Sebecus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sebecus
Sebecus
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Infragromada archozauromorfy
Nadrząd krokodylomorfy
(bez rangi) Mesoeucrocodylia
(bez rangi) Sebecosuchia / Sebecia
Rodzina Sebecidae
Rodzaj Sebecus
Simpson, 1937
Gatunki
  • S. icaeorhinus Simpson, 1937

Sebecus (nazwa rodzajowa nawiązuje do imienia egipskiego boga Sobka[1]) – rodzaj wymarłego krokodylomorfa z kladu Mesoeucrocodylia, żyjącego w eocenie na obszarze dzisiejszej Argentyny. Obecnie do tego rodzaju zaliczany jest jedynie jego gatunek typowy, S. icaeorhinus, którego skamieniałości odkryto w argentyńskiej prowincji Chubut. W przeszłości do rodzaju Sebecus zaliczano też gatunek S. huilensis żyjący w miocenie na obszarze dzisiejszej Kolumbii oraz S. querejazus żyjący w paleocenie na obszarze Boliwii. Jednak Alfredo Paolillo i Omar J. Linares (2007) zaliczyli te gatunki do odrębnych rodzajów: S. huilensis do rodzaju Langstonia, pozostawionego w rodzinie Sebecidae, a S. querejazus do rodzaju Zulmasuchus, zaliczonego przez nich do rodziny Bretesuchidae[2]. Z analizy kladystycznej przeprowadzonej przez Pola i Powella (2011) wynika, że Sebecus, Langstonia, Zulmasuchus i nienazwany krokodylomorf, którego skamieniałości odkryto w argentyńskiej formacji Lumbrera, tworzą klad, do którego nie należą żadne inne krokodylomorfy; autorzy ci włączyli gatunki L. huilensis i Z. querejazus z powrotem do rodzaju Sebecus[3].

Do 2012 r. Sebecus znany był prawie wyłącznie z kości czaszki (choć Edwin Harris Colbert opisał kręg, złamaną prawą kość udową, niekompletny koniec dalszy kości udowej oraz koniec dalszy kości strzałkowej, znalezione niedaleko kości czaszki należących do zwierzęcia z gatunku S. icaeorhinus; kości te były rozproszone na niewielkim obszarze i nie można z pewnością stwierdzić, czy wszystkie należały do tego samego osobnika, czy nawet zwierząt tego samego gatunku – Colbert uznał to jednak za prawdopodobne[1]). Dopiero Pol i współpracownicy (2012) opisali kości szkieletu pozaczaszkowego kilku osobników S. icaeorhinus, w tym okazu MPEF–PV 1776 z zachowaną przednią częścią kości zębowej oraz większością szkieletu pozaczaszkowego[4]. Według Colberta czaszka S. icaeorhinus miała 476 milimetrów długości (mierząc od kości przedszczękowej do kości kwadratowej)[1]; Molnar (2010) stwierdził jednak, że czaszka Sebecus była nieco krótsza niż to zakładał Colbert, gdyż przeszacował on o 14 mm długość kości szczękowej[5]. W porównaniu z czaszkami współczesnych krokodyli czaszka Sebecus była proporcjonalnie węższa i wyższa (dotyczy to zwłaszcza trzewioczaszki). S. icaeorhinus miał po dziewięć zębów w kościach szczękowych[5], po cztery w kościach przedszczękowych i po 13 w kościach zębowych. Zęby wyrastające z kości przedszczękowej oraz trzy przednie zęby wyrastające z kości zębowej były stożkowate, podobnie jak zęby współczesnych krokodyli, natomiast pozostałe zęby były zakrzywione, bocznie spłaszczone i miały ząbkowane krawędzie, co umożliwiało pocięcie pokarmu; Colbert podkreślił ich podobieństwo do zębów teropodów[1]. Całkowita długość i masa ciała S. icaeorhinus jest trudna do oszacowania; z szacunków Pola i współpracowników (2012) wynika, że okaz MPEF–PV 1776 miał od 2,2 do 3,1 metra długości i ważył od 52,2 do 113,5 kg[4].

Pozycja filogenetyczna rodzaju Sebecus pozostaje niepewna. Autor jego opisu, George Gaylord Simpson, uznał go za archozaura o niepewnej pozycji systematycznej. Simpson dopuszczał możliwość, że Sebecus należał do nowego podrzędu krokodyli (w szerokim rozumieniu; obecnie na określenie tego kladu częściej używa się nazwy Crocodyliformes) dla którego zaproponował nazwę Sebecosuchia; uważał jednak za bardziej prawdopodobne, że Sebecosuchia były odrębnym rzędem w obrębie archozaurów i że ostatni wspólny przodek krokodyli i Sebecosuchia żył w triasie lub jeszcze wcześniej[6]. Colbert (1946) uznał jednak, że znane skamieniałości S. icaeorhinus mają wystarczająco dużo cech wspólnych z krokodylami (w szerokim rozumieniu) by zasadne było uznane Sebecosuchia za podrząd krokodyli. Jednocześnie Colbert zasugerował bliskie pokrewieństwo rodzaju Sebecus z rodzajem Baurusuchus i zaliczył do Sebecosuchia także rodzinę Baurusuchidae[1]. W późniejszych publikacjach większość autorów zgadzała się z wnioskiem Colberta, uznając rodziny Sebecidae i Baurusuchidae za blisko spokrewnione i tworzące klad Sebecosuchia, w obrębie którego niekiedy wyróżniano też rodziny Bretesuchidae[7][2] i Bergisuchidae[8]. Niektóre analizy kladystyczne potwierdzają bliskie pokrewieństwo rodzaju Sebecus i rodziny Baurusuchidae[9][10][11][12][13][14][15][4], inne sugerują jednak, że Sebecus mógł być bliżej spokrewniony z rodziną Peirosauridae[16][17]. Według wszystkich analiz kladystycznych Sebecus należał do kladu Mesoeucrocodylia; z nielicznymi wyjątkami[18] wszystkie analizy sugerują jego przynależność do Metasuchia. Nie jest jednak pewne, do którego z dwóch siostrzanych kladów tworzących Metasuchia należał: do Notosuchia (tj. kladu obejmującego wszystkich przedstawicieli Crocodyliformes bliżej spokrewnionych z Notosuchus terrestris niż z krokodylem nilowym[19])[9][10][11][12][15][3][20][4] czy do Neosuchia (tj. kladu obejmującego wszystkich przedstawicieli Crocodyliformes bliżej spokrewnionych z krokodylem nilowym niż z Notosuchus terrestris[19])[16][17][21].

Współcześnie z S. icaeorhinus na obszarze dzisiejszej prowincji Chubut występowały m.in. krokodyle z rodzaju Eocaiman, węże z rodzaju Madtsoia, żółwie bokoszyjne z rodzaju Hydromedusa i płazy bezogonowe z rodzaju Caudiverbera; występowanie takiej fauny sugeruje, że w czasach S. icaeorhinus obszar ten był poprzecinaną rzekami niziną, gdzie panował wilgotny klimat z wysokimi temperaturami powietrza[22]. Colbert (1946) uważał, że Sebecus i inne krokodylomorfy z grupy Sebecosuchia były ziemnowodne tak samo jak przedstawiciele kladu Eusuchia; spekulował jednak, że różnice w budowie czaszek Sebecosuchia i Eusuchia mogły dowodzić, że Sebecosuchia w jakiś sposób różniły się od Eusuchia sposobem polowania i żerowania, może nawet żerowały w sposób podobny do teropodów[1]. Wielu późniejszych autorów sugerowało, że budowa czaszek Sebecus i innych krokodylomorfów zaliczanych do Sebecosuchia oraz podobieństwo ich zębów do zębów lądowych drapieżników, jakimi były teropody, dowodzi tego, iż Sebecosuchia były znacznie silniej niż dzisiejsze krokodyle związane ze środowiskiem lądowym[22][23][7], a w każdym razie zdobywały pożywienie na lądzie, być może polując w sposób podobny jak dzisiejsze warany z Komodo[23]. Oprócz budowy czaszki także budowa szkieletu pozaczaszkowego Sebecus sugeruje, że był on lądowym krokodylomorfem; sugerują to m.in. proporcjonalnie dłuższe niż u dzisiejszych krokodyli kończyny. U MPEF–PV 1776 stosunek długości kości udowej do długości ciała od barków do bioder szacowany jest na 1:2,3 – inny niż u dzisiejszych aligatorów amerykańskich, ale podobny jak u wymarłego Pristichampsus, u którego ten stosunek wynosił 1:2,2. Podobieństwo to nie wynikało z pokrewieństwa – Sebecus i Pristichampsus nie były blisko spokrewnione – mogło ono natomiast być rezultatem podobnego trybu życia tych krokodylomorfów i przystosowania się ich obu do środowiska lądowego[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Edwin Harris Colbert. Sebecus, representative of a peculiar suborder of fossil Crocodilia from Patagonia. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 87, s. 217-270, 1946 (ang.). 
  2. 2,0 2,1 Alfredo Paolillo, Omar J. Linares. Nuevos cocodrilos Sebecosuchia del Cenozoico Suramericano (Mesosuchia : Crocodylia). „Paleobiologia Neotropical”. 3, s. 1–25, 2007 (hiszp.). 
  3. 3,0 3,1 Diego Pol i Jaime E. Powell. A new sebecid mesoeucrocodylian from the Rio Loro Formation (Palaeocene) of north-western Argentina. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 163 (s1), s. S7–S36, 2011. doi:10.1111/j.1096-3642.2011.00714.x (ang.). 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Diego Pol, Juan M. Leardi, Agustina Lecuona i Marcelo Krause. Postcranial anatomy of Sebecus icaeorhinus (Crocodyliformes, Sebecidae) from the Eocene of Patagonia. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 32 (2), s. 328–354, 2012. doi:10.1080/02724634.2012.646833 (ang.). 
  5. 5,0 5,1 Ralph E. Molnar. A new reconstruction of the skull of Sebecus icaeorhinus (Crocodyliformes: Sebecosuchia) from the Eocene of Argentina. „Brazilian Geographical Journal: Geosciences and Humanities research medium”. 1 (2), s. 314–330, 2010 (ang.). 
  6. George Gaylord Simpson. New reptiles from the Eocene of South America. „American Museum Novitates”. 927, s. 1–3, 1937 (ang.). 
  7. 7,0 7,1 Zulma Gasparini, Marta Fernandez, Jaime Powell. New tertiary sebecosuchians (Crocodylomorpha) from South America: Phylogenetic implications. „Historical Biology”. 7 (1), s. 1-19, 1993. doi:10.1080/10292389309380440 (ang.). 
  8. Torsten Rossmann, Michael Rauhe, Francesco Ortega. Studies on Cenozoic crocodiles: 8. Bergisuchus dietrichbergi KUHN (Sebecosuchia: Bergisuchidae n. fam.) from the Middle Eocene of Germany, some new systematic and biological conclusions. „Paläontologische Zeitschrift”. 74 (3), s. 379-392, 2000 (ang.). 
  9. 9,0 9,1 F. Ortega, Z. Gasparini, A. D. Buscalioni, J. O. Calvo. A new species of Araripesuchus (Crocodylomorpha, Mesoeucrocodylia) from the Lower Cretaceous of Patagonia (Argentina). „Journal of Vertebrate Paleontology”. 20 (1), s. 57–76, 2000 (ang.). 
  10. 10,0 10,1 Paul C. Sereno, Hans C. E. Larsson, Christian A. Sidor, Boubé Gado. The Giant Crocodyliform Sarcosuchus from the Cretaceous of Africa. „Science”. 294 (5546), s. 1516–1519, 2001. doi:10.1126/science.1066521 (ang.). 
  11. 11,0 11,1 Ronald S. Tykoski, Timothy B. Rowe, Richard A. Ketcham, Matthew W. Colbert. Calsoyasuchus valliceps, a new crocodyliform from the Early Jurassic Kayenta Formation of Arizona. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 22 (3), s. 593–611, 2002 (ang.). 
  12. 12,0 12,1 PC Sereno, CA Sidor, HCE Larsson, B Gado. A new notosuchian from the Early Cretaceous of Niger. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 23 (2), s. 477–482, 2003 (ang.). 
  13. Ismar de Souza Carvalho, Luis Carlos Borges Ribeiro, Leonardo dos Santos Avilla. Uberabasuchus terrificus sp. nov., a New Crocodylomorpha from Bauru Basin (Upper Cretaceous), Brazil. „Gondwana Research”. 7 (4), s. 975–1002, 2004. doi:10.1016/S1342-937X(05)71079-0 (ang.). 
  14. Alan H. Turner, Jorge O. Calvo. A new sebecosuchian crocodyliform from the Late Cretaceous of Patagonia. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 25 (1), s. 87–98, 2005 (ang.). 
  15. 15,0 15,1 Julio Company, Xabier Pereda Suberbiola, José Ignacio Ruiz-Omeñaca, Angela D. Buscalioni. A new species of Doratodon (Crocodyliformes: Ziphosuchia) from the Late Cretaceous of Spain. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 25 (2), s. 343-353, 2005 (ang.). 
  16. 16,0 16,1 Hans C. E. Larsson, Hans-Dieter Sues. Cranial osteology and phylogenetic relationships of Hamadasuchus rebouli (Crocodyliformes: Mesoeucrocodylia) from the Cretaceous of Morocco. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 149 (4), s. 533–567, 2007. doi:10.1111/j.1096-3642.2007.00271.x (ang.). 
  17. 17,0 17,1 Paul C. Sereno, Hans C. E. Larsson. Cretaceous Crocodyliforms from the Sahara. „ZooKeys”. 28, s. 1–143, 2009. doi:10.3897/zookeys.28.325 (ang.). 
  18. Xiao-Chun Wu, Anthony P. Russell, Stephen L. Cumbaa. Terminonaris (Archosauria: Crocodyliformes): new material from Saskatchewan, Canada, and comments on its phylogenetic relationships. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 21 (3), s. 492-514, 2001 (ang.). 
  19. 19,0 19,1 Paul C. Sereno, Hans C. E. Larsson, Christian A. Sidor, Boubé Gado. The Giant Crocodyliform Sarcosuchus from the Cretaceous of Africa. „Science”. 294 (5546), s. 1516–1519, 2001. doi:10.1126/science.1066521 (ang.). 
  20. Marco Brandalise de Andrade, Richard Edmonds, Michael J. Benton i Remmert Schouten. A new Berriasian species of Goniopholis (Mesoeucrocodylia, Neosuchia) from England, and a review of the genus. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 163 (s1), s. S66–S108, 2011. doi:10.1111/j.1096-3642.2011.00709.x (ang.). 
  21. Douglas Riff i Alexander Wilhelm Armin Kellner. Baurusuchid crocodyliforms as theropod mimics: clues from the skull and appendicular morphology of Stratiotosuchus maxhechti (Upper Cretaceous of Brazil). „Zoological Journal of the Linnean Society”. 163 (s1), s. S37–S56, 2011. doi:10.1111/j.1096-3642.2011.00713.x (ang.). 
  22. 22,0 22,1 Zulma Gasparini. New Tertiary Sebecosuchia (Crocodylia: Mesosuchia) from Argentina. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 4 (1), s. 85-95, 1984 (ang.). 
  23. 23,0 23,1 Arthur B. Busbey. New Material of Sebecus cf. huilensis (Crocodilia: Sebecosuchidae) from the Miocene La Venta Formation of Colombia. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 6 (1), s. 20-27, 1986 (ang.).