marzec 2009).

Latem 1999 do Schalke przybył reprezentant Danii, Ebbe Sand z Brøndby IF, a także Ghańczyk z niemieckim paszportem Gerald Asamoah z Hannoveru 96, Holender Niels Oude Kamphuis z FC Twente czy Polak Tomasz Wałdoch z VfL Bochum, który z czasem stał się kapitanem zespołu. Z kolei w zimowym oknie transferowym w 2000 roku zakupiono Belga Émile’a Lokondę Mpenzę za 17 milionów marek ze Standardu Liège, stając się najdroższym piłkarzem w historii klubu[13]. Transfery nie pomogły jednak zespołowi, który zajął 12. pozycję w sezonie 1999/2000. Przed kolejnym sezonem ponownie doszło do zmian w składzie. Przybyli: drugi Polak Tomasz Hajto z MSV Duisburg, Jörg Böhme z Arminii Bielefeld oraz mistrz świata z 1990 i Europy z 1996 Andreas Möller z Borussii Dortmund. Z kolei Marc Wilmots został sprzedany do Girondins Bordeaux, a Belg Michaël Goossens powrócił do ojczyzny. Do końca sezonu 2000/2001 Schalke walczyło o tytuł mistrza kraju z Bayernem Monachium. W ostatniej kolejce ligowej zwyciężyło 5:3 ze SpVgg Unterhaching, a Bayern w meczu z Hamburger SV stracił gola w 90. minucie po strzale Sergeja Barbareza, jednak w 94. minucie wyrównał po bramce strzelonej przez Szweda Patrika Anderssona i to klub z Bawarii został mistrzem Niemiec z jednym punktem przewagi nad Schalke. Ebbe Sand z 22 golami został wraz z Barbarezem współkrólem strzelców ligi, drugim w historii w barwach Schalke[13]. 26 maja 2001 Schalke wystąpiło w finale Pucharu Niemiec i po dwóch golach Jörga Böhme pokonało grający w Regionallidze Union Berlin 2:0. Zdobyło tym samym swój trzeci w historii puchar kraju[13].

Tomasz Wałdoch, kapitan Schalke w latach 2000-2004

W letnim oknie transferowym 2001 z klubu odeszli: Radoslav Látal, który powrócił do Sigmy Ołomuniec, a kariery zakończyli Thorsten Legat i Johan de Kock. Wzmocniono za to skład takimi zawodnikami jak: Sven Vermant z Club Brugge, Aníbal Matellán z Boca Juniors Buenos Aires, Victor Agali z Hansy Rostock i powracający z Bordeaux, Marc Wilmots. 13 sierpnia otwarto wybudowany już stadion Arena Auf Schalke, którego budowa pochłonęła ponad 190 milionów euro. Stadion stanął niedaleko poprzedniego obiektu Schalke, Parkstadionu. W lidze drużyna Huuba Stevensa zajęła 5. pozycję. Natomiast jesienią 2001 wystąpiła po raz pierwszy w historii w fazie grupowej Ligi Mistrzów. W swoim debiucie w tych rozgrywkach uległa na własnym stadionie 0:2 Panathinaikosowi Ateny, a w 2. kolejce przegrała na wyjeździe z Arsenalem 2:3 (gole Mpenzy i van Hoogdalema). W następnej kolejce również nastąpiła porażka wicemistrzów Niemiec, którzy na Parkstadion nie sprostali Mallorce przegrywając 0:1. Rewanż z hiszpańską drużyną był jednak bardziej udany i w Palma de Mallorca Schalke zwyciężyło 4:0 po bramkach van Hoogdalema, Hajty, Asamoaha i Sanda. Drużyna przegrała kolejne spotkanie z Panathinaikosem (0:2), ale wygrała 3:1 z Arsenalem u siebie (bramki zdobywali Vermant, Mulder i Möller). Schalke odpadło z rozgrywek po fazie grupowej[18]. Jedynym sukcesem w sezonie 2001/2002 było zdobycie Pucharu Niemiec po raz drugi z rzędu. „Die Knappen” wygrali w finale z Bayerem Leverkusen 4:2 po trafieniach Böhme, Agalego, Möllera i Sanda[19].

Po zakończeniu sezonu 2001/2002 dobiegła końca era trenera Huuba Stevensa, który odszedł do Herthy Berlin. Nowym szkoleniowcem Schalke został mianowany Frank Neubarth, który w trakcie sezonu został wymieniony na dwojkę Marc Wilmots – Oliver Reck. Przed sezonem do Schalke przybyli: bramkarz Frank Rost z Werderu, który zastąpił kończącego powoli karierę Recka, Urugwajczycy Darío Rodríguez i Gustavo Varela, a także Mike Hanke i najdroższy transfer Schalke tamtego lata Christian Poulsen z FC København. Swoje kariery zakończyli Wilmots, Thon i wieloletni obrońca Yves Eigenrauch, a odeszli Youri Mulder i Jiří Němec. Sezon ligowy zespół zakończył na 7. pozycji, a przygodę z Pucharem UEFA przerwał w trzeciej rundzie. W pierwszej wyeliminował białoruski FK Homel (4:1, 4:0), w drugiej Legię Warszawa (3:2, 0:0), a odpadł po dwumeczu z Wisłą Kraków (1:1, 1:4)[20].

Gerald Asamoah, napastnik Schalke od 1999 roku

Przed sezonem sezonu 2003/2004 doszło do kolejnych transferów w Schalke. Möller odszedł za darmo do Eintrachtu Frankfurt, Mpenza powrócił do rodzimego Standardu, a van Hoogdalem do Rody. Najdroższym transferem drużyny w tamtym oknie był zakup Hamita Altıntopa z SG Wattenscheid 09 (kosztował 2,5 miliona euro). Przybyli także między innymi: Gruzin Lewan Kobiaszwili z Freiburga i Jochen Seitz ze Stuttgartu. Latem 2003 Schalke wygrało finałowy dwumecz Pucharu Intertoto z SV Pasching (2:0, 0:0) i awansowało do Pucharu UEFA. W nim Schalke przeszło pierwszą rundę remisując 0:0 i wygrywając 1:0 po golu Hanke z Kamen Ingrad Velika z Chorwacji. Odpadło jednak w drugiej, gdy przegrało po dwumeczu z Brøndby IF (2:1 po dwóch golach Hanke i 1:2 w Kopenhadze po golu Agalego oraz porażka 1:3 po rzutach karnych)[21]. W lidze „Die Königsblauen” znów zajęli 7. miejsce. Między 3 a 10 maja świętowano 100-lecie istnienia klubu, a obchody oglądało ponad 100 tysięcy widzów[13].

W 2004 nowym szkoleniowcem Schalke został Ralf Rangnick, poprzednio prowadzący zespół Hannoveru 96. Z klubu za darmo odeszli: Agali do OGC Nice, Böhme i Van Kerckhoven do Borussii Mönchengladbach, Seitz do 1. FC Kaiserslautern i Hajto do 1. FC Nürnberg. Za 4,5 miliona euro na Veltins-Arena trafił Brazylijczyk Marcelo Bordon ze Stuttgartu, który został nowym kapitanem zespołu. Zakupiono także dwóch innych jego rodaków, Lincolna z Kaiserslautern i Aíltona z Werderu Brema, a także Mladena Krstajicia z tego samego klubu. Schalke ponownie awansowało do Pucharu UEFA poprzez Puchar Intertoto (w finale wygrali 2:1 i 2:0 ze Slovanem Liberec). Schalke przeszło trzecią rundę Pucharu UEFA 2004/2005 zwyciężając 5:1 i 4:0 z Metalurgsem Lipawa. Wyszło także ze swojej grupy po remisie 1:1 z FC Basel, wygranych 1:0 z Heart of Midlothian F.C. i 2:0 z Ferencvárosi TC oraz porażce 1:2 z Feyenoordem Rotterdam. W 1/16 finału „Die Knappen” zremisowali 1:1 w Doniecku z Szachtarem (gol Aíltona), ale na własnym stadionie przegrali 0:1 i odpadli z rozgrywek[22]. 21 maja 2005 po zwycięstwie 3:2 nad Freiburgiem Schalke zostało wicemistrzem Niemiec. Z kolei w finale Pucharu Niemiec przegrało 1:2 z Bayernem Monachium[13].

Manuel Neuer, od początku sezonu 2007/2008 podstawowy bramkarz Schalke

2 sierpnia 2005 na stadionie w Lipsku odbył się finał Pucharu Ligi Niemieckiej i Schalke wygrało w nim 1:0 ze Stuttgartem po golu nowego nabytku Kevina Kurányiego, który przybył do Schalke właśnie z VfB. Oprócz Kurányiego do Schalke przybyli także Rafinha z Coritiby, Søren Larsen z Djurgårdens IF, Fabian Ernst z Werderu i Zlatan Bajramović z Freiburga. Oude Kamphuis odszedł do Mönchengladbach, Hanke do VfL Wolfsburg, a Aílton do Beşiktaşu. W Lidze Mistrzów Schalke trafiło do grupy z PSV Eindhoven, Milanem i Fenerbahçe SK. Pierwsze spotkanie przegrało 0:1 z PSV, a w drugim zremisowało u siebie 2:2 z Milanem po golach Larsena i Altıntopa. W trzecim meczu z Fenerbahçe SK ponownie padł remis, tym razem 3:3, a gole dla „Die Knappen” zdobyli Lincoln (2) i Kurányi. W rewanżu z mistrzem Turcji Niemcy wygrali 2:0 (gole Sanda i Kurányiego), a następnie zwyciężyli 3:0 z PSV (hat-trickiem popisał się Kobiaszwili). W ostatnim meczu Schalke przegrało w Mediolanie z Milanem 2:3 (trafienia Poulsena i Lincolna) i zajmując 3. miejsce przeszło do Pucharu UEFA[23]. W 1/16 finału pokonało 2:1 (gole Bordona i Ernsta) i 3:0 (gole Kurányiego, Sanda i Lincolna) Espanyol Barcelona, a w 1/8 finału najpierw uległo na wyjeździe 0:1 U.S. Città di Palermo, ale na własnym stadionie zwyciężyło 3:0 (trafienia Kobiaszwilego, Larsena i Azaouagha) i awansowało do 1/4. Na wyjeździe w Sofii Schalke pokonało 3:1 Lewskiego (gole Vareli, Lincolna i Asamoaha), a w rewanżu padł remis 1:1 (gol Lincolna). W drodze do finału na przeszkodzie stanęła drużyna Sevilli, która po remisie 0:0 w Gelsenkirchen wygrała u siebie 1:0 i awansowała do decydującego o zwycięstwie w pucharze spotkania[24]. Jeszcze w trakcie sezonu 2005/2006 doszło do zmiany szkoleniowca. W grudniu stanowisko trenera opuścił Rangnick, a jego następcą został Mirko Slomka. Slomka zajął z Schalke 4. miejsce w lidze. 17 maja 2006 menedżerem klubu przestał być Rudolf Assauer, który stanowisko to piastował od blisko 19 lat (z przerwami)[13].

Latem 2006 Schalke nie wydało na transfery żadnego euro. Za darmo przybyli Peter Løvenkrands z Rangers F.C. i brat Hamita Altıntopa, Halil. Kariery zakończyli Ebbe Sand, Marco van Hoogdalem i Tomasz Wałdoch, a w trakcie sezonu Frank Rost przeszedł do Hamburger SV, gdyż przegrał rywalizację o miejsce w składzie z Manuelem Neuerem, wychowankiem Schalke. Już w pierwszej rundzie Pucharu UEFA Schalke zostało pokonane w dwumeczu z AS Nancy. Wygrało 1:0 w pierwszym spotkaniu, ale w drugim przegrało 1:3[25]. 19 maja 2007 po zwycięstwie 2:1 nad Arminią Bielefeld Schalke wywalczyło wicemistrzostwo Niemiec, po raz piąty w swojej historii[13].

Marcelo Bordon, w latach 2004-2010 środkowy obrońca Schalke 04 i kapitan tego klubu

W 2007 prezesem klubu został Josef Schnusenberg, który zastąpił Gerharda Rehberga. Schalke zakupiło 19-letniego chorwackiego pomocnika Ivana Rakiticia z FC Basel, a także Brazylijczyka Zé Roberto II z Botafogo, Heiko Westermanna z Amrinii Bielefeld, Alberta Streita i Jermaine’a Jonesa z Eintrachtu Frankfurt, Vicente Sáncheza z Deportivo Toluca i Carlosa Grossmüllera z Danubio Montevideo. Hamit Altıntop trafił za darmo do Bayernu, Rodríguez wrócił do Urugwaju, Lincoln został sprzedany do Galatasaray SK za 5 milionów euro, a 18-letni Mesut Özil za 5,5 miliona euro do Werderu Brema. Schalke jako wicemistrz kraju wystąpiło w Lidze Mistrzów. Najpierw uległo 0:1 Valencii, a następnie pokonało 2:0 na wyjeździe Rosenborg Trondheim (gole Jonesa i Kurányiego) i przegrało 0:2 z Chelsea Londyn. W rundzie rewanżowej bezbramkowo zremisowało z Chelsea i Valencią oraz wygrało 3:1 z Rosenborgiem (trafienia Asamoaha, Rafinhi i Kurányiego). Po wyjściu z grupy w 1/8 finału przeciwnikiem Schalke było FC Porto. W Gelsenkirchen zespół po golu Kurányiego wygrał 1:0, a na wyjeździe po 120 minutach przegrywał 0:1, jednak zwyciężył po serii rzutów karnych. Schalke odpadło w ćwierćfinale po dwóch porażkach 0:1 z Barceloną[26]. Sezon ligowy Schalke zakończyło na 3. pozycji w tabeli za Bayernem i Werderem.

Po Mirko Slomce nowym trenerem został Holender Fred Rutten. W lipcu 2008 za 10 milionów euro przybył z PSV Peruwiańczyk Jefferson Farfán, stając się tym samym najdroższym piłkarzem zakupionym przez klub[27]. Z kolei za 5,5 miliona euro przyszedł Orlando Engelaar, holenderski pomocnik FC Twente. Fabian Ernst odszedł do Beşiktaşu, a Søren Larsen do Toulouse FC. Po wygranej 1:0 i porażce 0:4 z Atlético Madryt Schalke odpadło w eliminacjach do Ligi Mistrzów. W Pucharze UEFA Schalke przeszło 1. rundę wygrywając 4:1 i remisując 1:1 z APOEL’em Nikozja. Pierwszy mecz grupowy Schalke zwyciężyło 3:1 z Paris Saint-Germain (samobójczy gol Mabiali oraz trafienia Kurányiego i Altıntopa). W drugim zremisowało 1:1 z Racingiem Santander (bramka Engelaara), ale następnie poniosło porażki 0:2 z Manchesterem City i 1:2 Twente Enschede (bramka Asamoaha), przez co zajęło ostatnie miejsce w swojej grupie[28]. 26 marca 2009 z funkcji trenera zespołu zwolniony został Fred Rutten[29].

Lata od 2010[edytuj | edytuj kod]

W Lidze Mistrzów UEFA 2010/2011 drużyna dotarła do półfinału gdzie została pokonana w dwumeczu 6:1 przez Manchester United. 23 lipca 2011 zespół zdobył Superpuchar Niemiec pokonując na własnym stadionie Borussię Dortmund 0:0 (k. 4:3).

Osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

Puchar Niemiec, zdobyty przez Schalke w 2002 roku i uszkodzony po świętowaniu przez piłkarzy klubu
FIFA Logo (2010).svg Zdobyte trofea w rozgrywkach międzynarodowych
(Stan na kwiecień 2013)
Generic football.png
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)
Coppacampioni.png
Puchar Europy/ Liga Mistrzów
zdobywca
finalista
półfinalista 1 2011
UEFA Cup (adjusted).png
Puchar UEFA/ Liga Europy
zdobywca 1 1997
finalista
Coppa Intertoto.svg
Puchar Intertoto
zdobywca 2 2003, 2004
finalista
Niemcy Zdobyte trofea w rozgrywkach Niemiec
(Stan na kwiecień 2013)
Generic football.png
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)


Meisterschale.png
Mistrzostwo
I miejsce 7 1934, 1935, 1937, 1939, 1940, 1942, 1958
II miejsce 9 1933, 1938, 1941, 1972, 1977, 2001, 2005, 2007, 2010
III miejsce 4 1996, 2008, 2012, 2014
Coppagermania.png
Puchar
zdobywca 4 1937, 1972, 2001, 2002
finalista 7 1935, 1936, 1941, 1942, 1955, 1969, 2005

Superpuchar
zdobywca 1 2011
finalista 1 2010

Puchar Ligi
zdobywca 1 2005
finalista 3 2001, 2002, 2007

II liga
I miejsce 2 1982, 1991
II miejsce 1 1984
III miejsce
Zwycięstwo (1): 1968
Mistrzostwo (11): 1934, 1935, 1936, 1937, 1938, 1939, 1940, 1941, 1942, 1943, 1944

Sezony w Bundeslidze[edytuj | edytuj kod]

Ingo Anderbrügge, szósty najskuteczniejszy zawodnik w historii S04 (stan na marzec 2009) i zdobywca Pucharu UEFA.
Aílton, najskuteczniejszy piłkarz S04 w sezonie 2004/2005.
Kevin Kurányi, najlepszy strzelec Schalke w sezonach 2005/2006, 2006/2007 i 2007/2008.

Sezony Schalke 04 od czasu utworzenia Bundesligi[30]:

Sezon Miejsce Bramki Punkty Najlepszy strzelec
1963/64 8 51:53 29 18 goli: Klaus Matischak
1964/65 16 45:60 22 11 goli: Waldemar Gerhardt
1965/66 14 33:55 27 9 goli: Manfred Kreuz
1966/67 15 37:63 30 8 goli: Günther Herrmann
1967/68 15 42:48 30 12 goli: Hans-Jürgen Wittkamp
1968/69 7 45:40 35 7 goli: Hans-Jürgen Wittkamp
1969/70 9 43:54 34 9 goli: Manfred Pohlschmidt
1970/71 6 44:40 36 15 goli: Klaus Fischer
1971/72 2 76:35 52 22 gole: Klaus Fischer
1972/73 15 46:61 28 10 goli: Nico Braun / Erwin Kremers
1973/74 7 72:68 37 21 goli: Klaus Fischer
1974/75 7 52:37 39 17 goli: Klaus Fischer
1975/76 6 76:55 37 29 goli: Klaus Fischer
1976/77 2 77:52 43 24 gole: Klaus Fischer
1977/78 9 47:52 34 20 goli: Klaus Fischer
1978/79 15 55:61 28 21 goli: Klaus Fischer
1979/80 8 40:51 33 7 goli: Klaus Fischer
1980/81 17 43:88 23 10 goli: Norbert Elgert
1981/82 (2. Bundesliga) 1 70:35 51 13 goli: Norbert Janzon
1982/83 16 48:68 22 8 goli: Ilyas Tüfekci
1983/84 (2. Bundesliga) 2 95:45 55 19 goli: Klaus Täuber
1984/85 8 63:62 34 18 goli: Klaus Täuber
1985/86 10 53:58 30 16 goli: Klaus Täuber
1986/87 13 50:58 32 10 goli: Jürgen Wegmann
1987/88 18 48:84 23 14 goli: Olaf Thon
1988/89 (2. Bundesliga) 12 58:51 36 14 goli: Ingo Anderbrügge
1989/90 (2. Bundesliga) 5 69:51 43 18 goli: Peter Sendscheid
1990/91 (2. Bundesliga) 1 64:29 59 13 goli: Aleksandr Borodiuk
1991/92 11 45:45 34 7 goli: Ingo Anderbrügge / Peter Sendscheid
1992/93 10 42:43 34 10 goli: Ingo Anderbrügge
1993/94 14 38:50 29 9 goli: Ingo Anderbrügge
1994/95 11 48:54 31 8 goli: Hendrik Herzog
1995/96 3 45:36 56 11 goli: Martin Max
1996/97 12 35:40 43 12 goli: Martin Max
1997/98 5 38:32 52 7 goli: Marc Wilmots
1998/99 10 41:54 41 6 goli: Martin Max / Youri Mulder
1999/00 13 42:44 39 14 goli: Ebbe Sand
2000/01 2 65:35 62 22 gole: Ebbe Sand
2001/02 5 52:36 61 11 goli: Ebbe Sand
2002/03 7 46:40 49 7 goli: Victor Agali
2003/04 7 49:42 50 8 goli: Ebbe Sand
2004/05 2 56:46 63 14 goli: Aílton
2005/06 4 47:31 61 10 goli: Kevin Kurányi / Søren Larsen
2006/07 2 53:32 68 15 goli: Kevin Kurányi
2007/08 3 55:32 64 15 goli: Kevin Kurányi
2008/09 8 47:35 50 13 goli: Kevin Kurányi
2009/10 2 53:31 65 18 goli: Kevin Kurányi
2010/11 14 38:44 40 13 goli: Raúl González Blanco
2011/12 3 74:44 64 29 goli: Klaas-Jan Huntelaar

Rekordy w Bundeslidze[edytuj | edytuj kod]

Stan na 13 marca 2009[30].

  • Najwyższe zwycięstwo u siebie: 3 razy po 6:1 i 6 razy po 5:0
  • Najwyższa porażka u siebie: 0:6 z VfL Bochum, 9 maja 1981
  • Najwyższe zwycięstwo na wyjeździe: 7:0 z Bayernem Monachium, 9 października 1976
  • Najwyższa porażka na wyjeździe: 0:11 z TSV 1860 Monachium, 7 stycznia 1967
  • Najwięcej goli w jednym meczu: 5 – Klaus Scheer 6:1 z 1. FC Köln, 1 września 1971

Stadion[edytuj | edytuj kod]

Glückauf-Kampfbahn[edytuj | edytuj kod]

15 sierpnia 1928 roku otwarto obiekt Glückauf-Kampfbahn, a w meczu otwarcia Schalke 04 podejmowało SV Köln-Sülz[31]. Początkowo stadion liczył 1200 miejsc siedzących, a w latach 30. powiększono pojemność do 34 tysięcy. Jednak rekord frekwencji pobito w 1931 roku podczas spotkania Schalke z Fortuną Düsseldorf, gdy na stadion przybyło 70 tysięcy widzów. Ostatni mecz na Glückauf-Kampfbahn piłkarze z Gelsenkirchen rozegrali w 1973 roku i wygrali wówczas 2:0 z Hamburger SV, a następnie przenieśli się na Parkstadion. Obecnie stadion liczy 11 tysięcy miejsc, a swoje mecze rozgrywa tutaj amatorski zespół DJK Teutonia Schalke-Nord.

Parkstadion[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Parkstadion.

W 1973 roku Schalke przeniosło się na nowy stadion. Wtedy też dobiegła końca budowa Parkstadion, który postawiono z myślą o Mistrzostwach Świata 1974. Na tamtym Mundialu pięć spotkań odbyło się na Parkstadionie. Z kolei w 1988 roku rozgrywano tutaj dwa spotkania Euro 88.

Pojemność Parkstadionu wynosi 62 109 miejsc, z czego 45.067 stanowią miejsca siedzące. Zawodnicy Schalke na tym obiekcie występowali do 2001 roku. Ostatnie spotkanie zostało rozegrane 19 maja tamtego roku, a Schalke podejmowało wówczas SpVgg Unterhaching. Stadion częściowo rozebrano, a telebim przeniesiono na Erzgebirgsstadion w Aue[32].

Veltins-Arena[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Veltins-Arena.
Veltins-Arena podczas budowy

Kolejnym stadionem Schalke stała się Veltins-Arena, początkowo zwana „Arena AufSchalke.” Stadion ten został wybudowany niedaleko poprzedniego obiektu Schalke, Parkstadion. Otwarcie nastąpiło 13 sierpnia 2001 roku. Koszt budowy wyniósł 192 miliony euro, a jego pojemność wynosi 61.482 widzów, lecz na meczach międzypaństwowych jest ona ograniczona do 53.994 widzów. W 2006 roku na Mistrzostwach Świata 2006 rozegrano tutaj pięć spotkań.

Do budowy stadionu zużyto 600 000 m³ betonu. Posiada on wykonany z teflonu i włókna szklanego, zawieszony nad murawą dach, którego połówki mogą być zamykane lub otwierane w zależności od pogody. Pod dachem wiszą cztery telebimy, każdy o powierzchni 35 m²[33].

Prezesi klubu[edytuj | edytuj kod]

Chronologiczny spis prezesów Schalke 04[34]:

 
Imię i nazwisko Lata
Wilhelm Gies 1904–1909
Heinrich Hilgert 1909–1919
Fritz Unkel 1912–1915
Robert Schuermann 1915–1919
Fritz Unkel 1919–1932
Wilhelm Münstermann 1932–1933
Georg Stolze 1933
Fritz Unkel 1933–1939
Heinrich Tschenscher 1939–1940
Heinrich Pieneck 1940–1946
Fritz Mattner 1946
Friedrich Maria Lenig 1946–1947
Josef Wietfeld 1947–1950
Albert Wildfang 1950–1953
Albert Möritz 1953–1958
 
Imię i nazwisko Lata
Hans-Georg König 1959–1964
Fritz Szepan 1964–1965
Kurt Hatlauf 1965–1966
Fritz Szepan 1966–1967
Günter Siebert 1967–1976
Karl-Heinz Hütsch 1976–1978
Günter Siebert 1978–1979
Hans-Joachim Fenne 1980–1986
Günter Siebert 1987–1988
Michael Zylka 1988
Günter Eichberg 1989–1993
Bernd Tönnies 1994
Helmut Kremers 1994
Gerhard Rehberg 1994–2007
Josef Schnusenberg 2007–

Trenerzy[edytuj | edytuj kod]

Huub Stevens, jako trener doprowadził Schalke do zdobycia Pucharu UEFA. Trener Schalke w latach 1996-2002 i 2011-2012
Ralf Rangnick, Trener Schalke w latach 2004-2005 i 2011

Chronologiczny spis trenerów Schalke 04 od czasu utworzenia Bundesligi[35]

 
Imię i nazwisko Kraj Lata
Georg Gawliczek Niemcy 1963-1964
Fritz Langner Niemcy 1964-1967
Karl-Heinz Marotzke Niemcy 1967
Günter Brocker Niemcy 1967-1968
Rudi Gutendorf Niemcy 1968-1970
Slobodan Cendic Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii 1970-1971
Ivica Horvat Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii 1971-1975
Maximilian Merkel Austria 1975-1976
Friedel Rausch Niemcy 1976-1977
Uli Maslo Niemcy 1977-1978
Ivica Horvat Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii 1978-1979
Gyula Lóránt Węgry 1979
Dietmar Schwager Niemcy 1979-1980
Fahrudin Jusufi Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii 1980-1981
Rudolf Assauer Niemcy 1981
Sigfried Held Niemcy 1981-1983
Jürgen Sundermann Niemcy 1983
Diethelm Ferner Niemcy 1983-1986
 
Imię i nazwisko Kraj Lata
Rolf Schafstall Niemcy 1986-1987
Horst Franz Niemcy 1987-1988
Diethelm Ferner Niemcy 1988-1989
Peter Neururer Niemcy 1989-1990
Klaus Fischer Niemcy 1990
Aleksandar Ristić Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii 1991-1992
Klaus Fischer Niemcy 1992
Udo Lattek Niemcy 1992-1993
Helmut Schulte Niemcy 1993
Jörg Berger Niemcy 1993-1996
Huub Stevens Holandia 1996-2002
Frank Neubarth Niemcy 2002-2003
Marc Wilmots Belgia 2003
Eddy Achterberg Holandia 2004
Ralf Rangnick Niemcy 2004-2005
Mirko Slomka Niemcy 2006-2008
Michael Büskens Niemcy 2008
Fred Rutten Holandia 2008-2009
Felix Magath Niemcy 2009-2011
Ralf Rangnick Niemcy 2011
Huub Stevens Holandia 2011-2012
Jens Keller Niemcy 2012-


Piłkarze[edytuj | edytuj kod]

Medaliści mistrzostw świata w Schalke 04[edytuj | edytuj kod]

Lista medalistów mistrzostw świata mających za sobą występy w barwach Schalke 04[30]:

Medaliści mistrzostw Europy w Schalke 04[edytuj | edytuj kod]

Lista medalistów mistrzostw Europy mających za sobą występy w barwach Schalke 04[30]:

Królowie strzelców pierwszej ligi w barwach Schalke 04[edytuj | edytuj kod]

Królowie strzelców pierwszej ligi grający w zespole Schalke 04[36]:

Zawodnik Sezon Gole
Klaus Fischer 1975-1976 29 goli
Ebbe Sand 2000-2001 22 gole
Klaas-Jan Huntelaar 2011-2012 29 gole

Najwięcej goli w pierwszej lidze w barwach Schalke 04[edytuj | edytuj kod]

Stan na 23 marca 2009[37]

Zawodnik Gole Mecze
Niemcy Klaus Fischer 182 477
Dania Ebbe Sand 74 214
Niemcy Olaf Thon 52 295
Niemcy Erwin Kremers 50 212
Niemcy Kevin Kurányi 71 120
Niemcy Ingo Anderbrügge 46 216
Niemcy Helmut Kremers 45 226
Niemcy Rüdiger Abramczik 44 198
Niemcy Gerald Asamoah 43 265
Niemcy Klaus Täuber 39 88

Najwięcej meczów w pierwszej lidze w barwach Schalke 04[edytuj | edytuj kod]

Klaus Fichtel, rekordzista pod względem występów w Schalke (stan na marzec 2009)

Stan na 23 marca 2009[38]

Zawodnik Mecze Gole
Niemcy Klaus Fichtel 477 14
Niemcy Norbert Nigbur 355 0
Niemcy Rolf Rüssmann 304 30
Niemcy Klaus Fischer 295 182
Niemcy Olaf Thon 295 52
Niemcy Herbert Lütkebohmert 286 28
Niemcy Gerald Asamoah* 265 43
Niemcy Michael Büskens 257 13
Czechy Jiří Němec 256 6
Niemcy Yves Eigenrauch 229 3
  • * = nadal gra w Schalke

Najlepsza jedenastka 100-lecia istnienia Schalke 04[edytuj | edytuj kod]

W 2004 roku na 100-lecie istnienia Schalke 04 blisko 10 tysięcy fanów wybrało najlepszą jedenastkę w historii istnienia klubu[39]:

Nr Poz. Piłkarz
BR Niemcy Norbert Nigbur
OB Niemcy Klaus Fichtel
OB Niemcy Rolf Rüssmann
OB Niemcy Olaf Thon
PO Belgia Marc Wilmots
PO Niemcy Fritz Szepan
PO Niemcy Ernst Kuzorra
PO Niemcy Ingo Anderbrügge
NA Niemcy Reinhard Libuda
NA Niemcy Klaus Fischer
NA Niemcy Rüdiger Abramczik

Obecny skład[edytuj | edytuj kod]

Stan na 1 września 2014
Nr Poz. Piłkarz
1 BR Niemcy Ralf Fährmann
2 OB Niemcy Marvin Friedrich
3 OB Niemcy Jan Kirchhoff
4 OB Niemcy Benedikt Höwedes (kapitan)
5 OB Brazylia Felipe Santana
6 OB Bośnia i Hercegowina Sead Kolašinac
7 PO Niemcy Max Meyer
8 PO Niemcy Leon Goretzka
9 PO Ghana Kevin-Prince Boateng
10 PO Niemcy Julian Draxler
11 PO Niemcy Christian Clemens
12 PO Niemcy Marco Höger
13 PO Kamerun Eric Maxim Choupo-Moting
15 PO Niemcy Dennis Aogo
17 PO Peru Jefferson Farfán
18 PO Niemcy Sidney Sam
Nr Poz. Piłkarz
19 PO Niemcy Leroy Sané
20 PO Nigeria Chinedu Obasi
22 OB Japonia Atsuto Uchida
23 OB Austria Christian Fuchs
24 OB Niemcy Kaan Ayhan
25 NA Holandia Klaas-Jan Huntelaar
27 PO Szwajcaria Tranquillo Barnetta
28 BR Niemcy Christian Wetklo
29 NA Niemcy Donis Avdijaj
32 OB Kamerun Joël Matip
33 PO Niemcy Roman Neustädter
34 BR Niemcy Fabian Giefer
35 PO Niemcy Marcel Sobottka
37 OB Niemcy Pascal Itter
40 BR Niemcy Timon Wellenreuther

Kibice – przyjaźnie i rywale[edytuj | edytuj kod]

Kibice Schalke 04 przyjaźnią się z fanami 1. FC Nürnberg. Przyjaźń ta trwa od początku lat 80., a rozpoczęła się od nawiązania kontaktów przez fankluby obu zespołów – Fanklub Red Devils z Nürnberg i Schalker Gelsen-Szene. Przyjaźń po raz pierwszy została oficjalnie zaprezentowana 14 grudnia 1991 na meczu pomiędzy tymi zespołami na Frankenstadion w Norymberdze[40]. Z kolei od początku lat 90. Schalke utrzymuje przyjazne kontakty z fanami holenderskiej drużyny Twente Enschede, a oba miasta Gelsenkirchen i Enschede leżą w odległości około 110 kilometrów od siebie[41].

Największym rywalem Schalke jest zespół Borussii Dortmund, z miasta Dortmund, leżącego podobnie jak Gelsenkirchen, w Zagłębiu Ruhry. Niechęć obu klubów ma swoje podłoże w ich pochodzeniu. Borussia wywodziła się z bogatej klasy średniej, podczas gdy Schalke przez lata było klubem górników mieszkających w mieście. Animozje pomiędzy kibicami nasiliły się głównie w latach 50. i lat 60., gdy fani Dortmundu zazdrościli zespołowi z Gelsenkirchen sukcesów na arenie krajowej[42]. Mecze pomiędzy Schalke 04 a Borussią nazywane są Revierderby, a pierwszy mecz pomiędzy obydwoma drużynami został rozegrany 3 maja 1925 roku. Wygrali w nim piłkarze z Gelsenkirchen pokonując rywali 4:2[43].

Sponsorzy[edytuj | edytuj kod]

20 stycznia 2007, prezentacja nowej koszulki i sponsora Gazprom.

Inne sekcje sportowe[edytuj | edytuj kod]

Koszykówka[edytuj | edytuj kod]

Drużyna koszykówki Schalke 04 istnieje od 1974 roku, gdy została przemianowana z BG Eurovia Buer na Schalke 04. Rok później awansowała do 2. Bundesligi, a w 1988 roku do Bundesligi. Pobyt w niej trwał tylko rok, a w 1993 roku zespół spadł do Regionalligi. Z kolei w 1998 roku ponownie nastąpił awans do 2. Bundesligi, w 2000 roku spadek, a w 2004 roku ponowny awans. Obecnie zespół występuje w lidze Pro A, będącej drugim szczeblem rozgrywek koszykówki w Niemczech[44].

Piłka ręczna[edytuj | edytuj kod]

Sekcja piłki ręcznej Schalke 04 powstała w 1926 roku. W 1929 roku wywalczyła mistrzostwo Gauligi i grała w niej aż do rozpoczęcia II wojny światowej. Po jej zakończeniu największym sukcesem był awans do Oberligi. Obecnie zespół gra w rozgrywkach Verbandsligi, czyli na szczeblu piątej ligi[44].

Lekkoatletyka[edytuj | edytuj kod]

Najstarszą sekcją sportową Schalke 04 oprócz sekcji piłkarskiej jest sekcja lekkiej atletyki. Została założona w 1922 roku. Jej wychowanką była kilkukrotna mistrzyni Niemiec, sprinterka Erika Rost, która ma w karierze udział w Letnich Igrzyskach Olimpijskich. Z kolei członek sekcji Frank Busemann zdobył srebrny medal dla Niemiec na Olimpiadzie Letniej w Atlancie w 1996 roku w dziesięcioboju[44].

Tenis stołowy[edytuj | edytuj kod]

Sekcja tenisa stołowego Schalke 04 istnieje od 1947 roku. W sezonie 1952/1953 występowała przez jeden rok w rozgrywkach Oberligi, najwyższej wówczas klasy rozgrywkowej w kraju. Obecnie drużyna tenisistów stołowych występuje w Bezirksklasse[44].

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1904-1924 Die wilden Jahre (niem.). FC Schalke 04. [dostęp 24 marca 2009].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 1924-1933 Der Kreisel beginnt sich zu drehen (niem.). FC Schalke 04. [dostęp 24 marca 2009].
  3. The football ABC: Adolf, Bruno and Chelsea (ang.). FourFourTwo.com. [dostęp 25 marca 2009].
  4. Ernst Kuzorra (niem.). Fussballdaten.de. [dostęp 25 marca 2009].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 5,8 1933-1945 Triumphzug der Knappen (niem.). FC Schalke 04. [dostęp 26 marca 2009].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 6,9 1945-1963 Neuaufbau in der Oberliga West (niem.). FC Schalke 04. [dostęp 27 marca 2009].
  7. Champions’ Cup 1958-59 (ang.). rsssf.com. [dostęp 27 marca 2009].
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 1963-1971 Kein leichter Anfang in der Bundesliga (niem.). FC Schalke 04. [dostęp 27 marca 2009].
  9. Cup Winners’ Cup 1969-70 (ang.). rsssf.com. [dostęp 27 marca 2009].
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 1971-1980 Skandal bremst Vizemeister mit Perspektive (niem.). FC Schalke 04. [dostęp 27 marca 2009].
  11. Cup Winners’ Cup 1972-73 (ang.). rsssf.com. [dostęp 27 marca 2009].
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 12,5 12,6 1980-1993 Dreimal abgestiegen und beinahe pleite (niem.). FC Schalke 04. [dostęp 27 marca 2009].
  13. 13,00 13,01 13,02 13,03 13,04 13,05 13,06 13,07 13,08 13,09 13,10 1993-2009 – Erst die Satzung geändert, dann Europa gestürmt (niem.). FC Schalke 04. [dostęp 28 marca 2009].
  14. Bundesliga 1995/1996 (niem.). Fussbaldaten.de. [dostęp 28 marca 2009].
  15. UEFA Cup 1996-97 (ang.). rsssf.com. [dostęp 28 marca 2009].
  16. Bundesliga 1996/1997 (niem.). Fussbaldaten.de. [dostęp 28 marca 2009].
  17. UEFA Cup 1997-98 (ang.). rsssf.com. [dostęp 28 marca 2009].
  18. UEFA Champions League 2001-02 (ang.). rsssf.com. [dostęp 28 marca 2009].
  19. Spielbericht Bayer Leverkusen – FC Schalke 04 2:4 (1:1) (niem.). Fussbaldaten.de. [dostęp 28 marca 2009].
  20. UEFA Cup 2002-03 (ang.). rsssf.com. [dostęp 28 marca 2009].
  21. UEFA Cup 2003-04 (ang.). rsssf.com. [dostęp 28 marca 2009].
  22. UEFA Cup 2004-05 (ang.). rsssf.com. [dostęp 28 marca 2009].
  23. UEFA Champions League 2005-06 (ang.). rsssf.com. [dostęp 28 marca 2009].
  24. UEFA Cup 2005-06 (ang.). rsssf.com. [dostęp 28 marca 2009].
  25. UEFA Cup 2006-07 (ang.). rsssf.com. [dostęp 28 marca 2009].
  26. UEFA Champions League 2007-08 (ang.). rsssf.com. [dostęp 28 marca 2009].
  27. Rutten haalt met Farfán eerste aanwinst naar Schalke 04 (niderl.). Voetbal International. [dostęp 28 marca 2009]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-05-30)].
  28. UEFA Champions League 2008-09 (ang.). rsssf.com. [dostęp 28 marca 2009].
  29. Fred Rutten zwolniony z Schalke (pol.). PiłkaNożna.pl. [dostęp 28 marca 2009].
  30. 30,0 30,1 30,2 30,3 FC Schalke 04 (niem.). Fussballdaten.de. [dostęp 24 marca 2009].
  31. „Kampfbahn Glückauf” und der „FC Schalke 04" (niem.). www.glückaufkampfbahn2006.de. [dostęp 24 marca 2009].
  32. Stadion (niem.). Parkstadion Gelsenkirchen. [dostęp 24 marca 2009].
  33. Portrait (ang.). Veltins-Arena. [dostęp 24 marca 2009].
  34. Die Vorsitzenden des FC Schalke 04 (niem.). Schalkepedia. [dostęp 24 marca 2009].
  35. Die Trainer des FC Schalke 04 seit 1963 (niem.). T-Online. [dostęp 24 marca 2009].
  36. (West) Germany – Top Scorers (ang.). rsssf.com. [dostęp 23 marca 2009].
  37. Die 20 besten Bundesligatorschützen (niem.). FC Schalke 04. [dostęp 24 marca 2009].
  38. Die 20 meisten Bundesligaspiele (niem.). FC Schalke 04. [dostęp 24 marca 2009].
  39. Die Jahrhundertelf (niem.). FC Schalke 04. [dostęp 24 marca 2009].
  40. Schalke und der FCN” – die Fanfreundschaft (niem.). FC Schalke 04. [dostęp 28 marca 2009].
  41. Schalke auf dem Weg in die Hölle (niem.). Der Tagesspiegel. [dostęp 28 marca 2009].
  42. Rywalizacja (pol.). Borussia.com.pl. [dostęp 28 marca 2009].
  43. KOHLENPOTT DERBY (ang.). FootballDerbies.com. [dostęp 28 marca 2009].
  44. 44,0 44,1 44,2 44,3 Geschichte (niem.). Schalke 04 Basketball. [dostęp 28 marca 2009].

Na górę strony | Początek wątku

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jenrich Burkh: Planet Königsblau, Göttingen 2004, ISBN 3-89533-446-4.
  • Schalker Fan-Initiative (Hrsg.), Die Spitze des Eichbergs. Die schönsten Skandale des FC Schalke 04, Essen 2005, ISBN 3-89861-393-3.
  • Jörg Seveneick, Thomas Spiegel, Gerd Voss (Hrsg.): 100 Schalker Jahre – 100 Schalker Geschichten, Essen 2004, ISBN 3-89861-321-6.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]