Schronisko PTTK na Szyndzielni
Na mapach:
| Schronisko PTTK na Szyndzielni | |
Schronisko PTTK na Szyndzielni |
|
| Państwo | |
| Pasmo | Beskid Śląski, Karpaty |
| Wysokość | 1001 m n.p.m. |
| Data otwarcia | 18 lipca 1897 |
| Właściciel | PTTK |
| http://szyndzielnia.com.pl/ | |
Schronisko PTTK na Szyndzielni (niem. Kamitzerplatte) (1001 m n.p.m.) – pierwsze murowane schronisko w Beskidzie Śląskim, oddane do użytku w 1897 roku[1]. Na początku posiadało 7 pokoi noclegowych z 40 miejscami oraz rozbudowane zaplecze gastronomiczne. Stałymi mieszkańcami byli gospodarz oraz restaurator.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Decyzję o budowie schroniska na Szyndzielni podjęła bielska sekcja niemieckiego Towarzystwa Beskidzkiego (Sektion Bielitz-Biala des Beskidenvereins) po pożarze schroniska "Klementynówka" nieopodal Klimczoka. Budowę rozpoczęto w 1896 roku, a zakończono w lipcu 1897 roku. Zbudowane przez firmę bielskiego architekta Karola Korna. Schronisko poświęcono 17, a uroczyście otwarto i oddano do użytku 18 lipca 1897 roku. W 1907 roku, z okazji dziesięciolecia schroniska, jego dzierżawca - Weinhold, wybudował, pełniący rolę dodatkowego schronu, drewniany szwajcarski domek. Zainstalowano także sygnaturkę na dachu domku, która dźwiękiem wskazywała turystom drogę w czasie trudnych warunków atmosferycznych.
W czasie II wojny światowej obiekt służył głównie różnym celom paramilitarnym, m.in. odbywały się tu obozy organizacji Hitlerjugend[2]. W roku 1940 Beskidenverein otrzymał na własność parcelę, na której stał budynek. Wkrótce też doprowadzono do niego istniejącą do dziś leśną drogę z Dębowca. Ostatnim niemieckim gospodarzem był Eugen Kutschera, który został wcielony do armii niemieckiej. Później schroniskiem zarządzała jego żona - Karolina. Z końcem 1944 r. budynek został zajęty przez Wehrmacht i włączony w linię obrony Bielska-Białej. W obliczu zbliżającego się frontu i otoczenia Bielska-Białej przez Armię Czerwoną Karolina Kutscherowa wraz z dziećmi uciekła górami w stronę Skoczowa. Na początku lutego 1945 r. budynek został kilkakrotnie trafiony radzieckimi pociskami artyleryjskimi: jeden z nich przebił dach i eksplodował w kuchni, inny zniszczył klatkę schodową, a pozostałe zdemolowały charakterystyczną wieżyczkę[3]. Po ustąpieniu wojska niemieckiego niezniszczone jeszcze wyposażenie zostało rozkradzione.
Po zakończeniu działań wojennych II wojny światowej na terenie Bielska i Białej już 18 lutego 1945 r. reaktywowane zostały przedwojenne oddziały PTT w tych miastach - już jako wspólny Oddział Bielsko-Bialski. Już następnego dnia miejscowe władze upoważniły przedwojennych działaczy PTT Tomasza Wróbla i Władysława Zajączka do przejęcia i zabezpieczenia majątku Beskidenvereinu oraz innych niemieckich związków turystycznych i narciarskich. Po prowizorycznym remoncie i niezbędnych naprawach w czerwcu 1945 roku schronisko ponownie oddano do użytku, a jego pierwszą polską kierowniczką została Anna Maciejna[4]. W latach 1954–1957 przeprowadzono rozbudowę wg projektu architekt A. Różyskiej. Dobudowano od południowo-wschodniej strony nowe skrzydło gastronomiczno-gospodarcze i przebudowano wieżę.
8 października 1985 roku około godziny 8 rano w schronisku wybuchł pożar - zapaliła się część krytego gontem dachu, w rejonie wieży. Straż pożarna walczyła z ogniem blisko 3 godziny. Całkowicie spłonął dach wieży, a także część dachu budynku głównego.
W pierwszych latach funkcjonowania frekwencja kształtowała się następująco:
- 1897 - 2894 osoby
- 1900 - 5381 osoby
- 1905 - 6735 osób
- 1909 - 6175 osoby[5]
[edytuj] Inne informacje
Schronisko murowano-drewniane, zbudowane na wzór schronisk alpejskich z charakterystyczną wieżyczką. Stoi na terenie lasów komunalnych miasta Bielska-Białej. Posiada 56 miejsc noclegowych w pokojach 2, 3, 4, 6, 8 i 10-osobowych na łóżkach piętrowych. Stała dyżurka GOPR
Obok schroniska znajduje się alpinarium, założone w 1906 r. przez bielskiego muzealnika i przyrodnika Edwarda Schnacka.
Szlaki turystyczne ze schroniska
ok. 2,00 godz. (powrót 2,30 godz.) - Olszówka Dolna
ok. 0,45 godz. (powrót 0,45 godz.) - Klimczok
ok. 1,30 godz. (powrót 2,00 godz.) - Olszówka Górna
ok. 1,30 godz. (powrót 2,00 godz.) - Olszówka Górna
ok. 0,45 godz. (powrót 0,45 godz.) - Siodło pod Klimczokiem
Przypisy
- ↑ Wcześniej powstały schroniska na terenie Beskidu Śląsko-Morawskiego, do 1968 r. będącego częścią Beskidu Śląskiego.
- ↑ Biesik Tomasz: Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Mały, Śląski i Żywiecki, wyd. Logos, Bielsko-Biała 1999, s. 50-56, ISBN 83-910995-0-4
- ↑ Mianowski Tomasz: Schroniska górskie w Karpatach Polskich w latach 1939-1945, Wydawnictwo PTTK "Kraj", Warszawa-Kraków 1987, s. 162, ISBN 83-7005-142-1
- ↑ Czernelecki Stefan i in.: Działalność turystyczna PTTK w regionie bielsko-bialskim, wyd. Zakład Wydawniczo-Propagandowy PTTK, Warszawa-Kraków 1977, s. 42
- ↑ J. Gąstoł, Beskidenverein a turystyka polska (cz. I), "Wierchy" 1977, s. 163.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Strona schroniska na Szyndzielni
- Schronisko na Szyndzielni w serwisie fotopolska.eu
- Wirtualna panorama schroniska