Schwannoma nerwu przedsionkowo-ślimakowego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nerwiak osłonkowy nerwu przedsionkowo-ślimakowego
neurilemmoma acousticum
ICD-10 D33.3
Nowotwór niezłośliwy nerwu czaszkowego
Obraz MRI T1-zależny osłoniaka nerwu przedsionkowo-ślimakowego
MRI z kontrastem Gd-DTPA u pacjentki z osłoniakiem nerwu przedsionkowego w lewym kącie mostowo-móżdżkowym
Planowanie zabiegu neurochirurgicznego przy użyciu noża gamma u tej samej pacjentki. Pacjentkę poddano terapii 2500 cGy w pięciu dawkach

Schwannoma nerwu przedsionkowo-ślimakowego (ang. acoustic neuroma, vestibular schwannoma) – pierwotny, niezłośliwy histologicznie nowotwór części przedsionkowej nerwu przedsionkowo-ślimakowego (VIII), wywodzący się z komórek osłonki nerwowej (komórek Schwanna).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym, który opisał guz nerwu przedsionkowo-ślimakowego był Eduard Sandifort w 1777 roku[1][2]. Opis objawów guza przedstawił Charles Bell w 1830 roku. Kilka lat później szczegółowy opis historii choroby i badania post mortem 26-letniej pacjentki przedstawił Jean Cruveilhier. Pionierskie operacje usunięcia osłoniaka przeprowadzili Ernst von Bergmann w 1890 (pacjent zmarł zanim udało się zlokalizować guza), Annandale w 1893 i sir Charles Ballance w 1894 roku[3]. W 1902 roku Richard Henneberg i Max Koch wprowadzili do medycyny pojęcie guza kąta mostowo-móżdżkowego (niem. Geschwülste des Kleinhirnbrückenwinkels, Kleinhirnbruckenwinkel-Tumor)[4].

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Określenia używane w piśmiennictwie na określenie tego typu guza to:

  • osłoniak części przedsionkowej nerwu VIII
  • nerwiak nerwu słuchowego
  • nerwiak nerwu przedsionkowo-ślimakowego
  • nerwiak osłonkowy nerwu przedsionkowego
  • osłoniak nerwu przedsionkowego.

Guz kąta mostowo-móżdżkowego jest pojęciem szerszym, ponieważ 20% guzów tej lokalizacji to inne niż schwannoma nerwu VIII zmiany.

Lokalizacja i etiopatogeneza[edytuj | edytuj kod]

Preparat sekcyjny obustronnego osłoniaka nerwu przedsionkowego u pacjenta z nerwiakowłókniakowatością typu 2; po lewej stronie schwannoma jest otoczony przez płaski naciek oponiaka.

Schwannoma nerwu przedsionkowo-ślimakowego wywodzi się z części przedsionkowej nerwu VIII, równie często z obu jej gałęzi. Najczęstszym miejscem wyjścia guza jest strefa przejścia między tkanką glejową a osłonką Schwanna nerwu, tzw. strefa Obersteinera-Redlicha.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

Objawy spotykane u pacjentów z nerwiakiem osłonkowym nerwu przedsionkowo-ślimakowego to:

Klasyfikacja[edytuj | edytuj kod]

Klasyfikacja guzów nerwu słuchowego na podstawie badań neuroobrazowych wg Koosa-Perneczky'ego:

Klasyfikacja Koosa-Perneczky'ego
Stadium Opis
I Guz ograniczony do przewodu słuchowego wewnętrznego
II Guz wchodzący do kąta mostowo-móżdżkowego, o średnicy < 2 cm w osi przewodu
III Guz dochodzący do pnia mózgu, niewywołujący jego przesunięcia, o średnicy 2–3 cm w osi przewodu
IV Guz dochodzący do pnia mózgu i powodujący jego przesunięcie i ucisk, o średnicy > 3 cm

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczeniem z wyboru jest leczenie chirurgiczne. Zastosowanie znajdują głównie trzy metody dojścia operacyjnego:

  • dojście przezbłędnikowe poszerzone
  • dojście podpotyliczne (retrosigmoidalne), za zatoką esowatą
  • dojście przez środkowy dół czaszki.

Przypisy

  1. Cushing H: Tumors of the Nervus Acusticus and the Syndrome of the Cerebellopontine Angle. Philadelphia: Saunders, 1917
  2. Ahn MS, Jackler RK, Lustig LR: The early history of the neurofibromatoses. Evolution of the concept of neurofibromatosis type 2. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 122:1240–1249, 1996
  3. Ballance CA: Some Points in the Surgery of the Brain and Its Membranes. London: Macmillan, 1907, p 276
  4. Henneberg R, Koch M : Ueber „centrale“ Neurofibromatose und die Geschwülste des Kleinhirnbrückenwinkels (Acusticusneurome). Archiv für Psychiatrie und Nervenkrankheiten 36, 251–304, 1902 DOI:10.1007/BF02033756

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
  • Guzy nerwu przedsionkowo-ślimakowego. W: Kazimierz Niemczyk: Otorynolaryngologia praktyczna. Podręcznik dla studentów i lekarzy. Tom I. Grzegorz Janczewski (red.). Gdańsk: Via Medica, 2007, s. 142-150. ISBN 978-83-60072-75-2.
  • Nerwiak osłonkowy. W: Mirosław Ząbek: Zarys neurochirurgii. Mirosław Ząbek (red.). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1999, s. 108-123.
  • Topal O, Erbek SS, Erbek S. Schwannoma of the external auditory canal: a case report. „Head Face Med”. 3, s. 6, 2007. doi:10.1186/1746-160X-3-6. PMID 17224070. 
  • Collins SP, Coppa ND, Zhang Y, Collins BT, McRae DA, Jean WC. CyberKnife radiosurgery in the treatment of complex skull base tumors: analysis of treatment planning parameters. „Radiat Oncol”. 1, s. 46, 2007. doi:10.1186/1748-717X-1-46. PMID 17173702. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.